Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy diagnozy środowiskowej i rodzinnej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-1S-PSD Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy diagnozy środowiskowej i rodzinnej
Jednostka: Instytut Profilaktyki Społecznej i Pracy Socjalnej
Grupy: Obowiązkowe dla III r. PS, spec.: praca socjalna na rzecz rodziny, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla III r. PS, spec.: praca socjalna na rzecz rodziny, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Efekty uczenia się:

Wiedza

Zna elementarną terminologię używaną w pracy socjalnej i rozumie jej źródła oraz zastosowanie w obrębie dyscyplin pokrewnych.

Posiada podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia, etapach rozwoju rodziny i jednostki w rodzinie, rodzajach więzi społecznych (rodzinnych, towarzyskich, kulturalnych, zawodowych, organizacyjnych i terytorialnych) i o rządzących nimi prawidłowościach.

Posiada wiedzę o sposobach wpływania na ludzi i wie jak oddziaływać na klientów pomocy społecznej, na rzecz rozwiązywania ich własnych problemów.

Ma elementarną wiedzę, dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego z klientami pomocy społecznej, ich prawidłowości i zakłóceń.

Zna metodologię badań społecznych, na poziomie umożliwiającym prowadzenie i interpretowanie badań w obszarze pracy socjalnej.

Posiada wiedzę z zakresu nauk o rodzinie, psychologii, etyki, prawa, polityki społecznej w kontekście pracy socjalnejWie jak badać i rozpoznawać zapotrzebowanie na usługi społeczne dla jednostek, grup i rodzin oraz społeczności lokalnych.

Umiejętności

Skutecznie komunikuje się werbalnie i niewerbalnie – w mowie i na piśmie w języku polskim

Opracowuje diagnozę społeczną oraz plan działań w odniesieniu do jednostek, rodzin i społeczności lokalnych wykluczonych społecznie.

Kompetencje

Zachowuje otwartość na rozwiązywanie konfliktów na drodze mediacji i negocjacji.

Przejawia empatyczną postawę względem innych ludzi, szczególnie klientów pomocy społecznej.

Jest świadomy istnienia etycznego wymiaru w badaniach społecznych oraz w pracy socjalnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Marzena Kamińska, Anna Kwak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

ocena wypowiedzi pisemnej z kolokwium

Ocena przygotowanego samodzielnie projektu

Ocena analizy studium przypadku

Ocena wypowiedzi ustnej w trakcie zajęć

Pełny opis:

Omówienie podstawowych pojęć dla przedmiotu. Diagnoza – ogólne założenia, rodzaje diagnoz i ich specyfika. Etyczny, merytoryczny i osobowościowy profesjonalizm diagnosty. Zasady postępowania diagnostycznego. Kontakt diagnostyczny. Opór badanego jako przejaw zaburzeń w kontakcie diagnostycznym. Błędy popełniane przez diagnostę. Środowisko rodzinne jako przedmiot diagnozy – podstawowe zasady poznawania rodziny. Podstawowe narzędzia wykorzystywane w procesie diagnostycznym : rozmowa, wywiad - konstrukcja pytań.

Literatura:

 Obowiązkowa:

1. de Barbaro B. , Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny. Wyd. UJ, Kraków 1999, s.18– 30

2. Garwin Ch.D., Seabury B.A., Działania interpersonalne w pracy socjalnej. BPS, Warszawa 1996, s. 215-238; 241-258

3. Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania. Wyd. Akad. „Żak”, Warszawa 2006, R. 2

4. McGoldrick M., Gerson R., Shellenberger S., Genogramy rozpoznanie i interwencja. Wyd. Zysk i S-ka, 2007, s. 19 – 30

5. Stierlin H. , Rucker-Embden I., Wetzel N., Wirsching M., Pierwszy wywiad z rodziną. GWP, Gdańsk 1999, s. 15 – 18; 46 -48

6. Suchańska A., Rozmowa i obserwacja w diagnozie psychologicznej. Wyd. Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007, R. 1

7. Szustrowa M., Swobodne techniki diagnostyczne. Wyd. UW, Warszawa 1991, s. 46-61 lub reprint w: K. Stemplewska-Żakowicz, K. Krejtz (red.), Wywiad psychologiczny. Wywiad jako postępowanie badawcze. Pracownia testów psychologicznych PTP, Warszawa 2005, t. 1, s. 44-62

8. Wysocka E., Człowiek a środowisko życia. Podstawy teoretyczno-metodologiczne diagnozy. Wyd. Akad „Żak”, Warszawa 2007, R. 1; R. 3 (s. 117-126; 130-149); R. 4 (s. 151-178)

Uzupełniająca:

1. Brzezińska A. „Społeczna psychologia rozwoju” . Wyd. Scholar, Warszawa 2000, s. 82 – 98

2. Milewska E., Szymanowska A., Rodzice i dzieci. Psychologiczny obraz sytuacji problemowych. CMPP-P MEN, Warszawa 2000, cz. II

3. Owczaruk I., Książka i film „ Odzyskać dziecko” Wyd. Graf-rem, Warszawa 2008.

4. Rylke H. „Pokolenie zmian – czego boją się dorośli” . Wyd. „Amigo” , Warszawa 1999. s. 93 – 97

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Marzena Kamińska, Anna Kwak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Omówienie podstawowych pojęć dla przedmiotu. Diagnoza – ogólne założenia, rodzaje diagnoz i ich specyfika. Etyczny, merytoryczny i osobowościowy profesjonalizm diagnosty. Zasady postępowania diagnostycznego. Kontakt diagnostyczny. Opór badanego jako przejaw zaburzeń w kontakcie diagnostycznym. Błędy popełniane przez diagnostę. Środowisko rodzinne jako przedmiot diagnozy – podstawowe zasady poznawania rodziny. Podstawowe narzędzia wykorzystywane w procesie diagnostycznym : rozmowa, wywiad - konstrukcja pytań.

Literatura:

Obowiązkowa:

1. de Barbaro B. , Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny. Wyd. UJ, Kraków 1999, s.18– 30

2. Garwin Ch.D., Seabury B.A., Działania interpersonalne w pracy socjalnej. BPS, Warszawa 1996, s. 215-238; 241-258

3. Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania. Wyd. Akad. „Żak”, Warszawa 2006, R. 2

4. McGoldrick M., Gerson R., Shellenberger S., Genogramy rozpoznanie i interwencja. Wyd. Zysk i S-ka, 2007, s. 19 – 30

5. Stierlin H. , Rucker-Embden I., Wetzel N., Wirsching M., Pierwszy wywiad z rodziną. GWP, Gdańsk 1999, s. 15 – 18; 46 -48

6. Suchańska A., Rozmowa i obserwacja w diagnozie psychologicznej. Wyd. Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007, R. 1

7. Szustrowa M., Swobodne techniki diagnostyczne. Wyd. UW, Warszawa 1991, s. 46-61 lub reprint w: K. Stemplewska-Żakowicz, K. Krejtz (red.), Wywiad psychologiczny. Wywiad jako postępowanie badawcze. Pracownia testów psychologicznych PTP, Warszawa 2005, t. 1, s. 44-62

8. Wysocka E., Człowiek a środowisko życia. Podstawy teoretyczno-metodologiczne diagnozy. Wyd. Akad „Żak”, Warszawa 2007, R. 1; R. 3 (s. 117-126; 130-149); R. 4 (s. 151-178)

Uzupełniająca:

1. Brzezińska A. „Społeczna psychologia rozwoju” . Wyd. Scholar, Warszawa 2000, s. 82 – 98

2. Milewska E., Szymanowska A., Rodzice i dzieci. Psychologiczny obraz sytuacji problemowych. CMPP-P MEN, Warszawa 2000, cz. II

3. Owczaruk I., Książka i film „ Odzyskać dziecko” Wyd. Graf-rem, Warszawa 2008.

4. Rylke H. „Pokolenie zmian – czego boją się dorośli” . Wyd. „Amigo” , Warszawa 1999. s. 93 – 97

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Marzena Kamińska, Anna Kwak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Kwak, Magdalena Stankowska
Prowadzący grup: Marzena Kamińska, Anna Kwak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Grzegorz Pyszczek
Prowadzący grup: Arkadiusz Korycki, Grzegorz Pyszczek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Stanek
Prowadzący grup: Arkadiusz Korycki, Katarzyna Stanek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studenta z podstawami teoretycznymi i praktycznymi postępowania diagnostycznego oraz przygotowanie do etycznego i metodologicznego badania diagnostycznego.

Efekty kształcenia:

a) w zakresie wiedzy:

Posiada wiedzę na temat interpretowania wyników badań dotyczących diagnozy środowiskowej i rodzinnej.

Zna podstawowe pojęcia i zasady związane z procesem diagnozy.

Wie, jak łączyć elementy poszczególnych metod w zakresie odpowiadającym sytuacji osoby i rodziny.

Zna zakresy ingerencji w osobiste życie klienta.

b) w zakresie umiejętności:

Potrafi formułować diagnozę socjalną i plan działań pomocowych w odniesieniu do rodziny.

Umie opracowywać rozwiązania na potrzeby swoich klientów. Potrafi sporządzić studium rodziny, prowadzić obserwację i interpretować werbalne i niewerbalne zachowania, z wykorzystaniem metod diagnostycznych.

Potrafi zdobywać informacje i zestawiać dane istotne dla przygotowania historii przypadku, historii rodziny, diagnozy, raportu.

c) w zakresie kompetencji społecznych:

Postępuje zgodnie z kodeksem etycznym.

Bierze aktywny udział w działaniach podejmowanych przez grupę. Posiada zdolność nawiązywania kontaktu i utrzymywania go, reaguje w sposób wspierający w emocjonalnie drażliwych lub kryzysowych sytuacjach.

Pełny opis:

WYKŁAD

I. Omówienie podstawowych pojęć dla przedmiotu.

II. Diagnoza – ogólne założenia, rodzaje diagnoz i ich specyfika.

III. Ogólne zasady postępowania diagnostycznego. Etyczny, merytoryczny i osobowościowy profesjonalizm diagnosty.

3.1. Profesjonalizm relacji. Relacyjne kompetencje merytoryczne i osobiste.

3.2. Etyka zbierania i interpretowania danych oraz przekazywania wyników badania.

3.3. Zasady postępowania diagnostycznego.

IV. Interakcyjny charakter rozmowy. Relacja i kontakt diagnostyczny.

4.1. Kompetencje interpersonalne diagnosty.

4.2. Postawa klienta wobec badania.

4.3. Pojęcie i cechy kontaktu diagnostycznego (Nawiązanie kontaktu. Zasady i strategie podtrzymania kontaktu. Trudności w kontakcie. Opór badanego jako przejaw zaburzeń w kontakcie diagnostycznym.

V. Taktyka rozmowy. Podstawowe interwencje i formy zadawania pytań.

5.1. Przebieg rozmowy.

5.2. Formy zadawania pytań.

5.3. Inne interwencje służące zwiększeniu dostępności i jakości informacji.

5.4. Zachowanie niewerbalne jako źródło danych diagnostycznych.

5.5. Błędy popełniane przez diagnostę.

5.6. Podstawowe narzędzia wykorzystywane w procesie diagnostycznym : rozmowa, wywiad - konstrukcja pytań.

VI. Środowisko rodzinne jako przedmiot diagnozy – podstawowe zasady poznawania rodziny.

6.1. Specyfika diagnozy rodziny.

6.2. Obszary analizy sytuacji rodzinnej.

6.3. Techniki diagnostyczne.

6.4. Projektowanie i ewaluacja zmian w środowisku rodzinnym.

ĆWICZENIA

1. Wprowadzanie do tematyki zajęć.

2. Diagnoza i diagnozowanie w polityce społecznej i pracy socjalnej.

3. Diagnozowanie potencjału środowiskowego i rozwojowego oraz zasobów i problemów społecznych w polskich regionach

4. Diagnozowanie i kalkulowanie „kosztów zaniechania” w pomocy społecznej

5. Diagnozowanie problemów związanych ze zróżnicowaniem społecznym

6. Diagnozowanie problemów współczesnej rodziny

7. Diagnoza środowiska wychowawczego rodziny

8. Diagnozowanie zasobów i możliwości rodziny

9. Diagnoza środowiska wychowawczego rodziny

10. Znaczenie diagnozy w tworzeniu indywidualnych ścieżek rozwoju

11. Techniki projekcyjne w diagnozowaniu sytuacji rodzinnej

12. Znaczenie ewaluacji w badaniach diagnostycznych

13. Diagnozowanie rozwoju społecznego w różnych skalach i na tle strategii rozwoju gospodarczego

Literatura:

Banaszak S., Śmietańska J., Diagnoza w wymiarze jednostkowym i społecznym, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Grudziewska E., Sędzicki M., Praktyka pracy socjalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2018.

Filipiak M., Paluchowski W.J., Zalewski B., Tarnowska M., Diagnoza psychologiczna: kompetencje i Standardy. Wydawnictwo PTP, Warszawa 2015.

Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania, Wydawnictwo Akademickie „Żak” Warszawa 2006.

Lipowicz E., Praca socjalna z rodziną. Diagnoza, projektowanie, zmiana, Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.

Strategia Europa 2020 https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-and-fiscal-policy-coordination/eu-economic-governance-monitoring-prevention-correction/european-semester/framework/europe-2020-strategy_pl

Milenijne Cele Rozwoju http://www.polskapomoc.gov.pl/Milenijne,cele,rozwoju,53.html

Wskaźniki zrównoważonego rozwoju https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Wskazniki_SDI.pdf

Szatur-Jaworska B., Diagnozowanie w polityce społecznej, Wydawnictwo APRA, Warszawa 2005.

Suchańska A., Rozmowa i obserwacja w diagnozie psychologicznej, WAiP, Warszawa 2007.

Uwagi:

Metody dydaktyczne:

- metody podaniowe,

- metody problemowe,

- metody aktywizujące: metoda przypadków, metoda sytuacyjna, dyskusja dydaktyczna,

Warunki zaliczenia:

- obecność na zajęciach;

- aktywność i przygotowanie do zajęć

- praca indywidualna i praca w grupie

- kolokwium

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Stanek
Prowadzący grup: Katarzyna Stanek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studenta z podstawami teoretycznymi i praktycznymi postępowania diagnostycznego oraz przygotowanie do etycznego i metodologicznego badania diagnostycznego.

Efekty kształcenia:

a) w zakresie wiedzy:

Posiada wiedzę na temat interpretowania wyników badań dotyczących diagnozy środowiskowej i rodzinnej.

Zna podstawowe pojęcia i zasady związane z procesem diagnozy.

Wie, jak łączyć elementy poszczególnych metod w zakresie odpowiadającym sytuacji osoby i rodziny.

Zna zakresy ingerencji w osobiste życie klienta.

b) w zakresie umiejętności:

Potrafi formułować diagnozę socjalną i plan działań pomocowych w odniesieniu do rodziny.

Umie opracowywać rozwiązania na potrzeby swoich klientów. Potrafi sporządzić studium rodziny, prowadzić obserwację i interpretować werbalne i niewerbalne zachowania, z wykorzystaniem metod diagnostycznych.

Potrafi zdobywać informacje i zestawiać dane istotne dla przygotowania historii przypadku, historii rodziny, diagnozy, raportu.

c) w zakresie kompetencji społecznych:

Postępuje zgodnie z kodeksem etycznym.

Bierze aktywny udział w działaniach podejmowanych przez grupę. Posiada zdolność nawiązywania kontaktu i utrzymywania go, reaguje w sposób wspierający w emocjonalnie drażliwych lub kryzysowych sytuacjach.

Pełny opis:

WYKŁAD

I. Omówienie podstawowych pojęć dla przedmiotu.

II. Diagnoza – ogólne założenia, rodzaje diagnoz i ich specyfika.

III. Ogólne zasady postępowania diagnostycznego. Etyczny, merytoryczny i osobowościowy profesjonalizm diagnosty.

3.1. Profesjonalizm relacji. Relacyjne kompetencje merytoryczne i osobiste.

3.2. Etyka zbierania i interpretowania danych oraz przekazywania wyników badania.

3.3. Zasady postępowania diagnostycznego.

IV. Interakcyjny charakter rozmowy. Relacja i kontakt diagnostyczny.

4.1. Kompetencje interpersonalne diagnosty.

4.2. Postawa klienta wobec badania.

4.3. Pojęcie i cechy kontaktu diagnostycznego (Nawiązanie kontaktu. Zasady i strategie podtrzymania kontaktu. Trudności w kontakcie. Opór badanego jako przejaw zaburzeń w kontakcie diagnostycznym.

V. Środowisko rodzinne jako przedmiot diagnozy – podstawowe zasady poznawania rodziny.

5.1. Specyfika diagnozy rodziny.

5.2. Obszary analizy sytuacji rodzinnej.

5.3. Techniki diagnostyczne.

5.4. Projektowanie i ewaluacja zmian w środowisku rodzinnym.

ĆWICZENIA

1. Wprowadzanie do tematyki zajęć.

2. Diagnoza i diagnozowanie w polityce społecznej i pracy socjalnej.

3. Diagnozowanie potencjału środowiskowego i rozwojowego.

6. Diagnozowanie problemów współczesnej rodziny

7. Diagnoza środowiska wychowawczego rodziny. Diagnozowanie zasobów i możliwości rodziny. Diagnoza środowiska wychowawczego rodziny

8. Diagnozowanie rozwoju społecznego w różnych skalach i na tle strategii rozwoju gospodarczego

Literatura:

Banaszak S., Śmietańska J., Diagnoza w wymiarze jednostkowym i społecznym, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2019.

Grudziewska E., Sędzicki M., Praktyka pracy socjalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2018.

Filipiak M., Paluchowski W.J., Zalewski B., Tarnowska M., Diagnoza psychologiczna: kompetencje i Standardy. Wydawnictwo PTP, Warszawa 2015.

Jarosz E., Wysocka E., Diagnoza psychopedagogiczna. Podstawowe problemy i rozwiązania, Wydawnictwo Akademickie „Żak” Warszawa 2006.

Lipowicz E., Praca socjalna z rodziną. Diagnoza, projektowanie, zmiana, Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.

Strategia Europa 2020 https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-and-fiscal-policy-coordination/eu-economic-governance-monitoring-prevention-correction/european-semester/framework/europe-2020-strategy_pl

Milenijne Cele Rozwoju http://www.polskapomoc.gov.pl/Milenijne,cele,rozwoju,53.html

Wskaźniki zrównoważonego rozwoju https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/Wskazniki_SDI.pdf

Uwagi:

Metody dydaktyczne:

- metody podaniowe,

- metody problemowe,

- metody aktywizujące: metoda przypadków, metoda sytuacyjna, dyskusja dydaktyczna,

Warunki zaliczenia:

- obecność na zajęciach;

- aktywność i przygotowanie do zajęć

- praca indywidualna i praca w grupie

- kolokwium

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.