Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biologiczne podstawy zachowania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PY-5F-BPZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Biologiczne podstawy zachowania
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PY, (5-l) niestacjonarne jednolite magisterskie
Obowiązkowe dla I r. PY, (5-l) stacjonarne jednolite magisterskie
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 8.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

Wykład:

1. Badanie relacji mózg a zachowanie- historia i współczesność: początki studiów nad biologicznym podłożem funkcji psychicznych, obserwacje kliniczne, zwierzęce modele zjawisk i zaburzeń psychicznych, współczesne techniki badania czynności mózgu u ludzi.

2. Zarys neuroanatomii funkcjonalnej na poziomie mikro i makroskopowym. Metody badania czynności mózgu.

3. Ogólne właściwości układów sensorycznych i mechanizmy sterowania ruchem. Zaburzenia czuciowe i motoryczne.

4. Neuroanatomiczne i neurochemiczne podłoże popędów, motywacji i emocji. Stres i działanie osi HPA. Biologiczne korelaty zaburzeń w sferze emocjonalno-motywacyjnej. Lęk i agresja.

5. Mózgowe mechanizmy procesów poznawczych. Pamięć - rodzaje pamięci, substraty anatomiczne,mechanizmy molekularne, zaburzenia. Procesy uwagi - mózgowy system selekcji informacji, zaburzenia uwagi. Uczenie się, warunkowanie klasyczne i instrumentalne. Mózgowa reprezentacja mowy, zaburzenia funkcji językowych po uszkodzeniach mózgu.

6. Genetyka a zachowanie: metody badawcze genetyki zachowania, determinanty różnic indywidualnych- geny i środowisko, temperament jako biologiczny wymiar osobowości, biologiczne podłoże inteligencji, inteligencja a geny.

Ćwiczenia:

1. Ogólna anatomia układu nerwowego. Podstawowa budowa komórkowa, klasy komórek nerwowych i glejowych, podstawowe zjawiska elektryczne i neurochemiczne w układzie nerwowym, neurotransmitery i neuromodulatory.

2. Budowa układu wzrokowego i mechanizmy przetwarzania informacji, układ słuchowy, zmysł równowagi, czucie somatyczne, ból, niefarmakologiczna terapia bólu, bóle fantomowe, zmysły chemiczne, układ ruchowy - mięśnie, rola kory, móżdżku i jąder podstawy w kontroli ruchu.

3. Homeostaza. Regulacja pobierania pokarmu i wody. Termoregulacja. Regulacja ciśnienia krwi i tętna. Cykl rozrodczy. Stres, regulacja neurohormonalna, wpływ na układ immunologiczny. Emocje negatywne - mózgowy układ obronny. Emocje pozytywne - układ nagrody. Zaburzenia emocji w perspektywie neurobiologicznej.

4. Anatomia i molekularne podłoże uczenia się i pamięci. Pojęcie synapsy hebbowskiej, habituacja i desensytyzacja na poziomie synapsy, LTP i LTD. Uwaga w procesach przetwarzania informacji.

5. Asymetria funkcjonalna mózgu. Rozwój ewolucyjny i fizjologia języka, mechanizm rozpoznawania i generowania mowy.

6. Sen i czuwanie - rola snu, fazy, korelaty fizjologiczne i anatomiczne. Skutki deprywacji snu i zaburzenia. Sen a pamięć. Marzenia senne w ujęciu biologicznym.

7. Rytmy biologiczne: zegary biologiczne, rytmika okołodobowa i miesięczna. Rola melatoniny w regulacji aktywności okołodobowej.

8. Płeć mózgu, Współczesne pojęcie płci. Różnice anatomiczne w budowie mózgu, lokalizacji funkcji, lateralizacji. Jak powstaje płeć w rozwoju płodowym.

9. Substancje psychoaktywne: podstawowa klasyfikacja i mechanizmy działania na ośrodkowy układ nerwowy – opis neurotransmiterów i receptorów na które działają.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student/-ka zna, w stopniu niezbędnym dla zrozumienia relacji mózg-zachowanie w normie i patologii, funkcjonalną anatomię układu nerwowego na poziomie makroskopowym. Potrafi wymienić i opisać podstawowe metody badania czynności mózgu.

Zna ogólne właściwości układów sensorycznych oraz mechanizmy sterowania ruchem. Umie scharakteryzować fazy snu i ich mechanizmy mózgowe.

Charakteryzuje neuroanatomiczne i biochemiczne podłoże popędów i emocji, oraz podstawowe korelaty zaburzeń w sferze emocjonalno-motywacyjnej. Zna fizjologiczny mechanizm reakcji stresowej i potrafi scharakteryzować skutki stresu.

Zna substraty anatomiczne procesów pamięci i uczenia się. Zna neuropsychologiczne podłoże mowy i specyficznych funkcji językowych. Potrafi scharakteryzować podstawowe zaburzenia mowy.

Potrafi opisać metody badawcze i osiągnięcia genetyki zachowania w szacowaniu wkładu czynnika genetycznego i środowiska do różnic indywidualnych w zachowaniu.

Umiejętności

Student/-ka potrafi przygotować prezentację multimedialną na zadany temat dotyczący funkcjonowania układu nerwowego posługując się wieloma źródłami.

Potrafi samodzielnie zanalizować raport z badań naukowych i wnioski włączyć do swojej prezentacji.

Kompetencje społeczne

Student/-ka rozumie potrzebę ciągłego uczenia się przez całe życie i aktualizowania wiedzy psychologicznej.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Zagrodzka-Szmagalska
Prowadzący grup: Karolina Nowak-Stańczyk, Jolanta Zagrodzka-Szmagalska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Na ćwiczeniach:

Kolokwium: test jednokrotnego wyboru, 40 pytań zamkniętych (maksymalna liczba punktów do zdobycia 40), próg zaliczenia 21

Egzamin końcowy

Test jednokrotnego wyboru - 30 pytań.

Skala ocen:

Poprawnych odpowiedzi: 30-28 -5,0; 27-25 - 4,5; 24-22 - 4,0; 21-19 - 3,5; 18-16 - 3.0: 15 i mniej - 2,0

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Wykład:

1. Badanie czynności mózgu - historia i współczesność: początki studiów nad biologicznym podłożem funkcji psychicznych (teoria holistyczna, frenologia) obserwacje kliniczne, zwierzęce modele zjawisk i zaburzeń psychicznych, współczesne techniki badania struktury i czynności mózgu ludzkiego

2. Zarys neuroanatomii funkcjonalnej na poziomie mikro i makroskopowym

3. Neuroplastyczność rozwojowa, kompensacyjna, związana z uczeniem się i pamięcią

4. Struktura i zasady działania układów sensorycznych – organizacja anatomiczna i topograficzna, kodowanie informacji o intensywności, cechach jakościowych i aspektach czasowych bodźca, hierarchiczne przetwarzanie informacji

5. Neuroanatomia i wybrane zaburzenia procesów poznawczych - uwaga – mózgowy system selekcji informacji , pamięć, uczenie się, funkcje wykonawcze, mózgowa reprezentacja mowy

6. Neuroanatomiczne i biochemiczne podłoże popędów i motywacji – popędy jako potrzeby biologiczne służące utrzymaniu homeostazy oraz nie związane z homeostazą. Biologiczne uwarunkowania orientacji seksualnej

7. Biologiczne podłoże emocji – historia badań i poglądów. Funkcjonalna neuroanatomia emocji współcześnie, lateralizacja emocji i hipoteza walencji. Stres i działanie osi HPA . Emocje negatywne – obwód neuronalny strachu, neurochemia strachu, agresja (rodzaje agresji, ewolucyjna funkcja agresji, agresja patologiczna, rola ciała migdałowatego i kory przedczołowej, chemia agresji, interakcja geny/środowisko w kształtowaniu się tendencji do agresji). Emocje pozytywne , biologiczne podłoże uzależnień

8. Biologiczne korelaty zaburzeń w sferze motywacyjno-emocjonalnej (zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju)

9. Biologiczne podłoże różnic indywidualnych. Genetyka zachowania – determinanty różnic indywidualnych: geny i środowisko. Temperament jako biologiczny składnik osobowości. Inteligencja – wpływ genów, wpływ środowiska, biologiczne podłoże inteligencji , anatomia inteligencji

10. Psychopatologia w genetyce zachowania – zaburzenia osobowości

11. Rozwój OUN w ontogenezie - etapy rozwoju: poziom narządowy, poziom komórkowy. Rozwój mózgu w okresie prenatalnym, postnatalnym, w okresie adolescencji i dorosłości, starzenie się OUN

12. Zegar biologiczny człowieka – rola i lokalizacja w mózgu , zaburzenia funkcji

Ćwiczenia:

1. Ogólna anatomia układu nerwowego. Podstawowa budowa komórkowa, klasy komórek nerwowych i glejowych, podstawowe zjawiska elektryczne i neurochemiczne w układzie nerwowym, neurotransmitery i neuromodulatory.

2. Budowa układu wzrokowego i mechanizmy przetwarzania informacji, układ słuchowy, zmysł równowagi, czucie somatyczne, ból, niefarmakologiczna terapia bólu, bóle fantomowe, zmysły chemiczne, układ ruchowy - mięśnie, rola kory, móżdżku i jąder podstawy w kontroli ruchu.

3. Homeostaza. Regulacja pobierania pokarmu i wody. Termoregulacja. Regulacja ciśnienia krwi i tętna. Cykl rozrodczy. Stres, regulacja neurohormonalna, wpływ na układ immunologiczny. Emocje negatywne - mózgowy układ obronny. Emocje pozytywne - układ nagrody. Zaburzenia emocji w perspektywie neurobiologicznej.

4. Anatomia i molekularne podłoże uczenia się i pamięci. Pojęcie synapsy hebbowskiej, habituacja i desensytyzacja na poziomie synapsy, LTP i LTD. Uwaga w procesach przetwarzania informacji.

5. Asymetria funkcjonalna mózgu. Rozwój ewolucyjny i fizjologia języka, mechanizm rozpoznawania i generowania mowy.

6. Sen i czuwanie - rola snu, fazy, korelaty fizjologiczne i anatomiczne. Skutki deprywacji snu i zaburzenia. Sen a pamięć. Marzenia senne w ujęciu biologicznym.

7. Rytmy biologiczne: zegary biologiczne, rytmika okołodobowa i miesięczna. Rola melatoniny w regulacji aktywności okołodobowej.

8. Płeć mózgu, Współczesne pojęcie płci. Różnice anatomiczne w budowie mózgu, lokalizacji funkcji, lateralizacji. Jak powstaje płeć w rozwoju płodowym.

9. Substancje psychoaktywne: podstawowa klasyfikacja i mechanizmy działania na ośrodkowy układ nerwowy – opis neurotransmiterów i receptorów na które działają.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Sadowski B. (2005) Biologiczne mechanizmy zachowania się ludzi i zwierząt. PWN, Warszawa (rozdz. 3, 15, 19, 20, 22)

Kalat J. (2006) Biologiczne podstawy psychologii. PWN, Warszawa (rozdz.2,3,4,5,8,12)

Górska T., Grabowska A., Zagrodzka J. (red.) (2005) Mózg a zachowanie. PWN, Warszawa (rozdz. 8, 14, 15, 17, 20, 24)

Literatura uzupełniająca

Longstaff A. (2002) Neurobiologia. PWN, Warszawa

LeDoux J. (2000) Mózg emocjonalny. Media Rodzina, Poznań.

Plomin R., DeFries J.C., McClearn G.E., McGuffin P. (red) (2001) Genetyka zachowania. PWN, Warszawa

Uwagi:

8 ects - 200 godz. w tym: 90 godz. kontaktowych na zajęciach i dyżurach wykładowców, 110 g. praca własna studentów.

W okresie zawieszenia zajęć, od 12.03.2020 do odwołania, wykład w postaci prezentacji z rozszerzonym komentarzem jest przesyłany na adres e-mailowy studentów oraz umieszczany na platformie Teams , każdorazowo wraz z zachęta do zadawania pytań i dodatkową literaturą (oprócz podanych na początku cyklu lektur obowiązkowych)

17.03.2020 - ostatni wykład dotyczący neurobiologicznego podłoża procesów przetwarzania informacji pt. "Mowa i komunikacja niewerbalna"

24.03.2020 - " Neuroanatomiczne i biochemiczne podloże popędów i motywacji"

31.03. "Neurobiologia emocji. Obwód neuronalny emocji negatywnych - strach i agresja"

7.04.2020 "Fizjologia i patologia układu nagrody. Uzależnienia"

21.04. "Biologiczne korelaty empatii" oraz "Stres i uklad immunologiczny"

28.04. "Biologiczne korelaty zaburzeń w sferze motywacyjno-emocjonalnej - zaburzenia lękowe

5.05. "Biologiczne korelaty zaburzeń w sferze emocjonalno-motywacyjnej - zaburzenia nastroju"

12.05. "Różnice indywidualne - interakcja genów i środowiska"

19.05. "Temperament jako biologiczny składnik osobowości"

26.05. "Inteligencja - biologiczne korelaty i neuroanatomia inteligencji"

2.06. "Rozwój ośrodkowego układu nerwowego w ontogenezie"

9.06. "Zegar biologiczny czlowieka - funkcje i zaburzenia"

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjonarnych 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jolanta Zagrodzka-Szmagalska
Prowadzący grup: Karolina Nowak-Stańczyk, Jolanta Zagrodzka-Szmagalska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Na ćwiczeniach:

Kolokwium: test jednokrotnego wyboru, 40 pytań zamkniętych (maksymalna liczba punktów do zdobycia 40), próg zaliczenia 21

Egzamin końcowy

Test jednokrotnego wyboru - 30 pytań.

Skala ocen:

Poprawnych odpowiedzi: 30-28 -5,0; 27-25 - 4,5; 24-22 - 4,0; 21-19 - 3,5; 18-16 - 3.0: 15 i mniej - 2,0

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Wykład:

1. Badanie relacji mózg a zachowanie- historia i współczesność: początki studiów nad biologicznym podłożem funkcji psychicznych, obserwacje kliniczne, zwierzęce modele zjawisk i zaburzeń psychicznych, współczesne techniki badania czynności mózgu u ludzi.

2. Zarys neuroanatomii funkcjonalnej na poziomie mikro i makroskopowym. Neuroplastycznośćv.

3. Ogólne właściwości układów sensorycznych

4. Mózgowe mechanizmy procesów poznawczych - uwaga, pamięć, uczenie się, komunikacja werbalna i niewerbalna. Zaburzenia procesów poznawczych

5. Neuroanatomiczne i neurochemiczne podłoże popędów, motywacji i emocji. Emocje negatywne - obwód neuronalny strachu i agresji. Emocje pozytywne - układ nagrody i uzależnienia. Stres i działanie osi HPA. Biologiczne korelaty zaburzeń w sferze emocjonalno-motywacyjnej.

6. Determinanty różnic indywidualnych- geny i środowisko, temperament jako biologiczny wymiar osobowości, biologiczne podłoże inteligencji, inteligencja a geny.

Ćwiczenia:

1. Ogólna anatomia układu nerwowego. Podstawowa budowa komórkowa, klasy komórek nerwowych i glejowych, podstawowe zjawiska elektryczne i neurochemiczne w układzie nerwowym, neurotransmitery i neuromodulatory.

2. Budowa układu wzrokowego i mechanizmy przetwarzania informacji, układ słuchowy, zmysł równowagi, czucie somatyczne, ból, niefarmakologiczna terapia bólu, bóle fantomowe, zmysły chemiczne, układ ruchowy - mięśnie, rola kory, móżdżku i jąder podstawy w kontroli ruchu.

3. Homeostaza. Regulacja pobierania pokarmu i wody. Termoregulacja. Regulacja ciśnienia krwi i tętna. Cykl rozrodczy. Stres, regulacja neurohormonalna, wpływ na układ immunologiczny. Emocje negatywne - mózgowy układ obronny. Emocje pozytywne - układ nagrody. Zaburzenia emocji w perspektywie neurobiologicznej.

4. Anatomia i molekularne podłoże uczenia się i pamięci. Pojęcie synapsy hebbowskiej, habituacja i desensytyzacja na poziomie synapsy, LTP i LTD. Uwaga w procesach przetwarzania informacji.

5. Asymetria funkcjonalna mózgu. Rozwój ewolucyjny i fizjologia języka, mechanizm rozpoznawania i generowania mowy.

6. Sen i czuwanie - rola snu, fazy, korelaty fizjologiczne i anatomiczne. Skutki deprywacji snu i zaburzenia. Sen a pamięć. Marzenia senne w ujęciu biologicznym.

7. Rytmy biologiczne: zegary biologiczne, rytmika okołodobowa i miesięczna. Rola melatoniny w regulacji aktywności okołodobowej.

8. Płeć mózgu, Współczesne pojęcie płci. Różnice anatomiczne w budowie mózgu, lokalizacji funkcji, lateralizacji. Jak powstaje płeć w rozwoju płodowym.

9. Substancje psychoaktywne: podstawowa klasyfikacja i mechanizmy działania na ośrodkowy układ nerwowy – opis neurotransmiterów i receptorów na które działają.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Sadowski B. (2005) Biologiczne mechanizmy zachowania się ludzi i zwierząt. PWN, Warszawa (rozdz. 3, 15, 19, 20, 22)

Kalat J. (2006) Biologiczne podstawy psychologii. PWN, Warszawa (rozdz.2,3,4,5,8,12)

Górska T., Grabowska A., Zagrodzka J. (red.) (2005) Mózg a zachowanie. PWN, Warszawa (rozdz. 8, 14, 15, 17, 20, 24)

Literatura uzupełniająca

Longstaff A. (2002) Neurobiologia. PWN, Warszawa

LeDoux J. (2000) Mózg emocjonalny. Media Rodzina, Poznań.

Plomin R., DeFries J.C., McClearn G.E., McGuffin P. (red) (2001) Genetyka zachowania. PWN, Warszawa

Uwagi:

8 ects - 200 godz. w tym: 30 godz. kontaktowych na zajęciach i dyżurach wykładowców, 170 g. praca własna studentów.

W okresie zawieszenia zajęć, od 12.03.2020 do odwołania, wykład w postaci prezentacji Power Point wraz z rozszerzonym komentarzem jest przesyłany na

adres e-mailowy studentów oraz umieszczony na platformie Teams , każdorazowo z zachętą do zadawania pytań i obszernym komentarzem.

28.03.2020 - "Zarys neuroanatomii funkcjonalnej" (dokończenie treści poprzedniego wykładu) oraz " Ogólne właściwości układów sensorycznych"

18.04.2020 - "Mózgowe podłoże procesów poznawczych" ( uwaga, pamięć i uczenie się, komunikacja werbalna i niewerbalna)

17.05.2020 - Neuroanatomiczne i neurochemiczne podłoże zachowań motywacyjno -emocjonalnych. Popędy i motywacje. Neuronalny obwód emocji negatywnych - strach i agresja. Układ nagrody i uzależnienia. Stres i układ immunologiczny.Zaburzenia emocjonalne.

20.06.2020 - Determinanty róznic indywidualnych - geny i środowisko. Temperament jako biologiczny wymiar osobowości. Biologiczne korelaty inteligencji

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Nowak-Stańczyk
Prowadzący grup: Karolina Nowak-Stańczyk, Justyna Skolimowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjonarnych 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Nowak-Stańczyk
Prowadzący grup: Karolina Nowak-Stańczyk, Justyna Skolimowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.