Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Socjologia moralności i obyczajów

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-2S-SMO Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Socjologia moralności i obyczajów
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla III r. SC spec.: socjologia kultury, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla III r. SC spec.: socjologia kultury, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 6.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

Wykłady

1. Oceny, normy i wartości moralne

3. Krótka historia socjologicznej refleksji nad moralnością

4. Moralność jako przedmiot socjologii oraz innych nauk

5. Czynniki kształtujące moralność

6. Typologie moralności

7. Biologiczna geneza moralności

8. Rola emocji w rozumowaniu moralnym

10. Wielość i zróżnicowanie kulturowe norm moralnych

12. Przemiany wartości i obyczajów

13. Kondycja moralna społeczeństwa polskiego

Ćwiczenia

1. Czym jest moralność i jak ją badać?

2. Biologiczne korzenie moralności

3. Kulturowe i społeczne uwarunkowania moralności

4. Religia a moralność

5. Paniki moralne i wojny kulturowe

6. Zaufanie i przyjaźń w przestrzeni moralnej

7. Postprawda i kryzys zaufania

8. „Banalność zła” z socjologicznej i psychologicznej perspektywy

9. Wartości i normy deklarowane i realizowane przez Polaków

10. Obyczajowość polska przed i po transformacji ustrojowej

11. Wpływ wynalazków technicznych na przemiany obyczajów

Efekty uczenia się:

Wiedza

Ma uporządkowaną wiedzę szczegółową w zakresie socjologii moralności oraz socjologii obyczajów.

Ma podstawową wiedzę o człowieku, relacjach między ludźmi i więziach społecznych.

Posiada wiedzę o normach i regułach (moralnych, obyczajowych, prawnych), ich zróżnicowaniu, źródłach, zmianach i sposobach działania.

Ma wiedzę o zmieniających się ideach, koncepcjach i wyobrażeniach na temat moralności, obyczajów oraz rodzajów więzi społecznych i o ich historycznej ewolucji.

Umiejętności

Potrafi prawidłowo interpretować zjawiska z zakresu socjologii moralności oraz obyczajów.

Potrafi analizować przyczyny i przebieg procesów i zjawisk społecznych z zakresu socjologii moralności oraz obyczajów.

Posiada umiejętność przygotowania spełniających przyjęte w socjologii standardy wystąpień ustnych w języku polskim, dotyczących zagadnień z dziedziny socjologii moralności i obyczajów z wykorzystaniem różnych źródeł.

Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania oraz formułowania wniosków w zakresie problematyki moralności i obyczajów.

Kompetencje społeczne

Potrafi uzupełniać i doskonalić nabytą wiedzę i umiejętności.

Uczestniczy w życiu kulturalnym, korzystając z różnych mediów i różnych form życia kulturalnego.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elżbieta Tarkowska
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik, Elżbieta Tarkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru

Dyskusja na ćwiczeniach na podstawie lektur; kolokwium zaliczeniowe; egzamin końcowy

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Dyskusja na ćwiczeniach na podstawie lektur; kolokwium zaliczeniowe; egzamin końcowy

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Dyskusja i praca na ćwiczeniach

Praca w grupach na ćwiczeniach

kolokwium zaliczeniowe; egzamin końcowy

j.w.

j.w.

j.w.

Pełny opis:

Wykłady

1. Oceny, normy i wartości moralne – elementarne jednostki moralności

2. Relacje moralne jako fundament społeczeństwa

3. Krótka historia socjologicznej refleksji nad moralnością

4. Moralność jako przedmiot socjologii oraz innych nauk

5. Geneza moralności

6. Typologia moralności

7. Biologiczne podstawy moralności: zwierzęta jak ludzie, ludzie jak zwierzęta?

8. Społeczne i kulturowe uwarunkowania moralności

9. Wielość i zróżnicowanie norm moralnych

10. Relatywizm vs uniwersalizm moralny

11. Przemiany moralności w świecie współczesnym

12. Kondycja moralna społeczeństwa polskiego (amoralny familiaryzm)

13. Zróżnicowanie i przemiany obyczajów

14. Obyczajowość codzienna i świąteczna

15. Obyczajowość w sferze prywatnej i publicznej

16. Etos rycerski w historycznej i współczesnej odsłonie

Ćwiczenia

Biologiczne uwarunkowania moralności

Spór między uniwersalizmem i relatywizmem etycznym

Religia a moralność

Moralność bez religii i etyki?

Religijne czy kulturowe uprawomocnienia moralności?

O banalności zła

Zderzenie wartości: liberalizm vs konserwatyzm

Czy kultura warunkuje dobrobyt? Etyka protestancka jako droga do dobrobytu

Wartości i normy deklarowane przez Polaków

Panika moralna i spory światopoglądowe

Przemiany obyczajów: rodzina i dom na przestrzeni wieków

Wpływ wynalazków na przemiany obyczajów

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Ossowska, Maria, 1963. Socjologia moralności. Zarys zagadnień, PWN, Warszawa

2. Mariański, Janusz, 2015, Moralność w kontekście społecznym, Nomos, Kraków

3. Mariański, Janusz, 2006. Socjologia moralności, Wyd. KUL, Lublin

4. Łaciak, Beata, 2005, Obyczajowość polska czasu transformacji czyli wojna postu z karnawałem, TRIO, Warszawa

5. Haidt, Jonathan, 2014, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? Smak słowa, Sopot.

Lektury uzupełniające:

9. Chwalba, Andrzej (red.) 2008. Obyczaje w Polsce od średniowiecza do czasów współczesnych,, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa

10. Elias, Norbert, 1980. Przemiany obyczaju w cywilizacji Zachodu, PIW, Warszawa 1980.

11. Giddens, Anthony, 2006. Przemiany intymności, PWN, Warszawa

12. Grad, Jan, 1993. Obyczaj a moralność. Próba metodologicznego uporządkowania badań dotychczasowych, Wyd. Naukowe UAM, Poznań 1993.

13. Harrison, E. Lavrence; Huntington P. Samuel (red.) 2003. Kultura ma znaczenie, Zysk S-ka, Poznań

14. Inglehart, Ronald; Norris Pippa, 2009. Wzbierająca fala, PIW, Warszawa

15. Mariański, Janusz, 2008. Społeczeństwo i moralność. Studia z katolickiej nauki społecznej i socjologii moralności, Biblos, Tarnów 2008.

16. Mariański, Janusz (red.) 2002. Kondycja moralna społeczeństwa polskiego, WAM, Kraków

17. Ossowska, Maria, 1973. Ethos rycerski i jego odmiany, PWN, Warszawa

18. Ossowska, Maria, 1956. Moralność mieszczańska, Ossolineum, Łódź

19. Pinker, Steven, 2005. Tabula rasa. Spory o naturę ludzką. GWP, Gdańsk

20. Pharo, Patrick, 2008. Moralnośc a socjologia, Oficyna Naukowa, Warszawa

21. Słaboń, Andrzej, 2006. Przemiany współczesnej obyczajowości. Społeczna dynamika przewartościowań na przykładzie zmian kodeksów zachowań, Wyd. Akademii Ekonomicznej, Kraków

22. Szpakowska, Małgorzata, 2003. Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian, WAB, Warszawa

23. Szpakowska, Małgorzata (red.), 2008. Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach, WAB, Warszawa

24. Sztompka, Piotr, 2016. Kapitał społeczny, Kraków, Wydawnictwo Znak.

25. Zielińska, Iwona, 2015. Panika moralna. Homoseksualność w dyskursach medialnych, Kraków, Zakład Wydawniczy NOMOS.

26. „Etyka”, 2005, nr 38 (numer poświęcony twórczości i osobie Marii Ossowskiej)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru:

Wykład - egzamin pisemny

Ćwiczenia - przygotowanie prezentacji multimedialnej do wybranego tematu, dyskusja na podstawie pytań zawartych w prezentacji i lektury obowiązkowej, praca w grupach, kolokwium zaliczeniowe.

Pełny opis:

Wykłady

1. Oceny, normy i wartości moralne – elementarne jednostki moralności

2. Relacje moralne jako fundament społeczeństwa

3. Krótka historia socjologicznej refleksji nad moralnością

4. Moralność jako przedmiot socjologii oraz innych nauk

5. Czynniki kształtujące moralność

6. Typologie moralności

7. Biologiczna geneza moralności

8. Rola emocji w rozumowaniu moralnym

9. Społeczne i kulturowe uwarunkowania moralności

10. Wielość i zróżnicowanie norm moralnych

11. Teoria fundamentów moralnych

12. Przemiany wartości w świecie współczesnym

13. Kondycja moralna społeczeństwa polskiego

14. Etos rycerski w historycznej i współczesnej odsłonie

Ćwiczenia

1. Czym jest moralność i jak ją badać?

2. Biologiczne korzenie moralności

3. Biologiczne uwarunkowania moralności: altruizm i agresja

4. Moralny konflikt płci w perspektywie psychologii ewolucyjnej

5. Kulturowe uwarunkowania moralności

6. Przemiany obyczajów: rodzina i dom na przestrzeni wieków

7. Paniki moralne i polskie spory światopoglądowe

8. Zderzenie wartości: liberalizm versus konserwatyzm

9. Religia a moralność

10. Wartości i normy deklarowane i realizowane przez Polaków

11. Postprawda i kryzys zaufania

12. Etyka protestancka jedyną drogą do dobrobytu?

13. Banalność zła – dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?

14. Postęp bio-technologiczny i nowe wyzwania moralne

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Ossowska Maria, Socjologia moralności. Zarys zagadnień, Warszawa 2005.

2. Mariański Janusz, Moralność w kontekście społecznym, Kraków 2014.

3. Haidt Jonathan, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? Sopot 2014.

4. Pinker Steven, Tabula rasa. Spory o naturę ludzką, Gdańsk 2005.

5. Inglehart Ronald, Norris Pippa, Wzbierająca fala, Warszawa 2009.

Literatura uzupełniająca:

1. Buss David, Psychologia ewolucyjna, Gdańsk 2001.

2. Harrison E. Lavrence; Huntington P. Samuel (red.). Kultura ma znaczenie, Poznań 2003.

3. Łaciak Beata, Obyczajowość polska czasu transformacji czyli wojna postu z karnawałem, Warszawa 2005.

4. Giddens Anthony, Przemiany intymności, Warszawa 2006.

5. Szpakowska Małgorzata, Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian, Warszawa 2003.

Uwagi:

Wykład:

Metoda podająca z prezentacjami multimedialnymi i elementami konwersatorium.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 30 h

2. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 30 h

Ćwiczenia:

Prezentacja multimedialna, burza mózgów, dyskusja, praca w grupach, analiza studium przypadku.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w ćwiczeniach: 30 h

2. Przygotowywanie się do zajęć oraz przygotowanie prezentacji multimedialnej: 30 h

3. Przygotowanie się do kolokwium końcowego: 30 h

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

- Efekty uczenia z zakresu wiedzy sprawdzane się poprzez egzamin pisemny/test.

- Efekty uczenia się z zakresu umiejętności sprawdzane są poprzez zadania zlecone przez prowadzącego (prace domowe lub esej), sporządzenie prezentacji i wygłoszenie referatu.

- Efekty uczenia się z zakresu kompetencje sprawdzanie są poprzez aktywność na zajęciach oraz merytoryczny wkład do dyskusji.

Pełny opis:

Wykład:

1. Oceny, normy i wartości moralne – elementarne jednostki moralności

2. Relacje moralne jako fundament społeczeństwa

3. Krótka historia socjologicznej refleksji nad moralnością

4. Moralność jako przedmiot socjologii oraz innych nauk

5. Geneza moralności

6. Typologie moralności

7. Biologiczne podstawy moralności

8. Społeczne i kulturowe uwarunkowania moralności

9. Wielość i zróżnicowanie norm moralnych

10. Przemiany moralności w świecie współczesnym

11. Kondycja moralna społeczeństwa polskiego

12. Amoralny familizm

13. Zaufanie społeczna a dobrostan i dobrobyt

14. Obyczajowość w sferze prywatnej i publicznej

15. Etos rycerski w historycznej i współczesnej odsłonie

Ćwiczenia:

1. Czym jest moralność i jak ją badać?

2. Biologiczne korzenie moralności

3. Biologiczne uwarunkowania moralności: altruizm, agresja, dominacja

4. Konflikt płci w perspektywie psychologii ewolucyjnej

5 Przemiany obyczajów: rodzina na przestrzeni wieków

6. Panika moralna i polskie spory światopoglądowe / wojny kulturowe

7 "Czy Bóg nienawidzi kobiet"? Religia vs kultura

8. Religijna vs świecka moralność

9. Spór pomiędzy uniwersalizmem i relatywizmem etycznym

10. Wartości i normy deklarowane/realizowane przez Polaków

11. Postprawda i kryzys zaufania

12. Etyka protestancka jedyną drogą do dobrobytu?

13. Banalność zła

14. Postęp bio-technologiczny i nowe wyzwania moralne

15. Podsumowanie

Literatura:

Lektura obowiązkowa:

Ossowska Maria, Socjologia moralności. Zarys zagadnień, Warszawa 2005.

Mariański Janusz, Moralność w kontekście społecznym, Kraków 2014.

Haidt Jonathan, Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? Sopot 2014.

Pinker Steven, Tabula rasa. Spory o naturę ludzką, Gdańsk 2005.

Inglehart Ronald, Norris Pippa, Wzbierająca fala, Warszawa 2009.Harrison, E. Lavrence; Huntington P. Samuel (red.). Kultura ma znaczenie, Poznań 2003.

Lektura uzupełniająca:

Łaciak Beata, Obyczajowość polska czasu transformacji czyli wojna postu z karnawałem, Warszawa 2005.

Szpakowska Małgorzata, Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian, Warszawa 2003.

Tarkowska Elżbieta, Tarkowski Jacek, Amoralny familizm, czyli o dezintegracji społecznej w Polsce lat osiemdziesiątych [w:] Edmund Wnuk-Lipiński (red.), Grupy i więzi społeczne w systemie monocentrycznym, Warszawa 1990.

Adamczyk Grzegorz, Moralność i konsumpcja we współczesnym społeczeństwie polskim, Lublin 2013.

Waal Frans, Bonobo i ateista, W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych, Kraków 2014.

Buss David M., Psychologia ewolucyjna. Jak wytłumaczyć społeczne zachowania człowieka? Najnowsze koncepcje. Gdańsk 2001.

Pawlik Wojciech, Grzech. Studium z socjologii moralności, Kraków 2007.

Adamczyk Grzegorz, Przemiany moralności w polskim społeczeństwie. Między mitem a rzeczywistością. W kręgu socjologii Janusza Mariańskiego, Roczniki Nauk Społecznych, tom 43, nr 2/2015.

Harari Yuval Noah, 21 lekcji na XXI wiek, Warszawa 2018.

Weber Max, Racjonalność kapitalistyczna, [w:] Andrzej Mencwel (red.), Antropologia kultury, Warszawa 2004.

Ossowska Maria, Klasyczny model moralności mieszczańskiej: Beniamin Franklin [w:] Andrzej Mencwel (red.), Antropologia kultury, Warszawa 2004.

Etounga-Manguelle Daniel, Czy Afryce potrzebny jest program dostosowania kulturowego? [w:] L. E. Harrison, S. P. Huntington (red.), Kultura ma znaczenie, Poznań 2003.

Bauman Zygmunt, Historia naturalna zła, „Znak” 2012, nr 690.

Harari Yuval Noah, Homo deus. Krótka historia jutra, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 2015.

Uwagi:

Zajęcia odbywają się w odstępach co tygodniowych według planu zajęć na platformie MS Teams w piątkii od godz. 9.50 do 13.10 (kod do zespołu: zw375do).

Wykład

Metoda podająca z prezentacjami w Power Point. Elementy konwersatorium.

Nakład pracy studenta

1. Udział w wykładach: 30 h

2. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 45 h

Ćwiczenia:

referat z prezentacją multimedialną, burza mózgów, dyskusja, analiza studium przypadku.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w ćwiczeniach: 30 h

2. Przygotowywanie się do zajęć, przygotowanie prezentacji multimedialnej, praca pisemna na zaliczenie: 45 h

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.