Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy pedagogiki

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PW-5F-PPG Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy pedagogiki
Jednostka: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PW, (5-l) niestacjonarne jednolite magisterskie
Obowiązkowe dla I r. PW, (5-l) stacjonarne jednolite magisterskie
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Pedagogika jako wiedza i nauka o wychowaniu. Podstawowe teorie i pojęcia pedagogiki. Powstanie i ewolucja pedagogiki jako nauki. Globalne problemy współczesnej cywilizacji i ich związki z pedagogiką. Sytuacja pedagogiki w ponowoczesności. Próba opisu, istota, dziedziny, treści i uwarunkowania wychowania. Funkcje, nurty i cele wychowania. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze. Wychowawca i wychowanek – podmiotowość, cechy, kompetencje, relacje.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student/studentka zna i rozumie genezę pedagogiki jako nauki i jej powiązania z innymi dyscyplinami; podstawowe subdyscypliny pedagogiki; antropologiczne, kulturowe, aksjologiczne i socjologiczne podstawy wychowania; sposoby opisywania współczesności w świetle teorii kulturowych, antropologicznych, aksjologicznych i socjologicznych; fundamentalne dylematy współczesnej edukacji; funkcje edukacji w życiu społeczeństw i egzystencji jednostek; typy i rolę ideologii w życiu społecznym, a w szczególności rolę i znaczenie ideologii edukacyjnych; opis, charakterystykę, specyfikę, ulokowanie społeczne, blokady i możliwości rozwojowe różnych grup społecznych; elementy socjologii edukacji.

Student /studentka zna i rozumie wybrane ujęcia teoretyczne procesów wychowania i kształcenia; ontologiczne, aksjologiczne i antropologiczne podstawy wychowania; istotę wychowania; zagadnienie wychowania jako spotkania w dialogu; zagadnienie wychowania do odpowiedzialnej wolności; typy relacji międzyludzkich oraz procesy rządzące tymi relacjami; główne środowiska wychowawcze i specyfikę wychowania w tych środowiskach; zagadnienie społeczeństwa wielokulturowego, podstawy dialogu międzykulturowego.

Umiejętności

Student /studentka potrafi wykorzystać posiadaną wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki w sposób refleksyjny i krytyczny w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, poprawnie konstruować rozbudowane ustne i pisemne wypowiedzi dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych.

Kompetencje społeczne

Student /studentka jest gotowy/gotowa doceniać znaczenie pedagogiki dla rozwoju osoby i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Jankowska
Prowadzący grup: Przemysław Florczak, Dorota Jankowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

SPOSÓB POMIARU EFEKTÓW KSZTAŁCENIA:

1. WIEDZA

- ocena wiedzy, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie odpowiedzi na pytania rekonstruujące wiedzę oraz pytanie problemowo-erudycyjne podczas kolokwium egzaminacyjnego pisemnego

- ocena wiedzy, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie poziomu i jakości uczestnictwa w dyskursie prowadzonym podczas zajęć ćwiczeniowych

2. UMIEJĘTNOŚCI

- ocena umiejętności kognitywnych, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie odpowiedzi na pytania problemowe podczas kolokwium pisemnego

- ocena umiejętności kognitywnych, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie poziomu i jakości uczestnictwa w dyskursie prowadzonym podczas zajęć prowadzonych metodą debaty

3. KOMPETENCJE SPOŁECZNE

- ocena kompetencji, w tym rozumienia wagi profesjonalizmu zawodowego obawiającego się etycznym postępowaniem na poziomie deklaratywnym, na podstawie poziomu i jakości uczestnictwa w dyskursie prowadzonym podczas zajęć prowadzonych metodą debaty.

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE:

I. PYTANIA O PEDAGOGIKĘ:

Pedagogika nauką, techniką, sztuką wychowania.

Pedagogika jako wiedza/ nauka o wychowaniu.

Wiedza naukowa – jej istota i rozwój w kontekście wykładni współczesnych. Ewolucja ideałów społecznej racjonalności. Nowożytne rozumienie nauki.

- Powstanie i ewolucja pedagogiki jako nauki.

Różnicowanie się teoretyczne pedagogiki w XX wieku i ewolucja jej tożsamości.

Integracyjny i interdyscyplinarny charakter pedagogiki.

- Podstawowe pojęcia pedagogiczne:

edukacja, wychowanie, kształcenie, socjalizacja, inkulturacja.

Przedmiot i zakres, spory o przedmiot pedagogiki.

Nauki pedagogiczne dotyczące okresów rozwojowych człowieka oraz przedmiotu praktyki pedagogicznej.

- Sytuacja pedagogiki w ponowoczesności. Paradygmaty w pedagogice współczesnej.

II. PYTANIA O WYCHOWANIE

- Wychowanie jako proces sprawczy – próby opisu. Istota, dziedziny, treści i uwarunkowania wychowania.

Geneza wychowania – wychowanie w różnych kulturach i porządkach życia społecznego

Charakterystyka procesu wychowania.

Struktura procesu wychowania.

- Celowość procesu wychowania.

Aksjologiczny i teleologiczny wymiar wychowania.

Wartości a cele wychowania (relacje).

Cele ostateczne (finalne), pośrednie a cele konkretne i zadania wychowania.

- Funkcje wychowania

Funkcje: społeczna (zachowawcza i rozwojowa), indywidualna (adaptacyjna i kreacyjna).

III. PYTANIA O RZECZYWISTOŚĆ ORAZ WIZJE CZŁOWIEKA I WSPÓŁCZESNE IDEAŁY WYCHOWANIA. SPOŁECZNO-KULTUROWE KONTEKSTY WYCHOWANIA

Idea zrównoważonego rozwoju i LLL - odpowiedzią na problemy współczesności

- Problemy ładu aksjonormatywnego i kultury konsumpcji. - Problemy globalne współczesnej cywilizacji: postępu, cyfryzacji i medializacji. - Problemy demokratyzacji życia i postępu społecznego.

- Wielość i koegzystencja różnych wizji człowieka i ideałów wychowania

IV. PYTANIA O WSPÓŁCZESNE KIERUNKI WYCHOWANIA

- Tradycyjne i emancypacyjne ujęcie wychowania. Tradycje wychowania uprzedmiatawiającego wychowanka. Nowe wychowanie i odkrycie podmiotowości dziecka (E. Key, , M. Montessori) oraz wskazanie jego praw (J. Korczak).

- Nowe wychowanie w Ameryce i idee progresywizmu i pragmatyzmu w edukacji

..- Personalizm i wychowanie do rozwoju duchowego

Wielość ujęć relacji wychowawca – wychowanek. Różne rozumienie granic swobody i przymusu w wychowaniu– ramy dyskursu.

V. PYTANIA O WSPÓŁCZESNE NURTY WYCHOWANIA

-naturalny na tle socjalizacji. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowania naturalnego. Współczesne praktyki wychowawcze na poziomie – rodziny. Możliwości i ograniczenia podmiotowości i dialogu w wychowaniu w rodzinie

- celowy – instytucjonalny; Szkoła jako instytucja wychowania celowego. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze na poziomie szkoły. Przemoc, czy emancypacja instytucji wychowujących.

- intencjonalnych wpływów społecznych; Edukacyjny potencjał instytucji kultury w świecie kultury urynkowionej. Edukacja wobec naporu kultury masowej i popularnej.

-samowychowania i autoedukacji jako celu wychowania i drogi rozwoju osobowego

Uwagi:

Wykład kursowy, ilustrowany prezentacjami multimedialnymi i filmami dydaktycznymi.

Samodzielna praca z kursem pedagogiki umieszczonym na platformie APS.

Dla aktywizacji studentów podczas ćwiczeń – przeprowadzanie paneli dyskusyjnych przy współudziale studentów.

NAKŁAD PRACY STUDENTA szacowany w godzinach potrzebnych do zrealizowania danej aktywności tj.

liczba godzin kontaktowych: 30,

liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 15,

liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 8,

liczba godzin przeznaczonych na wykonanie prac pisemnych/referatu w ramach ćwiczeń: 5,

sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 58

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Wykład, 12 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marlena Grzelak-Klus
Prowadzący grup: Marlena Grzelak-Klus
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

POMIAR EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

WIEDZA:

Ocena wiedzy, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie odpowiedzi na pytania rekonstruujące wiedzę oraz pytanie problemowo-erudycyjne podczas sprawdzianu pisemnego a także na podstawie poziomu i jakości uczestnictwa w dyskursie prowadzonym podczas zajęć ćwiczeniowych.

UMIEJĘTNOŚCI

Ocena umiejętności kognitywnych, w tym rozumienia treści przedmiotu, na podstawie odpowiedzi na pytania problemowe podczas sprawdzianu pisemnego.

KOMPETENCJE

Ocena kompetencji, w tym rozumienia wagi profesjonalizmu zawodowego na podstawie poziomu i jakości uczestnictwa w dyskursie prowadzonym podczas zajęć ćwiczeniowych.

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Pytania o pedagogikę:

- Pedagogika jako wiedza/ nauka o wychowaniu.

Wiedza naukowa – jej istota i rozwój w kontekście wykładni współczesnych. Ewolucja ideałów społecznej racjonalności. -

- Nowożytne rozumienie nauki. Powstanie i ewolucja pedagogiki jako nauki. Różnicowanie się teoretyczne pedagogiki w XX wieku i ewolucja jej tożsamości. Integracyjny i interdyscyplinarny charakter pedagogiki.

- Nauki pedagogiczne dotyczące okresów rozwojowych człowieka oraz przedmiotu praktyki pedagogicznej. Sytuacja pedagogiki w ponowoczesności. Pedagogika nauką, techniką, sztuką wychowania.

- Działy pedagogiki współczesnej. Pedagogika a nauki z nią współpracujące. Zakresy współpracy pedagogiki z filozofią, psychologią i socjologią.

Podstawowe pojęcia pedagogiczne.

Pytania o wychowanie

- Wychowanie jako proces sprawczy – próby opisu. Istota, dziedziny, treści i uwarunkowania wychowania. Geneza wychowania – wychowanie w różnych kulturach i porządkach życia społecznego.

- Charakterystyka procesu wychowania. Struktura procesu wychowania.

- Działanie edukacyjne a wychowanie. Wychowanie a kształcenie. Wychowanie a inne procesy społecznego wpływu (a socjalizacja, inkulturacja, pielęgnacja i opieka, terapia). Funkcje i nurty wychowania.

- Funkcje: społeczna (zachowawcza i rozwojowa), indywidualna (adaptacyjna i kompensacyjna) oraz kreacyjna. Nurty wychowania: naturalny na tle socjalizacji; celowy – instytucjonalny; intencjonalnych wpływów społecznych; samowychowania.

- Celowość procesu wychowania . Aksjologiczny i teleologiczny wymiar wychowania. Wartości a cele wychowania (relacje). Cele ostateczne (finalne), pośrednie a cele konkretne i zadania wychowania.

- Podmioty wychowania. Wychowawca – wobec wartości, kompetencje osobiste i społeczne pedagoga oraz ich doskonalenie; wychowanek - ujawniający i rozwijający swą podmiotowość przez wychowanie. Relacje wychowawca – wychowanek; style wychowania.

Pytania o granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.

- Tradycyjne i emancypacyjne ujecie i praktyki wychowania.

- Wychowanie uprzedmiatawiające. Nowe wychowanie i odkrycie podmiotowości dziecka (E. Key, , M. Montessori) oraz wskazanie jego praw (J. Korczak).

- Argumenty na rzecz stosowania przymusu i na rzecz swobody.

- Egzemplifikacje praktyczne wychowania w swobodzie, porozumieniu z uczniami i wychowania w przymusie.

Pytania o rzeczywistość: społeczno-kulturowe konteksty wychowania.

- Problemy globalne współczesnej cywilizacji i ich związki z edukacją i wychowaniem. Problemy regionalne i ich implikacje dla edukacji.

- Edukacja permanentna jako program rozwoju kwalifikacji i idea edukacyjnej koncepcji życia.

- Problemy demokratyzacji życia i postępu społecznego. Edukacja obywatelska, do życia w społeczeństwie demokratycznym.

- Problemy ładu aksjonormatywnego. Edukacja upodmiatawiająca przygotowująca do świadomego uczestnictwa, odpowiedzialności i podmiotowej komunikacji.

Pytania o współczesne środowiska i praktyki wychowawcze.

- Rodzina. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze na poziomie „mikro” – rodziny. Możliwości i ograniczenia podmiotowości i dialogu w wychowaniu w rodzinie. Współczesne koncepcje oddziaływań wychowawczych w rodzinie (swoboda czy posłuszeństwo): A. Adler, T. Gordon., S. Sławiński

- Szkoła. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze na poziomie „mezo” – szkoły. Krytyczna analiza codzienności szkoły. Relacje społeczne w szkole – czynniki poprawiające i psujące relacje. Funkcje adaptacyjne i emancypacyjne szkoły i praktyki ich realizacji. Edukacja domowa jako alternatywa dla edukacji szkolnej. Przykłady

- Instytucje kultury. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze na poziomie „makro” – kultury. Edukacja kulturalna w świecie kultury urynkowionej.

WYMAGANIA

1. Znajomość literatury podstawowej.

2. Przepracowanie kursu e-learningowego z wynikiem wyższym niż 50% (szkolenie na wykładzie 5.10.2019r, 16.02.2020r. zamknięcie kursu).

3. Uczestnictwo w ćwiczeniach i prezentacja własnej mapy, słownika pojęć pedagogicznych lub uargumentowanej tezy pedagogicznej na forum grupy.

4. Pozytywne zaliczenie końcowe (forma pisemna) - do ustalenia.

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA

Hojnicka-Bezwińska T., Pedagogika. Podręcznik dla pierwszego stopnia kształcenia na poziomie wyższym, Difin, Warszawa 2015

Humanistyka przełomu wieków, pod red. J. Kozieleckiego, Kraków 1999, cz.III, ss 241 – 342.

Gordon T., Wychowanie bez porażek, Warszawa 1991 lub: Wychowanie bez porażek w praktyce , Warszawa 1994

Kunowski S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa 1993. Cz. I

Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, cz. 1 Warszawa 2003 (Cz. I s. 18 - 69 ); cz.2 Warszawa 2004 (Cz. II S. 240 – 320) lub Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Warszawa 2019 (s. 15-38; 365-380; 407-417; 549-556; 859-875; 981-1002)

Śliwerski B., Podstawowe prawidłowości pedagogiki, Wydawnictwo APS, Warszawa, 2011

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

Bińczycka J., Między przemocą a swobodą w wychowaniu, Kraków 1997 

Edukacja – jest w niej ukryty skarb. Raport dla UNESCO 1998

Fromm E., Mieć czy być, Poznań 1997, Czym jest modus posiadania (s. 123 –141) Czym jest modus bycia (s.146 – 173)

Gadacz T., O umiejętności życia, „Znak”, Kraków 2003, s 38 – 62

Gutek G., Filozoficzne i ideologiczne podstawy edukacji, Gdańsk 2003

Ostrowska K., W poszukiwaniu wartości, Gdańsk 1994

Pachociński R., Oświata XXI wieku, Warszawa 1999, rozdz. Cywilizacja a postęp (s. 5 – 38), Oświata w społeczeństwie informacyjnym (s. 71 – 94)

B.Suchodolski, Edukacja permanentna, Warszawa 2003

Toffler A., Trzecia fala, Warszawa 1997 lub: Budowa nowej cywilizacji. Polityka trzeciej fali, Poznań 1995 Lub: Wojna i antywojna, Warszawa 1997

Ritzer G., McDonaldyzacja społeczeństwa, Muza 1997.

Szkudlarek T., Media. Szkic z filozofii i pedagogiki dystansu, Kraków 1999, ss. 108 - 134

Wołoszyn S., Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej. Kielce 1998. T. III. Ks. Pierwsza. Tekst E. Key: s. 46 – 67, Teksty Baden – Powella i A. Kamińskiego s. 311 – 328; Ks. Druga. Rozdz. Poszukiwanie nowych strategii oświatowych s. 508 – 543.

Uwagi:

Wykład kursowy, ilustrowany prezentacjami multimedialnymi i filmami dydaktycznymi.

Samodzielna praca z kursem pedagogiki umieszczonym na platformie APS.

Dla aktywizacji studentów podczas ćwiczeń – przeprowadzanie paneli dyskusyjnych przy współudziale studentów.

NAKŁAD PRACY STUDENTA szacowany w godzinach potrzebnych do zrealizowania danej aktywności tj.

liczba godzin kontaktowych: 24,

liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 20,

liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 18,

liczba godzin przeznaczonych e-learning: 10,

liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie mapy pojęć: 5,

sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 78 ,

(z zachowaniem zasady, że średnio 25 - 30 godzinom pracy odpowiada 1 punkt ECTS)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Wykład, 12 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.