Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Praca z dzieckiem w rodzinie problemowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-1S-PDR Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Praca z dzieckiem w rodzinie problemowej
Jednostka: Instytut Profilaktyki Społecznej i Pracy Socjalnej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

Podczas wykładu studenci zostaną zapoznani z najistotniejszymi problemami dzieci w Polsce i na świecie w drugiej dekadzie XXI wieku. Omówiona zostanie sytuacja społeczno - demograficzna dzieci, sytuacja dziecka w rodzinie ubogiej, sytuacja dziecka w rodzinie z problemem alkoholowym. Poruszone zostaną zagadnienia związane położeniem dziecka poza rodziną w różnych formach opieki zastępczej. Omówione zostanie zagadnienie adopcji jako formy opieki zastępczej najbardziej zbliżonej do rodziny naturalnej.

Studenci zostaną też wprowadzeni w problematykę zaburzeń odżywiania u dzieci - ich przyczyn oraz skutków w kontekście funkcjonowania środowiska rodzinnego.

Podczas warsztatów analizowane będą następujące zagadnienia:

dziecko zaniedbywane w rodzinie, dziecko niedożywione, uzależnienie od substancji psychoaktywnych wśród dzieci i młodzieży, uzależnienia behawioralne wśród dzieci i młodzieży,przemoc fizyczna wobec dziecka – rozpoznanie, pomoc, przeciwdziałanie, dzieci wykorzystywane seksualnie, prostytucja wśród dzieci i młodzieży w kontekście funkcjonowania środowiska rodzinnego, przyczyny zachowań aspołecznych i o charakterze przestępczym wśród dzieci i młodzieży, metody pracy w świetle podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach problemu, socjoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą, streetworking jako metoda pracy z dziećmi ulicy, praca z dzieckiem nadpobudliwym, rola bajek terapeutycznych w pracy z dzieckiem z rodziny wieloproblemowej, działania wybranych instytucji publicznych i organizacji pozarządowych pomagających dzieciom i ich rodzicom.

Literatura:

Obowiązkowa:

1. Andrzejewska A., Dzieci i młodzież w pułapce internetu, [w] A. Massalski, K. Wiatr (red.), Zagrożenie wychowawcze XXI wieku, Kancelaria Senatu, Warszawa 2009, s.105-117

2.Brągiel J., Zrozumieć dziecko skrzywdzone, Uniwersytet Opolski, Opole 1998.

4.Frąckowiak M., Anorexia nervosa- fenomen ponowoczesnej kultury i choroba systemu rodzinnego [w] A.Michalska (red.) Dylematy współczesnych rodzin. Roczniki Socjologii Rodziny. Wyd. Nauk. UAM, Poznań 2005, s.171-188

5. Jarosz M., Samobójstwa: ucieczka przegranych. PWN, Warszawa 2004

6. Junik W. Pomoc dzieciom z rodzin z problemem alkoholowym w świetle koncepcji rzyliencji (resilience) [w] K. – M. Wasilewska – Ostrowska, Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Difin, Warszawa 2014, s.71 - 82

7. Karpowicz P., Narkotyki. Jak pomóc człowiekowi i jego rodzinie? Instytut Wydawniczy Kreator, Białystok 2002, s.26-125

8.Łopatkowa M., Jak pracować z dzieckiem i rodziną zagrożoną. WSiP, Warszawa 1976, s.52-177

9.Marszałek L., Kult bogactwa i sukcesu a prostytucja nieletnich, [w] S. Guz (red.), Dziecko a zagrożenia współczesnego świata, Wydawnictwo UM E. J. Konieczna, Arteterapia w teorii i praktyce, Wydanie IV, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2007CS, Lublin 2008, s 123-135

10.Mellibruda J., Trzy miliony DDA, [w] P. Żak (red) Gdzie się podziało moje dzieciństwo. Cz.2, Wydawnictwo Charaktery, Kielce 2015, s. 47-56

10. Stanik J.M., Diagnozowanie niedostosowania społecznego i asocjalności (w) B. Urban (red.), Resocjalizacja. T.1, PWN, Warszawa 2008, s.168-202

11. Tarkowska E., Ubóstwo dzieci w Polsce, [w] Ubóstwo i wykluczenie społeczne w Polsce, Raport krajowy Polskiej Koalicji Social Watch i Polskiego Komitetu European Anti-Poverty Network, Kampania Przeciw Homofobii, 2011 s. 57-63

12.Węgierski Z., Opieka nad dzieckiem osieroconym. Teoria i praktyka., Wyd. Edukacyjne Akapit, Toruń 2006, s.42-52,

13. Sawicka K., Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej, [w] K. Sawicka (red.)., Socjoterapia, Centrum Metodyczne pomocy psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Warszawa 1999

Uzupełniająca

1.Bielecka E. (red.) Streetworking. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Pedagogium, Warszawa 2005

2.Czub T., Wstyd u dzieci krzywdzonych – mechanizmy i konsekwencje, [w] B. Gulla, M. Wysocka-Pleczyk (red.) Dziecko jako ofiara przemocy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków2009, s.51-60

3. Lisowska E. Przemoc wobec dzieci. Rozpoznawanie i przeciwdziałanie, Wydawnictwo Akademii Świętpokrzyskiej, Kielce 2005

4. Stańdo K., Szygendowska A., Dziecko krzywdzone, [w] A. Massalski, K. Wiatr (red.), Zagrożenie wychowawcze XXI wieku, Kancelaria Senatu, Warszawa 2009, s.71-104

5. Matyjas B., Rodzina i jej wspomaganie (wypisy z wybranych tekstów z pedagogiki społecznej i opiekuńczej z klat 1990-2004), Wydawnictwo Uczelniane Wszechnica Świętokrzyska, Kielce 2005

5.Potoczna M., Strategie życiowe biednych mieszkańców enklaw (w) W. Warzywoda – Kruszyńska (red.), Żyć i pracować w enklawach biedy (Klimaty łódzkie), Wyd. UŁ, Łódź 1998, s.68-98.

Efekty kształcenia:

Wiedza

Zna elementarną terminologię używaną w pracy socjalnej i rozumie jej źródła oraz zastosowanie w obrębie dyscyplin pokrewnych.

Posiada elementarną wiedzę o strukturach życia społecznego (w sektorze publicznym, prywatnym oraz pozarządowym) oraz relacjach, zachodzących między strukturami i tworzącymi je instytucjami.

Posiada podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia, etapach rozwoju rodziny i jednostki w rodzinie, rodzajach więzi społecznych (rodzinnych, towarzyskich, kulturalnych, zawodowych, organizacyjnych i terytorialnych) i o rządzących nimi prawidłowościach.

Posiada wiedzę o sposobach wpływania na ludzi i wie jak oddziaływać na klientów pomocy społecznej, na rzecz rozwiązywania ich własnych problemów.

Ma elementarną wiedzę, dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego z klientami pomocy społecznej, ich prawidłowości i zakłóceń.

Posiada wiedzę i rozumie zróżnicowania społeczne, kulturowe i etniczne jako ryzyka społecznej stygmatyzacji jednostek i rodzin.

Wie jak badać i rozpoznawać zapotrzebowanie na usługi społeczne dla jednostek, grup i rodzin oraz społeczności lokalnych.

Wie, jakie są uprawnienia (klienta i pracownika socjalnego), ich zakres oraz sposoby egzekwowania.

Zna i rozumie definicje oraz zasady stosowania prawa autorskiego i zasady ochrony własności przemysłowej.

Umiejętności

Skutecznie komunikuje się werbalnie i niewerbalnie – w mowie i na piśmie w języku polskim

Proponuje działania służące interesom klienta z uwzględnieniem jego kontekstu rodzinnego i społecznego

Kompetencje

Zachowuje otwartość na rozwiązywanie konfliktów na drodze mediacji i negocjacji.

Odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje działania w różnych środowiskach społecznych.

Przejawia empatyczną postawę względem innych ludzi, szczególnie klientów pomocy społecznej.

Metody i kryteria oceniania:

Wykład – omawianie i analiza podstaw teoretycznych poruszanych zagadnień, prezentacje multimedialne, dyskusja dydaktyczna

Warsztaty – mieszane metody: dyskusja dydaktyczna, analiza tekstów, praca w grupie, symulacja, przygotowanie prezentacji multimedialnej, film dydaktyczny, analiza konkretnych rozwiązań dla wybranych sytuacji.

Ocena z wykładu stanowi ocenę pisemnej pracy napisanej samodzielnie przez studenta bez pomocy naukowych i dydaktycznych.

Na ocenę warsztatów składają się: prezentacja przygotowana samodzielnie przez studenta i zaprezentowana podczas zajęć, aktywność i frekwencja.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Magdalena Stankowska, Ewa Wyrwich-Hejduk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Ocena wypowiedzi pisemnej w trakcie kolokwium

Ocena na podstawie obserwacji pracy grupowej w trakcie zajęć

Ocena przygotowanej prezentacji

Pełny opis:

Dziecko w rodzinie problemowej. Wprowadzenie - Sytuacja dzieci w Polsce; Przemoc wobec dziecka. Osamotnione i nieszczęśliwe dziecko w rodzinie. Praca z dzieckiem niedostosowanym. Dziecko z niepełnosprawnością. Prostytucja nieletnich.

Dziecko w rodzinie ubogiej; Krzywdzenie dzieci- czynniki ryzyka; Wykorzystywanie seksualne dzieci; Zaniedbania prenatalne; Dziecko w rodzinie alkoholowej; Dziecko w rodzinie rozwodzącej się i zrekonstruowanej; Procedura odebrania dziecka z rodziny i formy pieczy zastępczej; Socjoterapia; Streetworking; Arteterapia; Bajki terapeutyczne;

Wybrane instytucje publiczne pomagające dzieciom.

Działania III sektora na rzecz dzieci – przykłady

Potrzeby dziecka a środowisko rodzinne. . Przemoc wobec dzieci – formy przemocy, skala zjawiska, regulacje prawne. Dzieciobójstwo – przyczyny, skala zjawiska. Dziecko w rodzinie osób uzależnionych. Role przyjmowane przez dzieci. Zespół FAS. Zaburzenia odżywiania – Anorexia / bulimia

Literatura:

J.Kurzępa, Młodzież pogranicza "świnki" czyli o prostytucji nieletnich. Impuls, Kraków 2010, s.115-174

Cz. Betke, T. Betke, Zachowania dewiacyjne i przestępczość [w:] Kontakty z ludźmi "innymi" jako problem wychowania, opieki i resocjalizacji, red. B. Kosek-Nita, D. Raś, Wyd. UŚ, Katowice 2007, s.73-92

H. Smith, Nieszczęśliwe dzieci. Dlaczego cierpią i jak im pomóc. J.Santorski&Co Agencja Wyd, Warszawa 2008, s 58-105

Sharon D. Herzberger, Przemoc domowa. Perspektywa psychologii społecznej, PARPA, Warszawa 2002

B. Matyjas, Zjawisko kryzysu w rodzinie. Strategie pomocy i wsparcia [w:] Dziecko w zmieniającej się przestrzeni życia. Obrazy dzieciństwa. Trans Humana, Białystok 2009, s. 105-115

D. Bełtkiewicz, Bajkoterapia jako skuteczna forma profilaktyki i terapii wobec przejawów

naruszania praw dziecka, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka Vol. 13 Nr 4 (2014), s. 64-81.

M. Blotevogel, Terapia przez sztuki plastyczne [w:] Arteterapia dla dzieci i młodzieży, red. T. Stegemann, M. Hitzeler, M. Blotevogel, Harmonia Universalis, Gdańsk 2015, s. 107-122.

Międzynarodowy przewodnik metodologiczny po streetworkingu na świecie, http://www.praktycy.org/osos/osos_przewodnik_metodologiczny.pdf. s. 13-45.

K. Sawicka, Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej, [w] K. Sawicka (red.), Socjoterapia, Centrum Metodyczne pomocy psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Warszawa 1999, s. 9-46.

A. Kalus, Rodzina zastępcza, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 354-368.

M. Błażek, Funkcjonowanie psychologiczne dzieci w sytuacji rozwodu rodziców, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 472-481.

A. Lewandowska- Walter, Rodzina zrekonstruowana, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 306-329.

B. Matyjas, Dzieciństwo w kryzysie. Etiologia zjawiska, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2008, s. 258-277 (Alkoholizm rodzica(ów) jako przyczyna kryzysu rodzinnego (dzieciństwa).

D. Kornas-Biela, Zaniedbania prenatalne, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, Vol. 11 Nr 1 Małe dzieci w Polsce (38) s. 24-33.

A. M. Flåm, E. Haugstvedt, Sygnały testowe? Niewielkie oznaki ważnych zdarzeń – badanie jakościowe okoliczności ułatwiających dorosłym zauważenie pierwszych oznak wykorzystywania seksualnego dzieci, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 13(1), 2014, s. 94-120.

Włodarczyk, J., Sajkowska, M. (2013). Wykorzystywanie seksualne dzieci. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 12(3), s.82–100.

A. Izdebska, K. Lewandowska Czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci Dziecko krzywdzone, , Teoria, badania, praktyka, nr 2 (39) 2012, s. 116-132.

Tarkowska E., Ubóstwo dzieci w Polsce, [w:] Ubóstwo i wykluczenie społeczne w Polsce, Raport krajowy Polskiej Koalicji Social Watch i Polskiego Komitetu European Anti-Poverty Network, Kampania Przeciw Homofobii, 2011 s. 57-63.

Uwagi:

Wykład – omawianie teoretycznych zagadnień, prezentacje multimedialne, dyskusja dydaktyczna

warsztaty – mieszane metody: dyskusja dydaktyczna, analiza tekstów, praca w grupie, symulacja,, przygotowanie prezentacji multimedialnej, film dydaktyczny, analiza konkretnych rozwiązań dla wybranych sytuacji

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Magdalena Stankowska, Ewa Wyrwich-Hejduk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Dziecko w rodzinie problemowej. Wprowadzenie - Sytuacja dzieci w Polsce; Przemoc wobec dziecka. Osamotnione i nieszczęśliwe dziecko w rodzinie. Praca z dzieckiem niedostosowanym. Dziecko z niepełnosprawnością. Prostytucja nieletnich.

Dziecko w rodzinie ubogiej; Krzywdzenie dzieci- czynniki ryzyka; Wykorzystywanie seksualne dzieci; Zaniedbania prenatalne; Dziecko w rodzinie alkoholowej; Dziecko w rodzinie rozwodzącej się i zrekonstruowanej; Procedura odebrania dziecka z rodziny i formy pieczy zastępczej; Socjoterapia; Streetworking; Arteterapia; Bajki terapeutyczne;

Wybrane instytucje publiczne pomagające dzieciom.

Działania III sektora na rzecz dzieci – przykłady

Potrzeby dziecka a środowisko rodzinne. . Przemoc wobec dzieci – formy przemocy, skala zjawiska, regulacje prawne. Dzieciobójstwo – przyczyny, skala zjawiska. Dziecko w rodzinie osób uzależnionych. Role przyjmowane przez dzieci. Zespół FAS. Zaburzenia odżywiania – Anorexia / bulimia

Literatura:

J.Kurzępa, Młodzież pogranicza "świnki" czyli o prostytucji nieletnich. Impuls, Kraków 2010, s.115-174

Cz. Betke, T. Betke, Zachowania dewiacyjne i przestępczość [w:] Kontakty z ludźmi "innymi" jako problem wychowania, opieki i resocjalizacji, red. B. Kosek-Nita, D. Raś, Wyd. UŚ, Katowice 2007, s.73-92

H. Smith, Nieszczęśliwe dzieci. Dlaczego cierpią i jak im pomóc. J.Santorski&Co Agencja Wyd, Warszawa 2008, s 58-105

Sharon D. Herzberger, Przemoc domowa. Perspektywa psychologii społecznej, PARPA, Warszawa 2002

B. Matyjas, Zjawisko kryzysu w rodzinie. Strategie pomocy i wsparcia [w:] Dziecko w zmieniającej się przestrzeni życia. Obrazy dzieciństwa. Trans Humana, Białystok 2009, s. 105-115

D. Bełtkiewicz, Bajkoterapia jako skuteczna forma profilaktyki i terapii wobec przejawów

naruszania praw dziecka, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka Vol. 13 Nr 4 (2014), s. 64-81.

M. Blotevogel, Terapia przez sztuki plastyczne [w:] Arteterapia dla dzieci i młodzieży, red. T. Stegemann, M. Hitzeler, M. Blotevogel, Harmonia Universalis, Gdańsk 2015, s. 107-122.

Międzynarodowy przewodnik metodologiczny po streetworkingu na świecie, http://www.praktycy.org/osos/osos_przewodnik_metodologiczny.pdf. s. 13-45.

K. Sawicka, Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej, [w] K. Sawicka (red.), Socjoterapia, Centrum Metodyczne pomocy psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Warszawa 1999, s. 9-46.

A. Kalus, Rodzina zastępcza, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 354-368.

M. Błażek, Funkcjonowanie psychologiczne dzieci w sytuacji rozwodu rodziców, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 472-481.

A. Lewandowska- Walter, Rodzina zrekonstruowana, [w:]I. Janicka, H. Liberska (red.) Psychologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014 s. 306-329.

B. Matyjas, Dzieciństwo w kryzysie. Etiologia zjawiska, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2008, s. 258-277 (Alkoholizm rodzica(ów) jako przyczyna kryzysu rodzinnego (dzieciństwa).

D. Kornas-Biela, Zaniedbania prenatalne, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, Vol. 11 Nr 1 Małe dzieci w Polsce (38) s. 24-33.

A. M. Flåm, E. Haugstvedt, Sygnały testowe? Niewielkie oznaki ważnych zdarzeń – badanie jakościowe okoliczności ułatwiających dorosłym zauważenie pierwszych oznak wykorzystywania seksualnego dzieci, Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 13(1), 2014, s. 94-120.

Włodarczyk, J., Sajkowska, M. (2013). Wykorzystywanie seksualne dzieci. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 12(3), s.82–100.

A. Izdebska, K. Lewandowska Czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci Dziecko krzywdzone, , Teoria, badania, praktyka, nr 2 (39) 2012, s. 116-132.

Tarkowska E., Ubóstwo dzieci w Polsce, [w:] Ubóstwo i wykluczenie społeczne w Polsce, Raport krajowy Polskiej Koalicji Social Watch i Polskiego Komitetu European Anti-Poverty Network, Kampania Przeciw Homofobii, 2011 s. 57-63.

Uwagi:

Wykład – omawianie teoretycznych zagadnień, prezentacje multimedialne, dyskusja dydaktyczna

warsztaty – mieszane metody: dyskusja dydaktyczna, analiza tekstów, praca w grupie, symulacja,, przygotowanie prezentacji multimedialnej, film dydaktyczny, analiza konkretnych rozwiązań dla wybranych sytuacji

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Magdalena Stankowska, Ewa Wyrwich-Hejduk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Laboratorium/warsztaty, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Chmielewska, Ewa Wyrwich-Hejduk
Prowadzący grup: Anna Chmielewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.