Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wprowadzenie do pedagogiki

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PS-3F-WPD Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wprowadzenie do pedagogiki
Jednostka: Instytut Profilaktyki Społecznej i Pracy Socjalnej
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PS, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla I r. PS, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Zajęcia dostarczają podstawową wiedzę dotyczącą pedagogiki jako dyscypliny naukowej, jej zróżnicowania teoretycznego, sposobów uprawiania, głównych kategorii pojęciowych oraz wybranych konceptualizacji.

Celem zajęć jest w szczególności kształtowanie: 1) rozumienia różnych typów wiedzy o wychowaniu, 2) orientacji w systematyce naukowej wiedzy o wychowaniu z perspektywy przyjmowanych przesłanek teoretycznych oraz rozstrzygnięć metodologicznych, 3) znajomości aksjologicznych, psychologicznych i społecznych uwarunkowań teorii pedagogicznej; 4) umiejętności analizy relacji pomiędzy teorią i praktyką wychowania.

W sytuacjach nadzwyczajnych (np. pandemia) istnieje możliwość prowadzenia zajęć w sposób zdalny: materiały handout, teksty przesłane do lektury oraz kontakt za pośrednictwem platform internetowych (np. Teams).

Pełny opis:

Powstanie pedagogiki i sposoby jej uprawiania: geneza pedagogiki; różnicowanie się teoretyczne pedagogiki na początku XX w.; rozróżnienie pedagogiki i pedagogii; relacja pomiędzy teorią i praktyką; sposoby uprawiania pedagogiki – pedagogika teoretyczna, stosowana (prakseologiczna), normatywna; paradygmaty pedagogiki współczesnej, krytyczny; kategorie metodologiczne: opis, rozumienie, wyjaśnianie, interpretacja krytyczna; rozwój teoretyczny pedagogiki i „mapa” współczesnych kierunków pedagogicznych.

Podstawowe kategorie pojęciowe pedagogiki: wychowanie, nauczanie, kształcenie, edukacja, socjalizacja, enkulturacja, opieka, samowychowanie; zróżnicowanie teoretyczne wykładni wychowania (kształcenia, edukacji). Kształcenie z perspektywy adaptacyjnej (według wzorca zewnętrznego) a kształcenie z perspektywy egzystencjalnej (według wzorca wewnętrznego). Idea kształcenia humanistycznego.

Wychowanie w szkole publicznej w perspektywie idei dobra wspólnego.

Pedagogika jako nauka empiryczna: pozytywistyczny wzorzec nauki; powstanie pedagogiki empirycznej jako pedagogiki eksperymentalnej; pedagogika empiryczna w tradycji behawioralnej; behawioralna teoria uczenia się i nauczania; teorie curricularne – projektowanie przebiegu nauczania i operacjonalizacja celów kształcenia; nauczyciel jako technolog; przykłady badań empirycznych w pedagogice.

Pedagogika jako nauka humanistyczna: nauki przyrodnicze a nauki humanistyczne - antynaturalistyczne uprawomocnienie pedagogiki; powstanie pedagogiki kultury; pedagogika kultury jako pedagogika ludzkiej duchowości; rozumienie jako kategoria metodologiczna i dydaktyczna; pedagogika kultury jako teoria treści kształcenia i hermeneutyczna koncepcja uczenia się; nauczyciel jako odpowiedzialny interpretator; przykłady badań humanistycznych w pedagogice.

Pedagogika jako teoria krytyczna: teoria krytyczna a teoria tradycyjna; krytyka neutralnego charakteru teorii społecznej; recepcja teorii krytycznej w pedagogice; zagadnienia marginalizacji i wykluczania społecznego oraz kolonizacji kulturowej; edukacja jako miejsce „przemocy symbolicznej”; edukacja w perspektywie postulatu upodmiotowienia jednostki poprzez uczestnictwo w komunikacji społecznej; koncepcja ukrytego programu szkoły; postulat edukacji zaangażowanej na rzecz pluralistycznego, upodmiotowionego i demokratycznego społeczeństwa; przykłady badań krytycznych w pedagogice.

Literatura:

Studenci przygotowują się w oparciu o treść wykładu i materiały handout

Literatura uzupełniająca:

Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Warszawa 2019.

W. Brezinka, Wychowanie i pedagogika. Podręcznik akademicki, Kraków 2005.

H.H. Krüger, Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Gdańsk 2005.

*Podstawowe dla danego zagadnienia pozycje bibliograficzne są podawane podczas zajęć.

W sytuacji nadzwyczajnej (np. pandemia) prowadzący przesyła rozszerzony materiał do samodzielnej lektury oraz prowadzi wybrane zajęcia w sposób zdalny.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student/-ka zna i rozumie na poziomie elementarnym genezę głównych pojęć pedagogiki jako dyscypliny naukowej.

Zna i rozumie wybrane filozoficzne, psychologiczne i socjologiczne aspekty i aplikacje głównych pojęć pedagogicznych.

Zna podstawowe subdyscypliny pedagogiki, ich specyfikę merytoryczną oraz tożsamość pedagogiczną.

Zna i rozumie na poziome elementarnym wybrane wykładnie relacji wychowawczej oraz procesu wychowania, w tym ich warunków konstytutywnych.

Zna i rozumie wybrane zależności między wychowaniem a socjalizacją i inkulturacją.

Zna i rozumie wybrane społeczne i psychologiczne uwarunkowania relacji wychowawczej i procesu wychowania.

Umiejętności

Student/-ka potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych.

Metody i kryteria oceniania:

Warunki zaliczenia przedmiotu:

Zaliczenie na ocenę ma charakter sprawdzianu pisemnego w dwóch etapach. Pierwszy etap składa się z odpowiedzi na 3 pytania oceniane od 0 do 4 punktów każde; maksymalna liczba punktów wynosi 12; do zaliczenia jest wymagane uzyskanie 50% punktów. Osoby które uzyskały co najmniej 10 pkt. mogą przystąpić do drugiego etapu - odpowiedzi na pytanie dodatkowe. Pozytywna ocena tej odpowiedzi zalicza przedmiot na ocenę bardzo dobrą.

W sytuacjach nadzwyczajnych (np. pandemia) istnieje możliwość zaliczenia przedmiotu na podstawie samodzielnie napisanego eseju na wyznaczony temat. Patrz: Informacje o prowadzeniu przedmiotu w cyklu 2019L

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bogusław Milerski
Prowadzący grup: Bogusław Milerski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Zajęcia dostarczają podstawową wiedzę dotyczącą pedagogiki jako dyscypliny naukowej, jej zróżnicowania teoretycznego, sposobów uprawiania, głównych kategorii pojęciowych oraz wybranych konceptualizacji.

Celem zajęć jest w szczególności kształtowanie: 1) rozumienia różnych typów wiedzy o wychowaniu, 2) orientacji w systematyce naukowej wiedzy o wychowaniu z perspektywy przyjmowanych przesłanek teoretycznych oraz rozstrzygnięć metodologicznych, 3) znajomości aksjologicznych, psychologicznych i społecznych uwarunkowań teorii pedagogicznej; 4) umiejętności analizy relacji pomiędzy teorią i praktyką wychowania.

W sytuacjach nadzwyczajnych (np. pandemia) istnieje możliwość prowadzenia zajęć w sposób zdalny: materiały handout, teksty przesłane do lektury oraz kontakt za pośrednictwem platform internetowych (np. Teams).

Pełny opis:

Powstanie pedagogiki i sposoby jej uprawiania: geneza pedagogiki; różnicowanie się teoretyczne pedagogiki na początku XX w.; rozróżnienie pedagogiki i pedagogii; relacja pomiędzy teorią i praktyką; sposoby uprawiania pedagogiki – pedagogika teoretyczna, stosowana (prakseologiczna), normatywna; paradygmaty pedagogiki współczesnej, krytyczny; kategorie metodologiczne: opis, rozumienie, wyjaśnianie, interpretacja krytyczna; rozwój teoretyczny pedagogiki i „mapa” współczesnych kierunków pedagogicznych.

Podstawowe kategorie pojęciowe pedagogiki: wychowanie, nauczanie, kształcenie, edukacja, socjalizacja, enkulturacja, opieka, samowychowanie; zróżnicowanie teoretyczne wykładni wychowania (kształcenia, edukacji). Kształcenie z perspektywy adaptacyjnej (według wzorca zewnętrznego) a kształcenie z perspektywy egzystencjalnej (według wzorca wewnętrznego). Idea kształcenia humanistycznego.

Wychowanie w szkole publicznej w perspektywie idei dobra wspólnego.

Pedagogika jako nauka empiryczna: pozytywistyczny wzorzec nauki; powstanie pedagogiki empirycznej jako pedagogiki eksperymentalnej; pedagogika empiryczna w tradycji behawioralnej; behawioralna teoria uczenia się i nauczania; teorie curricularne – projektowanie przebiegu nauczania i operacjonalizacja celów kształcenia; nauczyciel jako technolog; przykłady badań empirycznych w pedagogice.

Pedagogika jako nauka humanistyczna: nauki przyrodnicze a nauki humanistyczne - antynaturalistyczne uprawomocnienie pedagogiki; powstanie pedagogiki kultury; pedagogika kultury jako pedagogika ludzkiej duchowości; rozumienie jako kategoria metodologiczna i dydaktyczna; pedagogika kultury jako teoria treści kształcenia i hermeneutyczna koncepcja uczenia się; nauczyciel jako odpowiedzialny interpretator; przykłady badań humanistycznych w pedagogice.

Pedagogika jako teoria krytyczna: teoria krytyczna a teoria tradycyjna; krytyka neutralnego charakteru teorii społecznej; recepcja teorii krytycznej w pedagogice; zagadnienia marginalizacji i wykluczania społecznego oraz kolonizacji kulturowej; edukacja jako miejsce „przemocy symbolicznej”; edukacja w perspektywie postulatu upodmiotowienia jednostki poprzez uczestnictwo w komunikacji społecznej; koncepcja ukrytego programu szkoły; postulat edukacji zaangażowanej na rzecz pluralistycznego, upodmiotowionego i demokratycznego społeczeństwa; przykłady badań krytycznych w pedagogice.

Literatura:

Studenci przygotowują się w oparciu o treść wykładu i materiały handout

Literatura uzupełniająca:

Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Warszawa 2019.

W. Brezinka, Wychowanie i pedagogika. Podręcznik akademicki, Kraków 2005.

H.H. Krüger, Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Gdańsk 2005.

*Podstawowe dla danego zagadnienia pozycje bibliograficzne są podawane podczas zajęć.

W sytuacji nadzwyczajnej (np. pandemia) prowadzący przesyła rozszerzony materiał do samodzielnej lektury oraz prowadzi wybrane zajęcia w sposób zdalny.

Uwagi:

W sytuacji nadzwyczajnej (pandemia) zajęcia są prowadzone w części (3 wykłady) w formie samokształcenia kierowanego na podstawie dostarczonych materiałów, oraz w formie bezpośredniej (synchronicznej) na platformie Teams (4 wykłady) zgodnie z rozkładem zajęć w dniach 13.05 do 3.06.2020.

Zespół Teams: Wprowadzenie do pedagogiki

Praca zaliczeniowa do 3.06.

Do 15.06 indywidualne omówienie prac (telefon bądź czat na Teams).

Ostatnie zajęcia są związane z ewaluacją pracy zaliczeniowej.

Wszystkie materiały oraz informacje szczegółowe są zamieszczone w USOSMail.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Edyta Zawadzka
Prowadzący grup: Edyta Zawadzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Opis sposobów pomiaru efektów kształcenia

Wiedza:

ocena wiedzy na podstawie kolokwium zaliczeniowego zawierającego pytania zamknięte o charakterze rekonstrukcyjnym oraz otwarte o charakterze problemowym

Umiejętności:

ocena umiejętności na podstawie pytań otwartych o charakterze problemowym będących jednym z komponentów kolokwium zaliczeniowego

Kompetencje społeczne

-

Pełny opis:

1. Wprowadzenie. Pedagogika jako wiedza i nauka o wychowaniu.

2. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki i ich związki z innymi procesami społecznego wpływu i pojęciami pedagogicznymi

3. Funkcje i nurty wychowania

4. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu

5. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa

6. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania

7. Współczesne środowiska i praktyki wychowawcze

8. Podsumowanie. Kolokwium zaliczeniowe.

Literatura:

Literatura obowiązkowa

1. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

2. Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

3. Korczak, J. (2012). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka

4. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.

5. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.

6. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

7. Montessori, M. (2014). Odkrycie dziecka. Łódź: Wydawnictwo Palatum.

8. Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Profesjonalne.

9. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Na wykładzie wskazane zostaną strony w ww. pozycjach do lektury.

Literatura uzupełniająca

1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.

2. Bernstein, B. (2010). From Pedagogies to Knowledges. W: A. Morais, I. Neves, B. Davies, H. Daniels (red.), Towards a Sociology of Pedagogy: The Contribution of Basil Bernstein to Research (s. 363-368). Nowy Jork: Peter Lang.

3. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.

5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.

6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

7. Drucker, P. F. (1999). Społeczeństwo pokapitalistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

8. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedgogiczne, 1, s. 35-54.

9. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.

10. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html

11. Januszewska, E. (2002). Dojrzewania do wolności w wychowaniu. Rzecz o A.S. Neillu. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej

12. Jaworski, M. (2006). Kultura popularna jako źródło inspiracji pedagogicznej i edukacyjnej. W: D. Kubinowski (red.), Kultura współczesna a wychowania człowieka (233-242). Lublin: Oficyna Wydawnicza Verba.

13. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.

14. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.

15. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

16. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.

17. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

18. Milerski, B., Karwowski, M. (2016). Racjonalność procesu kształcenia. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls

23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne

24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.

25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.

28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.

31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

Uwagi:

Zajęcia realizowane są w aplikacji Teams w zespole tożsamym z nazwą przedmiotu. Link do zespołu: https://teams.microsoft.com/l/team/19%3aea32be06408a48ed8d17663c3e7b68e2%40thread.tacv2/conversations?groupId=9948ab09-72c1-4ec4-9bde-118201510b73&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86

Metody kształcenia: wykład problemowy, praca z książką, metody oglądowe, dyskusja.

Nakład pracy studenta szacowany w godzinach potrzebnych do zrealizowania danej aktywności z zachowaniem zasady, że średnio 25-30 godzinom odpowiada 1 punkt ECTS:

liczba godzin kontaktowych: 15

przygotowanie do zajęć, lektury: 15

przygotowanie do egzaminu: 20

liczba godzin przeznaczonych na inne zadania: 0

Sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 50

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.