Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia wychowania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PW-5F-HWI Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia wychowania
Jednostka: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PW, (5-l) niestacjonarne jednolite magisterskie
Obowiązkowe dla I r. PW, (5-l) stacjonarne jednolite magisterskie
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Geneza i źródła czynności wychowawczych człowieka. Działania pedagogiczne na przestrzeni czasu, od antyku do współczesności. Podstawowe koncepcje filozofów i pedagogów dotyczące kształtowania osobowości wychowanka w skali rozwoju cywilizacji europejskiej do czasów współczesnych. Tradycja pedagogiki polskiej na przestrzeni dziejów i na tle koncepcji europejskich. Wybitni przedstawiciele polskiej i światowej pedagogiki. Historyczne uwarunkowania kształtowania się idei pedagogicznych i relacji międzyludzkich w procesie wychowania.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student /studentka zna i rozumie podstawowe fakty i wydarzenia z historii wychowania i kształcenia (wybrane ujęcia teoretyczne); historyczne przemiany w zakresie ontologicznych, aksjologicznych i antropologicznych podstaw wychowania, istoty wychowania; kształtowanie się idei wychowania jako spotkania w dialogu czy wychowania do odpowiedzialnej wolności; przemiany w czasie typów relacji międzyludzkich oraz procesów rządzących tymi relacjami; historię i cechy głównych środowisk wychowawczych na przestrzeni dziejów, fundamentalne dylematy w historii wychowania.

Umiejętności

Student /studentka potrafi w sposób refleksyjny i krytyczny wykorzystać posiadaną wiedzę teoretyczną z zakresu historii wychowania, poprawnie konstruować pisemne i ustne wypowiedzi dotyczące zagadnień pedagogicznych z obszaru historii wychowania.

Kompetencje społeczne

Student /studentka jest gotowy/gotowa do doceniania znaczenia wiedzy z zakresu historii wychowania dla rozwoju osoby i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Hanna Markiewicz
Prowadzący grup: Iwona Czarnecka, Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Egzamin pisemny na ocenę: test z pytaniami zamkniętymi, obejmujący treści programowe (w tym zagadnienia omówione na ćwiczeniach i wykładach oraz zagadnienia opracowane samodzielnie na podstawie lektur).

Pełny opis:

Opis treści programowych:

Wykład:

Historia wychowania jako nauka, jej zakres i cele.

Kalokagathia w starożytnej Grecji. Wychowanie ateńskie i spartańskie. Myśl pedagogiczna w Atenach (sofiści, Sokrates, Platon i Arystoteles).

Średniowiecze a Renesans. Średniowieczne wychowanie stanowe. Uniwersytety w średniowieczu.

Szkolnictwo renesansowe: szkoły dworskie (Casa Giocosa Vittorina da Feltre); szkoły średnie wyznaniowe: gimnazja protestanckie (Jan Sturm), kolegia jezuickie (Ignacy Loyola, Ratio studiorum).

Początki pedagogiki nowożytnej: Jan Amos Komeński (działalność i Wielka dydaktyka); John Locke (Myśli o wychowaniu), Jan Jakub Rousseau (Emil).

Stan oświaty w Polsce w pierwszej połowie XVIII wieku. Próba reformy państwa polskiego w drugiej połowie XVIII wieku przez wychowanie klasy panującej: Akademia Rycerska Korpusu Kadetów w Warszawie.

Powstanie KEN i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych; reformy Komisji; znaczenie Komisji w dziejach polskiej oświaty. Działalność Grzegorza Piramowicza.

Jan Henryk Pestalozzi – nowoczesna elementarna szkoła ludowa; Herbert Spencer – pedagogika pozytywistyczna.

Zróżnicowanie szkolnictwa na ziemiach polskich w okresie zaborów.

Oświata pod zaborem austriackim: autonomia galicyjska, Józef Dietl O reformie szkół krajowych, działalność Rady Szkolnej Krajowej.

Oświata w Królestwie Polskim: rusyfikacja, reforma szkolna Wielopolskiego, wybuch Powstania Styczniowego, ponowna rusyfikacja, pozytywizm warszawski, strajk szkolny 1905 roku.

Szkolnictwo i wychowanie w Polsce w okresie XX-lecia międzywojennego: Zjazd Nauczycielski (tzw. Sejm Nauczycielski), ustawa szkolna Janusza Jędrzejewicza.

Pedagodzy Nowego Wychowania: Janusz Korczak, Maria Grzegorzewska.

Ćwiczenia:

Wychowanie i szkolnictwo w starożytnym Rzymie w czasach Republiki i Cesarstwa; wychowanie mówcy według Marka Fabiusza Kwintyliana.

Założenie Akademii Krakowskiej.

Poglądy pedagogiczne Jana Ludwika Vivesa, Erazma z Rotterdamu, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja.

Próba reformy państwa polskiego w XVIII w. przez wychowanie klasy panującej: Stanisław Konarski i jego Collegium Nobilium.

Początki wychowania przedszkolnego: poglądy i działalność Fryderyka Froebla, Augusta Cieszkowskiego i Edmunda Bojanowskiego.

Oświata pod zaborem rosyjskim: Uniwersytet Wileński – Jan i Jędrzej Śniadeccy; Liceum Krzemienieckie – Tadeusz Czacki i Hugo Kołłątaj.

Oświata pod zaborem pruskim: Kulturkampf, strajk dzieci we Wrześni.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Kot S., Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1994.

Markiewiczowa H., Poznański K., Wybrane zagadnienia z historii wychowania, cz. 1-2, Warszawa 2006.

Literatura nadobowiązkowa:

Syntezy:

Litak S., Draus J., Terlecki R., Historia wychowania, t. 1-2, Kraków 2005.

Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej, t. 1-2, Warszawa 1996.

Teksty źródłowe:

Galicyjskie wspomnienia szkolne, oprac. A. Knot, Kraków 1955.

Grzegorzewska M., Listy do Młodego nauczyciela, cykl I-III, Warszawa 2002.

Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, oprac. S. Kot, cz. I-III, Warszawa 1995.

Teksty źródłowe do dziejów wychowania, oprac. S. Możdżeń, cz. I-VIII, Kielce 1993.

Ustawodawstwo szkolne w Królestwie Polskim w latach autonomii administracyjnej 1815-1867. Materiały i źródła do historii wychowania, t. 1: 1815-1839, t. 2: 1840-1867, oprac. K. Poznański, Warszawa 2017.

Źródła do dziejów wychowania, oprac. S. Wołoszyn, t. 1-2, Kielce 1995.

Monografie:

Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetów, Warszawa 1997.

Bobrowska-Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978.

Myśliciele – o wychowaniu, red. Cz. Kupisiewicz, I. Wojnar, t. 1-2, Warszawa 2000.

Okoń W., Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa 1997.

Okoń W., Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa 1993.

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia pedagogiczna, red. W. Pomykało, Warszawa 1993.

Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, red. T. Pilch, t. 1-7, Warszawa 2003-2008.

Historia wychowania. Słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, Olsztyn 1994.

Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998.

Uwagi:

Opis metod kształcenia:

wykład - metoda podająca z prezentacją, ćwiczenia - czytanie i omawianie tekstów źródłowych, metody aktywizujące

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - wykład i ćwiczenia - 30

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 30

Przygotowanie się do egzaminu - 40

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 4

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Wykład, 12 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Hanna Markiewicz
Prowadzący grup: Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Egzamin pisemny na ocenę: test z pytaniami zamkniętymi, obejmujący treści programowe (w tym zagadnienia omówione na ćwiczeniach i wykładach oraz zagadnienia opracowane samodzielnie na podstawie lektur).

Pełny opis:

Opis treści programowych:

Wykład:

Historia wychowania jako nauka, jej zakres i cele. Wychowanie spartańskie i ateńskie. Myśl pedagogiczna w Atenach (sofiści, Sokrates, Platon i Arystoteles). Wychowanie w starożytnym Rzymie.

Średniowiecze a Renesans. Uniwersytety w średniowieczu. Humanizm renesansowy wobec edukacji: poglądy pedagogiczne Jana Ludwika Vivesa, Erazma z Rotterdamu, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja. Szkolnictwo renesansowe: szkoły dworskie (Casa Giocosa Vittorina da Feltre).

Nowożytna myśl pedagogiczna: twórczość Jana Amosa Komeńskiego, Johna Locke'a, Jana Jakuba Rousseau (w skrócie).

Upadek kultury w Polsce w I poł. XVIII w. i próby ratowania państwa przez wychowanie elit (Collegium Nobilium, reforma kolegiów pijarskich, Szkoła Rycerska). Myśl pedagogiczna Stanisława Konarskiego.

Komisja Edukacji Narodowej i Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych.

Zróżnicowanie szkolnictwa na ziemiach polskich pod zaborami.

Szkolnictwo polskie pod zaborem rosyjskim: Uniwersytet Wileński i Liceum Krzemienieckie. Oświata w Księstwie Warszawskim; oświata w Królestwie Polskim do wybuchu Powstania Styczniowego (reforma Wielopolskiego); pozytywizm warszawski. Oświata pod zaborem pruskim: Kulturkampf, strajk dzieci we Wrześni. Oświata pod zaborem austriackim: Józef Dietl i Rada Szkolna Krajowa.

Szkolnictwo i wychowanie w Polsce w okresie XX-lecia międzywojennego (Sejm Nauczycielski, ustawa szkolna Janusza Jędrzejewicza).

Ćwiczenia:

Kalokagathia grecka a polskie szkolnictwo XXI wieku. Metoda majeutyczna Sokratesa i sokratejski optymizm poznawczy – możliwości wykorzystania myśli Sokratesa we współczesnej pedagogice.

Poglądy pedagogiczne Marka Fabiusza Kwintyliana: szkoła czy dom, bić czy nie bić; współczesne nam realia dotyczące edukacji szkolnej i domowej oraz przemocy nauczycieli wobec uczniów.

Szkolnictwo renesansowe: szkoły średnie wyznaniowe (gimnazja protestanckie, kolegia jezuickie). Metody wychowawcze stosowane w gimnazjach protestanckich i w kolegiach jezuickich w XVI-XVIII w.

Nowożytna myśl pedagogiczna: twórczość Jana Amosa Komeńskiego, Johna Locke'a, Jana Jakuba Rousseau (szczegóły).

Myśl pedagogiczna Klementyny z Tańskich Hoffmanowej i wychowanie polskich dziewcząt w XIX wieku („hodowla aniołów”).

XIX-wieczna poezja moralizująca dla dzieci (Stanisław Jachowicz, Heinrich Hoffmann).

Początki wychowania przedszkolnego: Fryderyk Franciszek Fröbel. Początki nowoczesnego szkolnictwa elementarnego: Jan Henryk Pestalozzi.

Pedagodzy Nowego Wychowania: Celestyn Freinet, Maria Montessori, Janusz Korczak, Maria Grzegorzewska.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Kot S., Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1994.

Markiewiczowa H., Poznański K., Wybrane zagadnienia z historii wychowania, cz. 1-2, Warszawa 2006.

Literatura nadobowiązkowa:

Syntezy:

Litak S., Draus J., Terlecki R., Historia wychowania, t. 1-2, Kraków 2005.

Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej, t. 1-2, Warszawa 1996.

Teksty źródłowe:

Galicyjskie wspomnienia szkolne, oprac. A. Knot, Kraków 1955.

Grzegorzewska M., Listy do Młodego nauczyciela, cykl I-III, Warszawa 2002.

Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, oprac. S. Kot, cz. I-III, Warszawa 1995.

Teksty źródłowe do dziejów wychowania, oprac. S. Możdżeń, cz. I-VIII, Kielce 1993.

Ustawodawstwo szkolne w Królestwie Polskim w latach autonomii administracyjnej 1815-1867. Materiały i źródła do historii wychowania, t. 1: 1815-1839, t. 2: 1840-1867, oprac. K. Poznański, Warszawa 2017.

Źródła do dziejów wychowania, oprac. S. Wołoszyn, t. 1-2, Kielce 1995.

Monografie:

Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetów, Warszawa 1997.

Bobrowska-Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978.

Myśliciele – o wychowaniu, red. Cz. Kupisiewicz, I. Wojnar, t. 1-2, Warszawa 2000.

Okoń W., Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa 1997.

Okoń W., Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa 1993.

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia pedagogiczna, red. W. Pomykało, Warszawa 1993.

Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, red. T. Pilch, t. 1-7, Warszawa 2003-2008.

Historia wychowania. Słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, Olsztyn 1994.

Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998.

Uwagi:

Opis metod kształcenia:

wykład - metoda podająca z prezentacją, ćwiczenia - czytanie i omawianie tekstów źródłowych, metody aktywizujące

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - wykład i ćwiczenia - 24

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 30

Przygotowanie się do egzaminu - 46

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 4

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Wykład, 12 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.