Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Antropologia kulturowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-2F-AKU1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Antropologia kulturowa
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. SC, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla I r. SC, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2017-02-20 - 2017-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-19 - 2018-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Egzamin pisemny: pytania zamknięte i otwarte.

Pełny opis:

POJĘCIE KULTURY

- geneza kultury

- definiowanie kultury i cywilizacji

- istotne cechy zjawisk kulturowych

- płaszczyzny zjawisk kulturowych

- wartościujące i nie wartościujące rozumienie kultury

- elementy kultury: wartość, wzór, obyczaj, obrzęd, rytuał, mit

KORZENIE ANTROPOLOGII: ODKRYCIE „INNEGO”

- zdziwienie konkwistadorów: spór o człowieczeństwo „dzikiego”

- znaczenie kategorii Innego (Obcego) w dojrzewaniu świadomości antropologicznej

- ewolucja wiedzy o kulturze: od jedności do różnorodności kultur, od etnocentryzmu do relatywizmu

- antropologia jako nauka europejska par excellence

- antropologia jako dyscyplina akademicka

- kulturowe, społeczne i polityczne uwikłanie antropologa

GŁÓWNE SZKOŁY W ANTROPOLOGII

- ewolucjonizm

- „szkoła” historyczna F. Boasa

- funkcjonalizm B. Malinowskiego i A. Radcliffa-Browna

- dyfuzjonizm

- strukturalizm

- postmodernizm

WSPÓŁCZESNOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ RÓŻNORODNOŚCI KULTUROWEJ

- współczesne społeczeństwa pierwotne

- typy przemian kulturowych

- powszechność zmiany kulturowej

- odrębność kulturowa jako wartość

- upolitycznienie więzi etnicznej

CZAS W KULTURZE

- dwa czasy: świecki i święty (czas naturalny i abstrakcyjny, cykliczny i linearny, zamknięty i otwarty, jakościowy i ilościowy, czas instrumentalny)

- „krótka historia czasu” europejskiego: od „świata bez historii” do „historii świętej”, od czasu świętego do roku liturgicznego, „czas Kościoła” i „czas kupca”, pierwszy zegar mechaniczny, laicyzacja, mechanizacja, Darwinowskie otwarcie czasu linearnego.

- czas innych kultur: nieporozumienia wynikające ze zderzenia odmiennych czasów kulturowych

-czy żyjemy w jednym czasie? O niewspółmierności różnych czasów

PRZESTRZEŃ W KULTURZE

- rodzaje przestrzeni: fizyczna, spostrzeżeniowa, symboliczna

- przestrzeń święta (mityczna i religijna): ustanowienie świata („nasz świat” i „zaświat”, kosmos i chaos), ustanowienie axis mundi – środka świata, punktu oparcia

- przestrzeń świecka: cztery dystanse w relacjach międzyludzkich: intymny, indywidualny, społeczny, publiczny

- „człowiek miarą wszechrzeczy” – postrzeganie i wartościowanie przestrzeni poprzez ciało ludzkie („góra – dół”, „przód – tył”, „prawo – lewo”)

-kulturowe zróżnicowanie przestrzeni miejskiej

CIAŁO W KULTURZE

- ciało pierwszym narzędziem człowieka – sposoby posługiwania się ciałem (zachowania naturalne i kulturowe)

- ciało narzędziem komunikacji - język ciała

- historycznie zmienny kanon pięknego ciała (pojęcia: doskonałości i niedoskonałości,normalności i nienormalności, sprawności i niepełnosprawności)

-gender: płeć społeczno-kulturowa

MAŁŻEŃSTWO, RODZINA, POKREWIEŃSTWO

- małżeństwo – jego seksualne, prokreacyjne, ekonomiczne, prawne i rytualne aspekty

- społeczne uwarunkowania małżeństwa: endogamia, zakaz kazirodztwa, egzogamia - kulturowa rozmaitość form małżeństwa: poliandria, poliginia, monogamia - rodzina i system pokrewieństwa: klany, połowy i klasy krewnych - zakaz kazirodztwa i elementarna organizacja społeczna - cechy dystynktywne rodziny, jej funkcje i ewolucja - zmierzch rodziny tradycyjnej? (niska dzietność, rozwody, małżeństwa homoseksualne, emancypacja dziadków).

INDYWIDUALNY I SPOŁECZNY BYT JEDNOSTKI W KULTURZE

- człowiek poza kulturą: przypadek Kacpra Hausera

- pojęcie osoby i jego ewolucja: od identyfikacji z maską obrzędową – przez osobę prawną,

moralną i duchową – do kategorii filozoficznej i psychologicznej

- znaczenie psychoanalizy dla ewolucji pojęcia „ja”

- kultura w jednostce: internalizacja standardów moralnych, kategoryzacji poznawczych i systemu symboliki ekspresji

- osobowość – pogodzenie indywidualnego i społecznego bytu w jednostce

- indywidualizm i kolektywizm: dwie osobowości i dwie typy kultury

JĘZYK I MYŚLENIE O ŚWIECIE

- umysłowość człowieka pierwotnego jako umysłowość prelogiczna (mistyczny charakter wyobrażeń zbiorowych: obraz, podobizna, imię, cień, sen)

- prawo partycypacji mistycznej

- magia sympatyczna: prawo podobieństwa i prawo styczności

- początki nauki

- umysłowość człowieka współczesnego: racjonalizm kontra myślenie magiczne (zabobony, przesądy, stereotypy, uprzedzenia, wierzenia)

DYLEMATY WSPÓŁCZESNEJ ANTROPOLOGII

- relatywizm kontra uniwersalizm: spór o równouprawnienie kultur

- tolerancja i jej granice

- paradoksy wielokulturowości: emancypacja czy marginalizacja? równość czy tożsamość?

Literatura:

Literatura obowiązkowa

1. Nowicka E., 2006, Świat człowieka – świat kultury, PWN, Warszawa.

2. Burszta J. W., 1998, Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań.

3. Baldwin E., Longhurst B., Mccracken S., Ogborn M., Smith G., 2007, Wstęp do kulturoznawstwa, Poznań.

4. Eller J. D., 2012, Antropologia kulturowa. Globalne siły, lokalne światy, Wyd. UJ, Kraków.

5. Hylland Eriksen T., 2009, Małe miejsca, wielkie sprawy. Wprowadzenie do antropologii społecznej i kulturowej, Warszawa.

Literatura uzupełniająca

1. Gajda J, Antropologia kulturowa. 2002, Wprowadzenie do wiedzy o kulturze, Toruń.

2. Kępny M, Nowicka E. (red.), 2003, Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, PWN, Warszawa.

3. Nowicka E., Głowacka-Grajper M. (red.), 2007, Świat człowieka – świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, PWN, Warszawa.

4. Bernard A., 2006, Antropologia, Warszawa.

6. Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów, 2001, Wydawnictwa UW, Warszawa.

Uwagi:

Wykład z prezentacją multimedialną, elementy konwersatorium.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (w trakcie)

Okres: 2019-02-18 - 2019-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pasamonik
Prowadzący grup: Barbara Pasamonik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.