Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-1F-FIL1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy filozofii
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PE profil praktyczny, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu przedmiotu student:

WIEDZA

PEP1_W03

- Zna genezę filozofii i etyki oraz jej filozoficzne usytuowanie, zna podstawowe pojęcia i dystynkcje w filozofii i etyce, ich istotę – odrębność, specyfikę myślenia filozoficznego.

- Ma wiedzę dotyczącą podstaw historii filozofii oraz podstawowych dziedzin filozoficznych takich, jak logika, metafizyka, episte-mologia oraz etyka, zorientowaną na zastosowanie praktyczne w powiązaniu ze studiowaną specjalno-ścią.

PEP1_W04

- Zna i rozumie rolę refleksji filozoficznej kształtowa-niu osobowości człowieka i kultury, zna główne kie-runki filozoficzne i rozumie zależności zachodzące między tymi kierunkami a rozwojem pedagogiki, zna wybrane reprezentatywne antropologiczne ujęcia człowieka i jego moralnych zobowiązań jako człowie-ka i jako pedagoga.

- Zna i rozumie podstawowe problemy filozofii dotyczące logiki, metafizyki, episte-mologii oraz etyki, zna ich genezę oraz rolę na gruncie współczesnej nauki, kultury oraz teoretycznych pod-staw działalności pedagogicznej.

PEP1_W18

- Ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą zasad formułowania pytań oraz udzielania odpowiedzi na gruncie logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

UMIEJĘTNOŚCI

PEP1_U12

- Dostrzega zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i określa relacje między tymi zależnościami. - Formułuje w mowie i piśmie problemy filozoficzne i etyczne oraz krytycznie je komentuje, zna wybrane problemy etyczno-moralne współczesnego świata i dokonuje ich ogólnej charakterystyki. Samodzielnie analizuje i interpretuje teksty filozoficzne, wykorzystuje wiedzę filozoficzną i etyczną w formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji.

- Potrafi posługiwać się podstawowymi pojęciami logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki, dostrzega zależności między różnymi stanowiskami filozoficznymi formułowanymi na gruncie odmiennych dziedzin filozofii (takich, jak logika, metafizyka, epistemologia oraz logika), samodzielnie analizuje wyróżnione zagadnienia logiczne, metafizyczne, epistemologiczne oraz etyce.

PEP1_U16

- Jasno i precyzyjnie wskazuje problemy społeczne, starannie i metodycznie rozwiązuje problemy, poprawnie wnioskuje na podstawie przyjętych argumentów, potrafi argumentować za swoim stanowiskiem w dyskusji.

- Posiada umiejętność prezentowania własnych poglądów dotyczących logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki, potrafi wskazać wady i zalety poszczegól-nych stanowisk filozoficznych z punktu widzenia współczesnej nauki, kultury oraz działalności pedagogicznej.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

PEP1_K04

- Dostrzega i formułuje problemy etyczne związane z pracą i życiem społecznym oraz wykazuje aktywność w rozwiązywaniu tych problemów,

rozumie szczególne potrzeby edukacyjne i wychowawcze osób słabiej uposażonych i istotną w tych sytuacjach rolę nauczyciela/opiekuna. - Dostrzega i formułuje problemy związane z logiką, metafizyką, epistemologią oraz etyką na gruncie współczesnej nauki, kultury oraz teoretycznych podstaw działalności pedagogicznej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu odziaływań pedagoga.

Pełny opis:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Wykład, 10 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiktor Wolman
Prowadzący grup: Jarosław Janowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Opis sposobów pomiaru efektów kształcenia:

1. Egzamin pisemny (weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach - prezentacje power point, obrazy filmowe i

z poleconą literaturą filozoficzną i naukową).

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach.

Pełny opis:

Wykład:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Ćwiczenia:

1. Czym jest filozofia. Aktualność filozofii jako specyficznego rodzaju refleksji nad światem i człowiekiem. Dziedziny zastosowania filozofii w kulturze współczesnej.

2. Metody filozofii: pytania sokratejskie, ironia sokratejska, sceptycyzm metodyczny, metoda transcendentalna, metoda dialektyczna, metoda fenomenologiczna, hermeneutyka.

3. Najważniejsze problemy filozoficzne: natura człowieka, natura ludzkiego poznania, problem istnienia i jego rodzajów, szczęście jako kategoria filozoficzna, wolność, świadomość i nieświadomość w dyskusjach filozoficznych.

4. Kategoria osoby w różnych ujęciach filozoficznych. Osoba a świadomość i samoświadomość. Wolność i tożsamość osobowa. Osoba a relacje interpersonalne i znaczenie społeczne. Kategoria osoby w sporach bioetycznych.

6. Kategoria umysłu w rozważaniach filozoficznych. Umysł ludzki - świadoma myśląca substancja czy zespół automatycznych procesów mózgowych. Umysł człowieka a umysły zwierzęce oraz sztuczna inteligencja.

7. Pojęcie sensu życia i jego filozoficzne konotacje. Filozofia jako droga do bycia autentycznego.

8. Sylwetki największych postaci w historii filozofii: Sokrates, Platon, Arystoteles, Kartezjusz, Kant, Hegel. Co łączy i dzieli ich sposoby filozofowania?

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody pracy:

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

Sumaryczna liczba punktów ECTS-3

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.