Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wspieranie dzieci w rozwoju umysłowym w przedszkolu i szkole

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-1S-WDU Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wspieranie dzieci w rozwoju umysłowym w przedszkolu i szkole
Jednostka: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Efekty kształcenia:

PEP1_W09 Zna podstawy pedagogiczne i psychologiczne wspierania dzieci w: a/ precyzyjnej klasyfikacji;

b/ wiązaniu przyczyny i skutku

c/ przewidywaniu tego, co się zdarzyć może;

d/ wnioskowaniu o zmianach odwracal-nych, nieodwracalnych i częściowo odwracalnych

PEP1_U03 Potrafi organizować zadania i zabawy wspierające dzieci w precyzyjniejszej klasyfikacji, umiejętności łączenia przyczyny ze skutkiem i przewidywania, co się wydarzyć może oraz wnioskowaniu o zmianach

Potrafi koordynować zajęcia i zabawy realizowane w różnych zakresach działalności pedagogicznej przedszkola i szkoły dla sukcesywnego wspierania dzieci w rozwoju umysłowym

Respektuje ustalenia zawarte w pedagogice pytań S. Szumana

PEP1_U04 Orientuje się w roli emocji w regulowaniu czynności umysłowych dzieci

PEP1_K02 Wspiera dzieci w rozwoju umysłowym bez narzucania im dorosłych form rozumowania

Wykazuje się postawą wspierającą dzieci w rozwoju rozumowania i potrafi powstrzymać się od poprawiania, krytykowania i rozwiązywania problemów za dziecko

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2015-02-24 - 2015-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Emilia Gogacz
Prowadzący grup: Emilia Gogacz, Edyta Gruszczyk-Kolczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Egzamin ustny, kolokwia, prezentacje multimedialne, zadania praktyczne, obserwacja

Pełny opis:

Wykład - treści programowe:

Blok 1. Proces uczenia się jako wyznacznik przebiegu rozwoju psychoruchowego dzieci

a) pojęcie rozwoju psychoruchowego

b) ważniejsze czynniki wyznaczające zakres i tempo rozwoju

c) problem dopasowania procesu uczenia się do rozwoju

d) mechanizmy uczenia się

e) skutki nieprawidłowego procesu uczenia się

Blok 2. Ważniejsze mechanizmy warunkujące proces uczenia się dzieci i realne możliwości posługiwania się nimi w intensywnym wspomaganiu rozwoju umysłowego

a) Uczenie społeczne (naśladownictwo, modelowanie, uczenie przez zarażanie).

Uczenie zamierzone i niezamierzone – pułapki wychowawcze wynikające z niezamierzonego procesu uczenia się. Zastosowanie uczenia społecznego we wspomaganiu uczenia się dzieci

b) Uczenie przez powtarzanie.

Różnice indywidualne w podatności na uczenie się. Korzystanie z mechanizmów uczenia się przez powtarzanie

c) Uczenie przez wgląd (presja sytuacyjna). Działanie tego mechanizmu i pułapki wynikające z nieumiejętnego posługiwania się nim.

Korzystanie z mechanizmu presji sytuacyjnej we wspomaganiu rozwoju umysłowego dzieci

d) Interioryzacja - mechanizm uwewnętrznienia – sposób działania.

Korzystanie z mechanizmu interioryzacji w organizowaniu wspomagania dzieci w rozwoju umysłowym

Blok 3. Operacyjne rozumowanie w sensie J.Piageta

a) model rozwojowy

b) związek operacyjnego rozumowania z edukacją szkolną

c) konieczność wspomagania dzieci w operacyjnym rozumowaniu

Blok 4. Dziecięca pamięć

a) nowe ustalenia dot. rozwijania pamięci u dzieci

b) treningi pamięci – argument za i przeciw ich stosowaniu

c) programy rozwojowe pamięci u dzieci

Blok 5. Wspomaganie dzieci w rozwoju społecznym i emocjonalnym

a) pokonywanie trudności (mechanizm emocji ujemnych)

b) kształtowanie odporności emocjonalnej u dzieci i zdolności do wysiłku emocjonalnego w sytuacjach trudnych

Blok 6. Diagnoza do potrzeb wspomagania rozwoju umysłowego i reguły budowania programów do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci.

Ćwiczenia - treści programowe:

1.Ważniejsze problemy stymulacji rozwoju umysłowego młodszych i starszych przedszkolaków na podstawie wskazanej literatury

2. Sprawdziany rozwojowe - wnioskowanie o rozwoju psychoruchowym małych dzieci

3. Nauczycielska diagnoza: reguły prowadzenia diagnozy, metody służące do diagnozy gotowości dzieci do podjęcia nauki szkolnej

-Nauczycielska diagnoza czynności samoobsługowych dziecka. Metody-interpretacje-zajęcia.

- Nauczycielska diagnoza sprawności ruchowych dzieci.

Metody-interpretacje-zajęcia.

-Nauczycielska diagnoza funkcjonowania dzieci w trakcie zabawy. Metody-interpretacje-zajęcia.

- Nauczycielska diagnoza funkcjonowania dzieci w trakcie zadań. Metody-interpretacje-zajęcia

4. Nauczycielska diagnoza: metody diagnozy, interpretacja, wnioskowanie o działaniach wspomagających.

- Nauczycielska diagnoza dziecięcego liczenia: metody diagnozowania, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie.

- Nauczycielska diagnoza operacyjnego rozumowania w zakresie potrzebnym dziecku do podjęcia nauki szkolnej – klasyfikacja. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie

- Nauczycielska diagnoza wnioskowania o stałej liczebności zbiorów przy obserwowanych przekształceniach. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie.

- Nauczycielska diagnoza ustalenia konsekwentnych serii. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie

Literatura:

Literatura obowiązkowa

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza edukacji matematycznej dzieci. Metody, interpretacja, wnioski, Nowa Era, Warszawa 2013

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Dwulatki i trzylatki w przedszkolu i w domu. Jak świadomie je wychowywać i uczyć, Bliżej Przedszkola, Kraków 2012 – rozdziały:1,3,5.

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza gotowości do podjęcia nauki szkolnej. Jak prowadzić obserwacje dzieci, interpretować wyniki i formułować wnioski, Bliżej przedszkola, Kraków 2014

Gruszczyk-Kolczyńska E. (red), Edukacja matematyczna w klasie I. Cele i treści kształcenia, podstawy psychologiczne

i pedagogiczne oraz opisy zajęć z dziećmi. Bliżej przedszkola, Kraków, 2014 – rozdziały 10,11.

Literatura uzupełniająca

Franuz E., Sprawdziany rozwoju dziecka od urodzenia do 6 roku życia, Nasza Księgarnia, Warszawa 1975

Dalya G., Technologia rozwoju dziecka, Warszawa, 2007

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Wspomaganie dzieci w rozwoju do skupienia uwagi i zapamiętywania, WSiP, Warszawa 2005

Nortowska H., Różnice indywidualne czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego, WSiP, Warszawa 1986

Olechnowicz H., U źródeł rozwoju dziecka o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego dziecka, Nasza Księgarnia, 1988

Olechnowicz H., Dziecko własnym terapeutą : jak wspomagać strategie autoterapeutyczne dzieci z dysfunkcjami więzi osobistych, PWN, Warszawa 2007

Olechnowicz H., Jaskiniowcy zagubieni w XXI wieku : praca terapeutyczna z małymi dziećmi, WSiP, Warszawa 1999

Piaget J., Inhelder B., Psychologia dziecka, Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1993

Piszczek M., Diagnoza i wspomaganie rozwoju dziecka : wybrane zagadnienia, CMPPP, Warszawa 2007

Schaffer H.R, Psychologia dziecka, red. nauk. Anna Brzezińska, PWN, Warszawa 2004

Uwagi:

Godziny kontaktowe (wykład, ćwiczenia) - 15h W i 30h Ćw

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 30h

Przygotowanie się do egzaminu - 30h

Przygotowanie referatu, eseju, prezentacji - 15h

Punkty - 4 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-22 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mirosława Nerło
Prowadzący grup: Aneta Babiuk-Massalska, Mirosława Nerło
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjnarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-29 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 10 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Edyta Gruszczyk-Kolczyńska, Karolina Skarbek
Prowadzący grup: Edyta Gruszczyk-Kolczyńska, Karolina Skarbek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Pomiar efektów kształcenia:

Wykład: egzamin ustny;

Ćwiczenia: kolokwium ustne, prezentacje multimedialne, zadania praktyczne, obecność na zajęciach;

Pełny opis:

Wykład - treści programowe:

Blok 1. Proces uczenia się jako wyznacznik przebiegu rozwoju psychoruchowego dzieci

a) pojęcie rozwoju psychoruchowego

b) ważniejsze czynniki wyznaczające zakres i tempo rozwoju

c) problem dopasowania procesu uczenia się do rozwoju

d) mechanizmy uczenia się

e) skutki nieprawidłowego procesu uczenia się

Blok 2. Ważniejsze mechanizmy warunkujące proces uczenia się dzieci i realne możliwości posługiwania się nimi w intensywnym wspomaganiu rozwoju umysłowego

a) Uczenie społeczne (naśladownictwo, modelowanie, uczenie przez zarażanie).

Uczenie zamierzone i niezamierzone – pułapki wychowawcze wynikające z niezamierzonego procesu uczenia się. Zastosowanie uczenia społecznego we wspomaganiu uczenia się dzieci

b) Uczenie przez powtarzanie.

Różnice indywidualne w podatności na uczenie się. Korzystanie z mechanizmów uczenia się przez powtarzanie

c) Uczenie przez wgląd (presja sytuacyjna). Działanie tego mechanizmu i pułapki wynikające z nieumiejętnego posługiwania się nim.

Korzystanie z mechanizmu presji sytuacyjnej we wspomaganiu rozwoju umysłowego dzieci

d) Interioryzacja - mechanizm uwewnętrznienia – sposób działania.

Korzystanie z mechanizmu interioryzacji w organizowaniu wspomagania dzieci w rozwoju umysłowym

Blok 3. Operacyjne rozumowanie w sensie J.Piageta

a) model rozwojowy

b) związek operacyjnego rozumowania z edukacją szkolną

c) konieczność wspomagania dzieci w operacyjnym rozumowaniu

Blok 4. Dziecięca pamięć

a) nowe ustalenia dot. rozwijania pamięci u dzieci

b) treningi pamięci – argument za i przeciw ich stosowaniu

c) programy rozwojowe pamięci u dzieci

Blok 5. Wspomaganie dzieci w rozwoju społecznym i emocjonalnym

a) pokonywanie trudności (mechanizm emocji ujemnych)

b) kształtowanie odporności emocjonalnej u dzieci i zdolności do wysiłku emocjonalnego w sytuacjach trudnych

Blok 6. Diagnoza do potrzeb wspomagania rozwoju umysłowego i reguły budowania programów do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci.

Ćwiczenia - treści programowe:

1.Ważniejsze problemy stymulacji rozwoju umysłowego młodszych i starszych przedszkolaków na podstawie wskazanej literatury

2. Sprawdziany rozwojowe - wnioskowanie o rozwoju psychoruchowym małych dzieci

3. Nauczycielska diagnoza: reguły prowadzenia diagnozy, metody służące do diagnozy gotowości dzieci do podjęcia nauki szkolnej

-Nauczycielska diagnoza czynności samoobsługowych dziecka. Metody-interpretacje-zajęcia.

- Nauczycielska diagnoza sprawności ruchowych dzieci

Metody-interpretacje-zajęcia.

-Nauczycielska diagnoza funkcjonowania dzieci w trakcie zabawy. Metody-interpretacje-zajęcia.

- Nauczycielska diagnoza funkcjonowania dzieci w trakcie zadań. Metody-interpretacje-zajęcia

4. Nauczycielska diagnoza: metody diagnozy, interpretacja, wnioskowanie o działaniach wspomagających.

- Nauczycielska diagnoza dziecięcego liczenia: metody diagnozowania, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie.

- Nauczycielska diagnoza operacyjnego rozumowania w zakresie potrzebnym dziecku do podjęcia nauki szkolnej – klasyfikacja. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie

- Nauczycielska diagnoza wnioskowania o stałej liczebności zbiorów przy obserwowanych przekształceniach. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie.

- Nauczycielska diagnoza ustalenia konsekwentnych serii. Metody, interpretacje i ćwiczenia wspomagające rozwój dziecka w tym zakresie

Literatura:

Literatura obowiązkowa

1. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza edukacji matematycznej dzieci. Metody, interpretacja, wnioski, Nowa Era, Warszawa 2013

2. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Dwulatki i trzylatki w przedszkolu i w domu. Jak świadomie je wychowywać i uczyć, Bliżej Przedszkola, Kraków 2012 – rozdziały:1,3,5.

3. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza gotowości do podjęcia nauki szkolnej. Jak prowadzić obserwacje dzieci, interpretować wyniki i formułować wnioski, Bliżej przedszkola, Kraków 2014

4. Gruszczyk-Kolczyńska E. (red), Edukacja matematyczna w klasie I. Cele i treści kształcenia, podstawy psychologiczne i pedagogiczne oraz opisy zajęć z dziećmi. Bliżej przedszkola, Kraków, 2014 – rozdziały 10,11.

Literatura uzupełniająca

1. Franuz E., Sprawdziany rozwoju dziecka od urodzenia do 6 roku życia, Nasza Księgarnia, Warszawa 1975

2. Dalya G., Technologia rozwoju dziecka, Warszawa, 2007

3. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Wspomaganie dzieci w rozwoju do skupienia uwagi i zapamiętywania, WSiP, Warszawa 2005

4. Nartowska H., Różnice indywidualne czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego, WSiP, Warszawa 1986

5. Olechnowicz H., U źródeł rozwoju dziecka o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego dziecka, Nasza Księgarnia, 1988

6. Olechnowicz H., Dziecko własnym terapeutą : jak wspomagać strategie autoterapeutyczne dzieci z dysfunkcjami więzi osobistych, PWN, Warszawa 2007

7. Olechnowicz H., Jaskiniowcy zagubieni w XXI wieku : praca terapeutyczna z małymi dziećmi, WSiP, Warszawa 1999

8. Piaget J., Inhelder B., Psychologia dziecka, Wydawnictwo Siedmiogród, Wrocław 1993

9. Piszczek M., Diagnoza i wspomaganie rozwoju dziecka : wybrane zagadnienia, CMPPP, Warszawa 2007

10. Schaffer H.R, Psychologia dziecka, red. nauk. Anna Brzezińska, PWN, Warszawa 2004

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład aktywizujący, dyskusja dydaktyczna, praca w zespołach, metody aktywizujące, ćwiczenia;

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: ćw. 15 godz.+ wyk. 10 godz. + konsultacje 5godz.

Przygotowanie do zajęć, lektury: 30 godz.

Przygotowanie się do egzaminu i kolokwium ustnego: 30 godz.

Przygotowanie referatu i prezentacji: 15 godz.

Punkty ECTS - 4

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2017-02-20 - 2017-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Skarbek
Prowadzący grup: Małgorzata Rey, Karolina Skarbek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Pomiar efektów kształcenia:

Wykład: egzamin ustny;

Ćwiczenia: obecność na zajęciach, prezentacje, zadania praktyczne, praca zaliczeniowa;

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Wykład:

1. Proces uczenia się jako wyznacznik przebiegu rozwoju psychoruchowego dzieci

a) pojęcie rozwoju psychoruchowego

b) ważniejsze czynniki wyznaczające zakres i tempo rozwoju

c) problem dopasowania procesu uczenia się do rozwoju

d) mechanizmy uczenia się

e) skutki nieprawidłowego procesu uczenia się

2. Dopasowanie procesu uczenia się do rozwoju. Uczenie się jako wspólna aktywność ucznia i nauczyciela w strefie najbliższego rozwoju. Proces uczenia się jako proces społeczny.

3. Ważniejsze mechanizmy warunkujące proces uczenia się dzieci i realne możliwości posługiwania się nimi w intensywnym wspomaganiu rozwoju umysłowego

a) Uczenie społeczne (naśladownictwo, modelowanie, uczenie przez zarażanie).

b) Uczenie przez powtarzanie.

c) Uczenie przez wgląd (presja sytuacyjna). Działanie tego mechanizmu i pułapki wynikające z nieumiejętnego posługiwania się nim.

d) Interioryzacja - mechanizm uwewnętrznienia.

4. Model rozwoju poznawczego J. Piageta. Operacyjne rozumowanie w sensie J.Piageta

a) model rozwojowy

b) związek operacyjnego rozumowania z edukacją szkolną

c) konieczność wspomagania dzieci w operacyjnym rozumowaniu

5. Dziecko jako praktykant: Społeczno – poznawcza teoria rozwoju L. Wygotskiego

a)Charakterystyka jego teorii – aspekt kulturowy (narzędzia kulturowe), aspekt interpersonalny, aspekt indywidualny

b)Strefa najbliższego rozwoju; interioryzacja.

c)Od cudzej pomocy do autopomocy; strategie pomagania stosowane przez dorosłych; rusztowanie; tutoring rówieśniczy

6. Teoria J. Brunera: trzy rodzaje reprezentacji: enaktywna, ikoniczna, symboliczna.

7. Pedagogika pytań S. Szumana. Ustalenia zawarte w pedagogice pytań S. Szumana. Jak odpowiadać na dziecięce pytania?

8. Uwaga, pamięć u dzieci – skupienie uwagi, paradoksy dziecięcej pamięci.

a) nowe ustalenia dot. rozwijania pamięci i uwagi u dzieci

b) treningi pamięci – argument za i przeciw ich stosowaniu

9. Rola emocji w regulowaniu czynności umysłowych dzieci.

a) pokonywanie trudności (mechanizm emocji ujemnych)

b) kształtowanie odporności emocjonalnej u dzieci i zdolności do wysiłku emocjonalnego w sytuacjach trudnych

10. Porównanie modeli dydaktyki behawiorystycznej i konstruktywistycznej.

11. Podstawy pedagogiczne i psychologiczne wspierania dzieci w rozwijaniu:

a. Liczenia

b. Klasyfikacji

c. Rozumowania przyczynowo- skutkowego (wiązanie przyczyny i skutku)

d. Wnioskowania o zmianach odwracalnych, nieodwracalnych i częściowo odwracalnych

12. Organizowanie zabaw i zadań wspierających dzieci w liczeniu, klasyfikacji, rozumowaniu przyczynowo – skutkowym, wnioskowaniu o zmianach.

Ćwiczenia:

1. Czym jest wspomaganie rozwoju w praktyce pedagogicznej. Rola nauczyciela w procesie.

2. Uczenie się jako wspólna aktywność dziecka i nauczyciela.

3. Zadania rozwojowe wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego.

4. Obserwacja w diagnozie nauczycielskiej. Obszary wspomagania rozwoju.

5. Zabawa w procesie uczenia się. Projekty edukacyjne, eksperymenty badawcze.

6. Indywidualizacja procesu nauczania w przedszkolu i szkole.

7. Skutki nieprawidłowego wspomagania rozwoju.

8.Aktywizujące zajęcia dla dzieci wspomagające rozwój myślenia, pamięci, uwagi, wyobraźni, sfery emocjonalno - społecznej.

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

1. Gruszczyk-Kolczyńska E (red.), Wspomaganie rozwoju umysłowego oraz edukacja matematyczna dzieci w ostatnim roku wychowania przedszkolnego i w pierwszym roku szkolnej edukacji, Edukacja Polska, Warszawa 2009.

2. Gruszczyk-Kolczyńska E (red.), Starsze przedszkolaki. Jak skutecznie je wychowywać i kształcić w przedszkolu i w domu, Bliżej przedszkola, Kraków 2014.

3. Wood, D. (2006) Jak dzieci uczą się i myślą, Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

4. Filipiak, E. (2012) Rozwijanie zdolności uczenia się, Wydawnictwo GWP, Sopot.

5. Kielar-Turska, M. (1992) Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

6. Schaffer H.R, Psychologia dziecka, red. nauk. Anna Brzezińska, PWN, Warszawa 2004.

7. Gruszczyk-Kolczyńska E, Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki, WSiP, Warszawa 2012.

8. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Dwulatki i trzylatki w przedszkolu i w domu. Jak świadomie je wychowywać i uczyć, Bliżej Przedszkola, Kraków 2012.

9. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Wspomaganie dzieci w rozwoju do skupienia uwagi i zapamiętywania, WSiP, Warszawa 2005

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Żylińska, M. (2013) Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

2. Muchacka, B. (2001) Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej. Kraków.

3. Brzezińska, A. (1985). Aktywność zabawowa i jej znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, w: A. Brzezińska, M. Burtowy (red.), Psychopedagogiczne problemy edukacji przedszkolnej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 78-94.

4. Wygotski, L. S. (1995). Zabawa i jej rola w rozwoju psychicznym dziecka. W: A. Brzezińska, G. Lutomski, T. Czub, B. Smykowski (red.). Dziecko w zabawie i świecie języka, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań, s. 67-88.

5. Klus – Stańska, D. (2010) Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, s. 193-361.

6. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E. (2009) Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze dla dzieci, które niebawem rozpoczną naukę w szkole. Podstawy psychologiczne i pedagogiczne oraz zabawy i sytuacje zadaniowe sprzyjające intensywnemu wspomaganiu rozwoju umysłowego i kształtowaniu ważnych umiejętności, Wydawnictwo Edukacja Polska, Warszawa.

7. Olechnowicz H., U źródeł rozwoju dziecka o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego dziecka, Nasza Księgarnia, 1988

8. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza gotowości do podjęcia nauki szkolnej. Jak prowadzić obserwacje dzieci, interpretować wyniki i formułować wnioski, Bliżej przedszkola, Kraków 2014.

9. Brzezińska A., Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa, GWP, Gdańsk 2007.

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład aktywizujący, dyskusja dydaktyczna, praca w zespołach, metody aktywizujące, ćwiczenia;

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: wykład 15godz. + ćwiczenia 30 godz.

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 30 godz.

Przygotowanie się do egzaminu - 30 godz.

Przygotowanie referatu i prezentacji - 5 godz.

Punkty ECTS - 4

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2017-02-27 - 2017-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 10 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Skarbek
Prowadzący grup: Karolina Skarbek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Pomiar efektów kształcenia:

Wykład: egzamin ustny;

Ćwiczenia: obecność na zajęciach, prezentacje, zadania praktyczne; aktywność na zajęciach;

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Wykład:

1. Proces uczenia się jako wyznacznik przebiegu rozwoju psychoruchowego dzieci

a) pojęcie rozwoju psychoruchowego

b) ważniejsze czynniki wyznaczające zakres i tempo rozwoju

c) problem dopasowania procesu uczenia się do rozwoju

d) mechanizmy uczenia się

e) skutki nieprawidłowego procesu uczenia się

2. Dopasowanie procesu uczenia się do rozwoju. Uczenie się jako wspólna aktywność ucznia i nauczyciela w strefie najbliższego rozwoju. Proces uczenia się jako proces społeczny.

3. Ważniejsze mechanizmy warunkujące proces uczenia się dzieci i realne możliwości posługiwania się nimi w intensywnym wspomaganiu rozwoju umysłowego

a) Uczenie społeczne (naśladownictwo, modelowanie, uczenie przez zarażanie).

b) Uczenie przez powtarzanie.

c) Uczenie przez wgląd (presja sytuacyjna). Działanie tego mechanizmu i pułapki wynikające z nieumiejętnego posługiwania się nim.

d) Interioryzacja - mechanizm uwewnętrznienia.

4. Model rozwoju poznawczego J. Piageta. Operacyjne rozumowanie w sensie J.Piageta

a) model rozwojowy

b) związek operacyjnego rozumowania z edukacją szkolną

c) konieczność wspomagania dzieci w operacyjnym rozumowaniu

5. Dziecko jako praktykant: Społeczno – poznawcza teoria rozwoju L. Wygotskiego

a)Charakterystyka jego teorii – aspekt kulturowy (narzędzia kulturowe), aspekt interpersonalny, aspekt indywidualny

b)Strefa najbliższego rozwoju; interioryzacja.

c)Od cudzej pomocy do autopomocy; strategie pomagania stosowane przez dorosłych; rusztowanie; tutoring rówieśniczy

6. Teoria J. Brunera: trzy rodzaje reprezentacji: enaktywna, ikoniczna, symboliczna.

7. Pedagogika pytań S. Szumana. Ustalenia zawarte w pedagogice pytań S. Szumana. Jak odpowiadać na dziecięce pytania?

8. Uwaga, pamięć u dzieci – skupienie uwagi, paradoksy dziecięcej pamięci.

a) nowe ustalenia dot. rozwijania pamięci i uwagi u dzieci

b) treningi pamięci – argument za i przeciw ich stosowaniu

9. Rola emocji w regulowaniu czynności umysłowych dzieci.

a) pokonywanie trudności (mechanizm emocji ujemnych)

b) kształtowanie odporności emocjonalnej u dzieci i zdolności do wysiłku emocjonalnego w sytuacjach trudnych

10. Porównanie modeli dydaktyki behawiorystycznej i konstruktywistycznej.

11. Podstawy pedagogiczne i psychologiczne wspierania dzieci w rozwijaniu:

a. Liczenia

b. Klasyfikacji

c. Rozumowania przyczynowo- skutkowego (wiązanie przyczyny i skutku)

d. Wnioskowania o zmianach odwracalnych, nieodwracalnych i częściowo odwracalnych

12. Organizowanie zabaw i zadań wspierających dzieci w liczeniu, klasyfikacji, rozumowaniu przyczynowo – skutkowym, wnioskowaniu o zmianach.

Ćwiczenia:

1. Czym jest wspomaganie rozwoju w praktyce pedagogicznej. Rola nauczyciela w procesie.

2. Uczenie się jako wspólna aktywność dziecka i nauczyciela.

3. Zadania rozwojowe wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego.

4. Obserwacja w diagnozie nauczycielskiej.Obszary wspomagania rozwoju.

5. Zabawa w procesie uczenia się. Projekty edukacyjne, eksperymenty badawcze.

6. Indywidualizacja procesu nauczania w przedszkolu i szkole.

7. Skutki nieprawidłowego wspomagania rozwoju.

8.Aktywizujące zajęcia dla dzieci wspomagające rozwój myślenia, pamięci, uwagi, wyobraźni, emocjonalno - społeczny.

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

1. Gruszczyk-Kolczyńska E (red.), Wspomaganie rozwoju umysłowego oraz edukacja matematyczna dzieci w ostatnim roku wychowania przedszkolnego i w pierwszym roku szkolnej edukacji, Edukacja Polska, Warszawa 2009.

2. Gruszczyk-Kolczyńska E (red.), Starsze przedszkolaki. Jak skutecznie je wychowywać i kształcić w przedszkolu i w domu, Bliżej przedszkola, Kraków 2014.

3. Wood, D. (2006) Jak dzieci uczą się i myślą, Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

4. Filipiak, E. (2012) Rozwijanie zdolności uczenia się, Wydawnictwo GWP, Sopot.

5. Kielar-Turska, M. (1992) Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

6. Schaffer H.R, Psychologia dziecka, red. nauk. Anna Brzezińska, PWN, Warszawa 2004.

7. Gruszczyk-Kolczyńska E, Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki, WSiP, Warszawa 2012.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Żylińska, M. (2013) Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

2. Muchacka, B. (2001) Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej. Kraków.

3. Brzezińska, A. (1985). Aktywność zabawowa i jej znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, w: A. Brzezińska, M. Burtowy (red.), Psychopedagogiczne problemy edukacji przedszkolnej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 78-94.

4. Wygotski, L. S. (1995). Zabawa i jej rola w rozwoju psychicznym dziecka. W: A. Brzezińska, G. Lutomski, T. Czub, B. Smykowski (red.). Dziecko w zabawie i świecie języka, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań, s. 67-88.

5. Klus – Stańska, D. (2010) Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa, s. 193-361.

6. Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E. (2009) Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze dla dzieci, które niebawem rozpoczną naukę w szkole. Podstawy psychologiczne i pedagogiczne oraz zabawy i sytuacje zadaniowe sprzyjające intensywnemu wspomaganiu rozwoju umysłowego i kształtowaniu ważnych umiejętności, Wydawnictwo Edukacja Polska, Warszawa.

7. Olechnowicz H., U źródeł rozwoju dziecka o wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego dziecka, Nasza Księgarnia, 1988

Uwagi:

Metody kształcenia: wykład aktywizujący, dyskusja dydaktyczna, praca w zespołach, metody aktywizujące, metoda zadań, burza mózgów, praca z tekstem;

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: wykład 10 godz. + ćwiczenia 15 godz.+ konsultacje 5 godz.

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 30 godz.

Przygotowanie się do egzaminu - 30 godz.

Przygotowanie referatu i prezentacji - 15 godz.

Punkty ECTS - 4

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.