Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia wychowania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PC-5F-HWI Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia wychowania
Jednostka: Instytut Pedagogiki Specjalnej
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PC, (5-l) niestacjonarne jednolite magisterskie
Obowiązkowe dla I r. PC, (5-l) stacjonarne jednolite magisterskie
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

- Wychowanie i nauczanie w starożytnej Grecji i Rzymu (działalność nauczycielska sofistów, Sokratesa, myśl Platona i Arystotelesa. Ideały wychowawcze w ateńskiej polis. Epoka hellenistyczna.

- Nauka i oświata w średniowiecznej Europie (typy szkół, uniwersytety, treści nauczania).

- Humanizm i reformacja wobec edukacji (myśl pedagogiczna, szkolnictwo jezuickie i protestanckie).

- Poglądy pedagogiczne J.A. Komeńskiego i J. Locke'a.

- Nauka, oświata i kultura epoki Oświecenia (dokonania encyklopedystów francuskich, działalność edukacyjna pijarów, reforma Komisji Edukacji Narodowej).

- Myśl pedagogiczna i praktyka edukacyjna w XIX w. na ziemiach polskich i w Europie (szkolnictwo elementarne, szkoły średnie, szkoły zawodowe, kształcenie wyższe, edukacja kobiet. Reformy oświatowe. Poglądy pedagogiczne czołowych pedagogów europejskich).

- Edukacja na przełomie XIX/XX w. (idee ruchu Nowego Wychowania. Pajdocentryzm i pedologia w teorii i praktyce pedagogicznej). Edukacja na ziemiach polskich w początkach XX w. (Galicja, Królestwo Polskie, ziemie zaboru pruskiego).

Efekty uczenia się:

Wiedza

Zna genezę i źródła czynności wychowawczych człowieka w oparciu o działania pedagogiczne podejmowane w okresie antyku i kolejnych epokach, co pozwala na uporządkowanie wiedzy dotyczącej wychowania i kształcenia na przestrzeni wieków.

Ma orientację w podstawowych koncepcjach filozofów i pedagogów, dotyczących istoty wychowania i kształtowania osobowości wychowanka w skali rozwoju cywilizacji europejskiej do XX wieku.

Ma wiedzę o tradycjach pedagogiki polskiej w poszczególnych okresach historycznych, rozumie jej rozwój i konteksty kulturowe wyróżniające ją od koncepcji ogólnoeuropejskich.

Zna najwybitniejszych przedstawicieli polskiej i europejskiej pedagogiki zarówno w zakresie teorii jak i praktyki. Zna genezę i rozwój instytucji edukacyjnych oraz zakres ich kompetencji w kontekście historycznym.

Umiejętności

Potrafi powiązać wiedzę historyczną na temat genezy i rozwoju instytucji oświatowo-wychowawczych z innymi obszarami pedagogiki w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i pomocowych.

Umie zaprezentować swoje poglądy, zgłosić wątpliwości i dobrać stosowną argumentację, wspartą wybranymi perspektywami teoretycznymi i poglądami różnych autorów.

Kompetencje społeczne

Właściwie ocenia poziom swojej wiedzy i zdobytych umiejętności, rozumie znaczenie ciągłego doskonalenia swych umiejętności i pogłębiania wiedzy związanej z wychowaniem i kształceniem.

Zdaje sobie sprawę ze znaczenia dziedzictwa kulturowego własnego kraju, szanuje jego tradycję i historię.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Kulbaka
Prowadzący grup: Iwona Czarnecka, Jacek Kulbaka, Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Egzamin pisemny (pytania zamknięte) z zagadnień omawianych na wykładach i ćwiczeniach.

Pełny opis:

Opis treści programowych:

Wykład:

Historia wychowania jako nauka, jej zakres i cele.

Wychowanie spartańskie i ateńskie. Wychowanie w starożytnym Rzymie w okresie republiki i cesarstwa.

Wychowanie i oświata w średniowieczu: wychowanie stanowe; Karol Wielki i jego wpływ na rozwój oświaty; powstanie uniwersytetów w Europie zachodniej i południowej.

Odrodzenie w Europie Zachodniej i w Polsce (Erazm z Rotterdamu, Mikołaj Rej); reformacja i jej skutki dla oświaty; szkolnictwo różnowiercze w Europie zachodniej (Jan Sturm) i w Polsce.

Próba reformy państwa przez wychowanie klasy panującej (Stanisław Konarski i Collegium Nobilium; Szkoła Rycerska).

Komisja Edukacji Narodowej.

Kierunki rozwoju oświaty europejskiej w XIX wieku (Pestalozzi, Herbart, Spencer).

Początki wychowania przedszkolnego (August Cieszkowski, Fryderyk Froebel, Edmund Bojanowski).

Oświata pod zaborem rosyjskim: Uniwersytet Wileński – Jan i Jędrzej Śniadeccy; Liceum Krzemienieckie – Tadeusz Czacki i Hugo Kołłątaj.

Oświata w Księstwie Warszawskim: Izba Edukacyjna i jej działalność na polu upowszechniania szkoły elementarnej.

Rusyfikacja szkolnictwa w Królestwie Polskim po Powstaniu Listopadowym; reforma szkolna Aleksandra Wielopolskiego; wybuch Powstania Styczniowego i ponowna rusyfikacja; strajk szkolny 1905 roku.

Oświata polska pod zaborem pruskim; Kulturkampf, strajk dzieci we Wrześni.

Oświata w zaborze austriackim i działalność Józefa Dietla.

Szkolnictwo i wychowanie w Polsce w okresie XX-lecia międzywojennego: ustawa szkolna Janusza Jędrzejewicza, wychowanie narodowe i państwowe – założenia, przedstawiciele.

Ćwiczenia:

Myśl pedagogiczna w starożytności: Platon, Arystoteles, Kwintylian.

Założenie Akademii Krakowskiej.

Casa Giocosa Vittorina da Feltre. Kontrreformacja, Ignacy Loyola, kolegia jezuickie i Ratio studiorum.

Racjonalizm, realizm i naturalizm w wychowaniu: myśl pedagogiczna Jana Amosa Komeńskiego, Johna Locke’a, Jana Jakuba Rousseau.

Wizja szkolnictwa dla ludu w koncepcji Grzegorza Piramowicza.

Polska myśl pedagogiczna 1 połowy XIX wieku (Stanisław Staszic, Jędrzej Śniadecki, Klementyna Hoffmanowa).

Polska myśl pedagogiczna 2 połowy XIX wieku (pozytywizm warszawski).

Pedagodzy Nowego Wychowania: Janusz Korczak, Maria Grzegorzewska.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Kot S., Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1994.

Markiewiczowa H., Poznański K., Wybrane zagadnienia z historii wychowania, cz. 1-2, Warszawa 2006.

Kurdybacha Ł. (red.), Historia Wychowania, t.1-2, Warszawa 1968.

Bartnicka K., Szybiak I., Zarys historii wychowania, Warszawa 2001.

Literatura nadobowiązkowa:

Syntezy:

Litak S., Draus J., Terlecki R., Historia wychowania, t. 1-2, Kraków 2005.

Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej, t. 1-2, Warszawa 1996.

Teksty źródłowe:

Galicyjskie wspomnienia szkolne, oprac. A. Knot, Kraków 1955.

Grzegorzewska M., Listy do Młodego nauczyciela, cykl I-III, Warszawa 2002.

Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, oprac. S. Kot, cz. I-III, Warszawa 1995.

Teksty źródłowe do dziejów wychowania, oprac. S. Możdżeń, cz. I-VIII, Kielce 1993.

Ustawodawstwo szkolne w Królestwie Polskim w latach autonomii administracyjnej 1815-1867. Materiały i źródła do historii wychowania, t. 1: 1815-1839, t. 2: 1840-1867, oprac. K. Poznański, Warszawa 2017.

Źródła do dziejów wychowania, oprac. S. Wołoszyn, t. 1-2, Kielce 1995.

Monografie:

Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetów, Warszawa 1997.

Bobrowska-Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978.

Myśliciele – o wychowaniu, red. Cz. Kupisiewicz, I. Wojnar, t. 1-2, Warszawa 2000.

Okoń W., Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa 1997.

Okoń W., Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa 1993.

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia pedagogiczna, red. W. Pomykało, Warszawa 1993.

Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, red. T. Pilch, t. 1-7, Warszawa 2003-2008.

Historia wychowania. Słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, Olsztyn 1994.

Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998.

Uwagi:

Opis metod kształcenia:

wykład - metoda podająca, ćwiczenia - czytanie i omawianie tekstów źródłowych, metody aktywizujące

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - wykład i ćwiczenia - 45

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 15

Przygotowanie się do egzaminu - 30

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 9 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Kulbaka
Prowadzący grup: Jacek Kulbaka, Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Egzamin pisemny (pytania zamknięte) z zagadnień omawianych na wykładach i ćwiczeniach.

Pełny opis:

Opis treści programowych:

Wykład:

Historia wychowania jako nauka, jej zakres i cele.

Wychowanie spartańskie i ateńskie. Myśl pedagogiczna w Atenach (sofiści, Sokrates, Platon i Arystoteles). Wychowanie w starożytnym Rzymie (republika i cesarstwo rzymskie)

Średniowiecze a Renesans. Uniwersytety w średniowieczu.

Humanizm renesansowy wobec edukacji: poglądy pedagogiczne Jana Ludwika Vivesa, Erazma z Rotterdamu, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja.

Szkolnictwo renesansowe: szkoły średnie wyznaniowe (gimnazja protestanckie, kolegia jezuickie).

Upadek kultury w Polsce w I poł. XVIII w. i próby ratowania państwa przez wychowanie elit (Collegium Nobilium, reforma kolegiów pijarskich, Szkoła Rycerska).

Myśl pedagogiczna Stanisława Konarskiego. Komisja Edukacji Narodowej i Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych.

Zróżnicowanie szkolnictwa na ziemiach polskich pod zaborami. Szkolnictwo polskie pod zaborem rosyjskim: Uniwersytet Wileński i Liceum Krzemienieckie. Oświata w Księstwie Warszawskim; oświata w Królestwie Polskim do wybuchu Powstania Styczniowego (reforma Aleksandra Wielopolskiego); pozytywizm warszawski.

Oświata pod zaborem pruskim: Kulturkampf. Oświata pod zaborem austriackim: Rada Szkolna Krajowa.

Szkolnictwo i wychowanie w Polsce w okresie XX-lecia międzywojennego (ustawa szkolna Janusza Jędrzejewicza, istota wychowania narodowego i państwowego). Pedagodzy Nowego Wychowania: Janusz Korczak, Maria Grzegorzewska.

Ćwiczenia:

Kalokagathia grecka a polskie szkolnictwo XXI wieku. Metoda majeutyczna Sokratesa i sokratejski optymizm poznawczy – możliwości wykorzystania myśli Sokratesa we współczesnej pedagogice.

Poglądy pedagogiczne Marka Fabiusza Kwintyliana: szkoła czy dom, bić czy nie bić; współczesne nam realia dotyczące edukacji szkolnej i domowej oraz przemocy nauczycieli wobec uczniów.

Metody wychowawcze stosowane w gimnazjach protestanckich i w kolegiach jezuickich w XVI-XVIII w. Renesansowa szkoła dworska: Casa Giocosa Vittorina da Feltre.

Nowożytna myśl pedagogiczna: twórczość Jana Amosa Komeńskiego, Johna Locke'a, Jana Jakuba Rousseau.

Myśl pedagogiczna Klementyny z Tańskich Hoffmanowej i wychowanie polskich dziewcząt w XIX wieku („hodowla aniołów”).

XIX-wieczna poezja moralizująca dla dzieci (Stanisław Jachowicz, Heinrich Hoffmann).

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Kot S., Historia wychowania, t. 1-2, Warszawa 1994.

Markiewiczowa H., Poznański K., Wybrane zagadnienia z historii wychowania, cz. 1-2, Warszawa 2006.

Kurdybacha Ł. (red.), Historia Wychowania, t.1-2, Warszawa 1968.

Bartnicka K., Szybiak I., Zarys historii wychowania, Warszawa 2001.

Literatura nadobowiązkowa:

Syntezy:

Litak S., Draus J., Terlecki R., Historia wychowania, t. 1-2, Kraków 2005.

Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej, t. 1-2, Warszawa 1996.

Teksty źródłowe:

Galicyjskie wspomnienia szkolne, oprac. A. Knot, Kraków 1955.

Grzegorzewska M., Listy do Młodego nauczyciela, cykl I-III, Warszawa 2002.

Materiały do ćwiczeń z historii wychowania, oprac. S. Kot, cz. I-III, Warszawa 1995.

Teksty źródłowe do dziejów wychowania, oprac. S. Możdżeń, cz. I-VIII, Kielce 1993.

Ustawodawstwo szkolne w Królestwie Polskim w latach autonomii administracyjnej 1815-1867. Materiały i źródła do historii wychowania, t. 1: 1815-1839, t. 2: 1840-1867, oprac. K. Poznański, Warszawa 2017.

Źródła do dziejów wychowania, oprac. S. Wołoszyn, t. 1-2, Kielce 1995.

Monografie:

Baszkiewicz J., Młodość uniwersytetów, Warszawa 1997.

Bobrowska-Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978.

Myśliciele – o wychowaniu, red. Cz. Kupisiewicz, I. Wojnar, t. 1-2, Warszawa 2000.

Okoń W., Dziesięć szkół alternatywnych, Warszawa 1997.

Okoń W., Wizerunki sławnych pedagogów polskich, Warszawa 1993.

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia pedagogiczna, red. W. Pomykało, Warszawa 1993.

Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, red. T. Pilch, t. 1-7, Warszawa 2003-2008.

Historia wychowania. Słownik biograficzny, red. A. Gąsiorowski, Olsztyn 1994.

Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998.

Uwagi:

Opis metod kształcenia:

wykład - metoda podająca, ćwiczenia - czytanie i omawianie tekstów źródłowych, metody aktywizujące

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - wykład i ćwiczenia - 24

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 21

i>Przygotowanie się do egzaminu - 30

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Hanna Markiewicz
Prowadzący grup: Iwona Czarnecka, Hanna Markiewicz, Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 9 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Alicja Zagrodzka
Prowadzący grup: Alicja Zagrodzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.