Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-2F-FIL1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy filozofii
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PC, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla I r. PC, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Efekty uczenia się:

PC1_KK_W05 Zna i rozumie rolę refleksji filozoficznej kształtowaniu osobowości człowieka i kultury.

PC1_KK_W05 Ma wiedzę na temat głównych kierunków filozoficznych i rozumie zależności zachodzące między tymi kierunkami a wiedza pedagogiczną

PC1_KK_W01 Wyjaśnia podstawową terminologię filozoficzną

PC1_KK_U01 Wykorzystuje wiedzę filozoficzną w formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji PC1_KK_U02 Wykrywa zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i określa relacje między tymi zależnościami

PC1_KK_U05 Formułuje w mowie i piśmie problemy filozoficzne oraz krytycznie je komentuje

PC1_KK_K01 Zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się

PC1_KK_K04 Dostrzega i formułuje problemy filozoficzno-etyczne związane z pracą i życiem społecznym oraz wykazuje aktywność w rozwiązywaniu tych problemów

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2014-10-01 - 2015-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposoby pomiaru efektów kształcenia:

Wykład:

egzamin pisemny

Przedmiot ma na celu dostarczenie wiedzy o podstawowych nurtach i problemach filozoficznych podejmowanych w dziejach tej dziedziny refleksji. Przedstawiane zagadnienia zostały tak dobrane, by pozwolić na wykorzystanie tej wiedzy dla szerszego zrozumienia odbiorcy usług pedagogicznych/psychologicznych. Filozoficzne metody ekspresji problemów ogólnoludzkich, specyfika komunikacji, metody uprawomocniania wiedzy mają stanowić skuteczne narzędzia w profesjonalnej działalności w/w zawodach

Pełny opis:

Wykład

Treści programowe:

1. Filozofia – przedmiot, metoda, geneza. Charakterystyka paradygmatów w filozofii: paradygmat ontologiczny, mentalistyczny i lingwistyczny. O kondycji współczesnej filozofii. Podstawowe nurty w filozofii współczesnej - wybór: filozofia pozytywistyczna, pragmatyczna, egzystencjalizm, filozofia życia, personalizm, fenomenologia, filozofia umysłu i neurofilozofia.

2. Szczęście jako przedmiot badań filozofii. Szczęście jako harmonia celów osobowości ludzkiej a szczęście jako życie kontemplatywne. Stoicyzm jako dążenie do uniewrażliwienia na cierpienie. Hedonizm psychologiczny a hedonizm racjonalny. Zycie pomyślne a życie moralne – tożsamość czy rozdźwięk.

3. Tożsamość osobowa w analizach filozoficznych. Charakterystyka pojęcia osoby i tożsamości osobowej. Osoba i jej ciało. Tożsamość osobowa a pamięć. Długowieczność i problem stopniowania tożsamości osobowej. Tożsamość osobowa a etyka terapii genowej i sztucznej inteligencji.

4. Wolność w perspektywie filozoficznej. Wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania wolności. Wolność oparta na uprawnieniach. Zarzut przedwczesnego określenia podmiotu i wtórnego absolutyzmu. Dylematy pojęcia wolności. Wolność a determinizm. Argumenty przeciw determinizmowi mechanistycznemu i teleologicznemu.

5. Dobro i zło w ujęciu filozoficznym. Znaczenie pojęć dobra i zła. Deontologiczne i teleologiczne teorie dobra. Dobro i zło jako możliwe wolne wybory. Warunki usprawiedliwionego zła.

6. Filozofowie o sprawiedliwości. O związkach pomiędzy sprawiedliwością a moralnością. Charakterystyka założeń wybranych teorii sprawiedliwości: teorie prawa naturalnego, utylitarystyczne teorie sprawiedliwości, teorie prawno-pozytywistyczne. Sprawiedliwość - możliwość czy przymus?

7. Piękno jako kategoria filozoficzna. Doświadczenie estetyczne a inne rodzaje doświadczeń. Piękno zhierarchizowane. Esencjalistyczne i realistyczne uzasadnienie piękna. Piękno a brzydota.

8. Bóg jako przedmiot poznania filozoficznego. Stosunek filozofii do prawd objawionych. Dowody na istnie Boga. Relacja Boga do świata. Kierunki współczesnej filozofii religii: wychodzące od – religijnego a priori”, transcendentalno-filozoficzny, sceptyczny i prakseologiczny.

9. Przyroda jako dziedzina refleksji filozoficznej. Postawy wobec przyrody - przyroda zastana, wymagająca ochrony lub podporządkowana.

10. Kultura a natura i cywilizacja w refleksji filozoficznej. Kultura jako wyalienowanie. Alienacja jako kultura. Umoralnienie, estetyzacja i biologizacja kultury.

11. Elementy filozofii egzystencjalistycznej i filozofii życia. Specyfika idei egzystencji u przedstawicieli nurtu. Kryzys egzystencjalny, sytuacje graniczne, rzucenie w świat jako podstawa ludzkiej egzystencji. Filozofia jako rozjaśnianie egzystencji. Antyesencjalizm i krytyka europejskiej kultury . Antynaturalizm metodologiczny i ontologiczny. Intuicjonizm.

12. Nurt personalistyczny w filozofii – geneza i idee. Kategoria osoby ludzkiej i jej godności oraz teocentryzm. Jednostka i osoba, alter i alienus. Kompleksyfikacja wszechświata i noosfera. Duchowy i psychiczny wymiar miłości, odpowiedzialności, psychiczności, seksualności i pracy.

13. Z zagadnień filozofii codzienności. Dialog, przyjaźń, tolerancja jako podstawy bycia we wspólnocie w ujęciu. Wolność, twórczość i samorealizacja jako możliwość życia spełnionego. Równość, preferencyjność i bezwzględność w życiu publicznym.

14. Wybrane problemy współczesnej filozofii umysłu. Relacja pomiędzy mózgiem, umysłem a ciałem. Idea obiektywności mentalnej. Kategoria nastawienia intencjonalnego i systemu intencjonalnego. Typy umysłów. Koncepcja umysłu rozszerzonego.

15. Przedmiot, zadania i metoda neurofilozofii. Wybrane problemy neurofilozofii - Świadomość i jej poziomy w ujęciu. Sposoby poznawania innych umysłów – teoria umysłu i hipoteza neuronów lustrzanych. Zmysł i namysł moralny w perspektywie neurofilozofii.

Literatura:

Ayer, A.J.; 2003, Filozofia w XX wieku, Warszawa: PWN;

Bremer, J., 2005, Jak to jest być świadomym, Warszawa: IFiS PAN

Crosby, J., F., 2007, Zarys filozofii osoby, Kraków: WAM

Dennett, D., 1997, Natura umysłów, Warszawa: CIS

Haeffner, G., 2006, Wprowadzenie do antropologii filozoficznej, Kraków:WAM

Miś, A., 2006, Filozofia współczesna – główne nurty, Warszawa: Scholar;

Miłkowski, M., Poczobut, R., (red.); 2008, Analityczna metafizyka umysłu. Najnowsze kontrowersje, Warszawa: IFiS PAN

Miłkowski, M., Poczobut, R., (red.); 2012, Przewodnik po filozofii umysłu, Kraków: WAM

Mizińska, J., 2010, Podnoszenie iskier, Lublin: Wyd. UMCS

Nagel, T., 1997, Pytania ostateczne, Warszawa: Aletheia

Przybysz, P.; Dziarnowska, W.; (red.); 2012, Studia z Kognitywistyki i Filozofii Umysłu, 6(1)

Klawiter, A.; (red.); 2008, Formy aktywności umysłu. Ujęcia kognitywistyczne. Emocje, percepcja, świadomość, Warszawa: PWN

Singer, P, 2003, Etyka praktyczna, Warszawa: Książka i Wiedza

Studia z kognitywistyki i filozofii umysłu, t. 1-7

Szyszkowska, M., 2010, Filozofia codzienności w rzeczywistości neoliberalnej, Warszawa:Dom Wydawniczy Elipsa

Tatarkiewicz, W.; 2011, Historia filozofii, t. 1-3, Warszawa: PWN

White, N., 2008, Filozofia szczęścia od Platona do Skinnera, Kraków: WAM

Uwagi:

Wykład:

Sposoby pomiaru efektów kształcenia: egzamin pisemny

Nakład pracy studenta:

Udział w zajęciach: 30 h

Przygotowanie do zajęć: 20 h

Przygotowanie do egzaminu: 25 h

Sumaryczna liczba pkt. ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Halina Postek
Prowadzący grup: Halina Postek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia: Egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład

Nakład pracy studenta:

godziny kontaktowe 30

nakład pracy studenta: przygotowanie recenzji 20 godzin,

opracowanie literatury obowiązkowej 20 godzin,

przygotowanie do zaliczenia 20 godzin

Sumaryczna liczba pkt. ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Mateusz Radzki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład.

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: 15

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 15

Przygotowanie się do egzaminu: 30

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 3.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Drabarek
Prowadzący grup: Anna Drabarek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia: Egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład

Nakład pracy studenta:

godziny kontaktowe 30

nakład pracy studenta: przygotowanie recenzji 20 godzin,

opracowanie literatury obowiązkowej 20 godzin,

przygotowanie do zaliczenia 20 godzin

Sumaryczna liczba pkt. ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Pełny opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu oddziaływań pedagoga specjalnego.

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

Sumaryczna liczba punktów 3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Drabarek
Prowadzący grup: Anna Drabarek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Pomiar efektów kształcenia:

Egzamin

Dyskusja na ćwiczeniach

Esej jako dodatkowa forma sprawdzenia wiedzy

Pełny opis:

I. Podstawowe zagadnienia filozofii

1) Pojęcia i terminy

2) Ontologia

3) Gnoseologia

4) Antropologia filozoficzna

II. Główne koncepcje ontologii i gnoseologii

1)Problem stałości i zmiany

2)Relacja umysłu i ciała

3)Wolna wola i determinizm

4)Rodzaje poznania

5)Klasyczna i nieklasyczne definicje prawdy

III. Filozofia praktyczna Sokratesa i idealizm Platona

1)Sokratejska dialektyka i intelektualizm etyczny

2)Teoria idei Platona

3)Platońska koncepcja państwa doskonałego i idei sprawiedliwości

IV. Etyka cnoty Arystotelesa oraz szkoły stoików i cyników.

1)Pojęcie formy i materii w metafizyce Arystotelesa

2)Klasyczna definicja prawdy i metody dochodzenia do prawdy

3)Pojęcie entelechii i zoon politicon

4)Teoria złotego środka i dzielności etycznej

5)Cnota w ujęciu stoickim

6)Cynicy i etyka indywidualizmu

V. Zagadnienia myśli filozoficznej średniowiecza

1)Ontologia i etyka św. Augustyna

2)Teoria predestynacji

3)Ontologia i etyka św. Tomasza z Akwinu

4) Dowody na istnienie Boga

VI. Racjonalizm Kartezjusza i

1)Znaczenie zasady cogito ergo sum

2)Dualizm ontologiczny Kartezjusza

VII. Teoria nauki F.Bacona

1)Metoda badania naukowego i teoria złudzeń w filozofii F.Bacona

2)Wiedza i władza oraz wizja społeczeństwa idealnego

VIII. . Renesansowa i nowożytna filozofia władzy

1)Koncepcja władzy i polityki N.Machiavellego

2)Koncepcja stanu natury, prawa naturalnego i umowy społecznej T.Hobbes’a

3)Empiryzm , teoria praw naturalnych i umowy społecznej J.Locke’

IX. . Dwa holistyczne systemy filozofii niemieckiej

1)I.Kant koncepcja sądów i stosunek do metafizyki

2)Etyka obowiązku

3)G.F.Hegel dialektyczna koncepcja dziejów

X. . Filozofia życia F.Nietzschego

1)Relatywizm poznawczy

2) Relatywizm moralny

3) Wola mocy, resentyment, nihilizm, dekadencja

XI. Zagadnienia psychoanalizy

1)Klasyczna psychoanaliza Z.Freuda.

2)Psychoanaliza humanistyczna E.Fromma

XII. Filozofia egzystencjalna

1)Koncepcja egzystencjalizmu S.Kierkegaarda

2)Wolność i odpowiedzialność w filozofii J.P.Sartre’a

XIII. Współczesne koncepcje sprawiedliwości

1)Teoria sprawiedliwości J.Rawlsa

2) Państwo minimalne według R.Nozicka

XIV. Koncepcja człowieka ponowoczesnego

1)Spór o szaleństwo w poglądach M.Foucault’a

2) Ponowoczesne wzory osobowe według Z.Baumana

XV. Koniec historii F. Fukuyama

1) Odwołanie do Platona i jego koncepcji duszy

2) Problem wolności u I. Kanta i W.G. Hegla

3) Koncepcja idealnej struktury społecznej – liberalna demokracja

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

1.W.Tatarkiewicz, Historia Filozofii, t. 1-3, Warszawa 1993

2.R.H.Troll, A .Popkin, Filozofia, Poznań 1994

3.F.Copelstone, Historia filozofii, Warszawa 2002

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1.K.Popper, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, Warszawa 2002

2. Z.Bauman, Płynna nowoczesność, Kraków 2006

3 .M.Foucault, Historia szaleństwa, Warszawa 2004

4. Z.Bauman, Dwa szkice o moralności ponowoczesnej, Warszawa 1994

5. M.McLuhan, Wybór tekstów, Warszawa 2001

6.B.Pascal, Myśli, Warszawa 2005

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład

Nakład pracy studenta:

godziny kontaktowe 30

nakład pracy studenta: przygotowanie recenzji 20 godzin,

opracowanie literatury obowiązkowej 20 godzin,

przygotowanie do zaliczenia 20 godzin

Sumaryczna liczba pkt. ECTS - 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Mateusz Radzki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład.

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: 15

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 25

Przygotowanie się do egzaminu: 35

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 3.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

1. Egzamin pisemny (weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach - prezentacje power point, obrazy filmowe i

z poleconą literaturą filozoficzną i naukową).

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach.

Pełny opis:

Wykład:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

7. Wybrane problemy filozoficzne: kryzys egzystencjalny. Elementy filozofii egzystencjalistycznej i filozofii życia. Specyfika idei egzystencji u przedstawicieli nurtu. Kryzys egzystencjalny, sytuacje graniczne, rzucenie w świat jako podstawa ludzkiej egzystencji. Filozofia jako rozjaśnianie egzystencji. Antyesencjalizm i krytyka europejskiej kultury . Antynaturalizm metodologiczny i ontologiczny. Intuicjonizm.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

9. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

10. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

11. Z zagadnień filozofii codzienności. Dialog, przyjaźń, tolerancja jako podstawy bycia we wspólnocie w ujęciu. Wolność, twórczość i samorealizacja jako możliwość życia spełnionego. Równość, preferencyjność i bezwzględność w życiu publicznym.

13. Z zagadnień filozofii codzienności. Przyroda jako dziedzina refleksji filozoficznej. Postawy wobec przyrody - przyroda zastana, wymagająca ochrony lub podporządkowana.

14. Z zagadnień filozofii codzienności. Kultura a natura i cywilizacja w refleksji filozoficznej. Kultura jako wyalienowanie. Alienacja jako kultura. Umoralnienie, estetyzacja i biologizacja kultury.

Literatura:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

Króliczak G. i in., 2018, Filozof w krainie umysłów, Poznań: Wyd. UAM

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody kształcenia:

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 15 h

Sumaryczna liczba punktów ECTS- 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-03-01
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiktor Wolman
Prowadzący grup: Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

1. Egzamin pisemny (weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach - prezentacje power point, obrazy filmowe i

z poleconą literaturą filozoficzną i naukową).

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach.

Pełny opis:

Wykład:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

7. Wybrane problemy filozoficzne: kryzys egzystencjalny. Elementy filozofii egzystencjalistycznej i filozofii życia. Specyfika idei egzystencji u przedstawicieli nurtu. Kryzys egzystencjalny, sytuacje graniczne, rzucenie w świat jako podstawa ludzkiej egzystencji. Filozofia jako rozjaśnianie egzystencji. Antyesencjalizm i krytyka europejskiej kultury . Antynaturalizm metodologiczny i ontologiczny. Intuicjonizm.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

9. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

10. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

11. Z zagadnień filozofii codzienności. Dialog, przyjaźń, tolerancja jako podstawy bycia we wspólnocie w ujęciu. Wolność, twórczość i samorealizacja jako możliwość życia spełnionego. Równość, preferencyjność i bezwzględność w życiu publicznym.

13. Z zagadnień filozofii codzienności. Przyroda jako dziedzina refleksji filozoficznej. Postawy wobec przyrody - przyroda zastana, wymagająca ochrony lub podporządkowana.

14. Z zagadnień filozofii codzienności. Kultura a natura i cywilizacja w refleksji filozoficznej. Kultura jako wyalienowanie. Alienacja jako kultura. Umoralnienie, estetyzacja i biologizacja kultury.

Literatura:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

Króliczak G. i in., 2018, Filozof w krainie umysłów, Poznań: Wyd. UAM

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody kształcenia:

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 15 h

Sumaryczna liczba punktów ECTS- 3

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Anna Drabarek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Anna Drabarek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.