Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy wiedzy o języku polskim

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-0S-POJ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy wiedzy o języku polskim
Jednostka: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 1.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Efekty kształcenia:

PCK1_KK_W06 Ma podstawową wiedzę z poszczególnych zakresów treści wychowania i edukacji dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

PCK1_KK_W04 Posiada elementarną wiedzę z zakresu prowadzenia działalności pedagogicznej na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

PCK1_KK_U02 Posiada podstawowe umiejętności oceniania przydatności typowych metod, procedur i dobrych praktyk do realizacji zadań na

etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

PCK1_KK_U03 Potrafi na elementarnym poziomie posługiwać się wybranymi ujęciami teoretycznymi w celu planowania i analizowania sposobów pracy z dzieckiem/uczniem

PCK1_KK_U07 Potrafi w podstawowym zakresie wspierać dzieci/uczniów w procesie zdobywania przez nich wiadomości i umiejętności

PCK1_KK_K02 Jest przygotowany w podstawowym stopniu do aktywnego udziału w procesie edukacyjnym i efektywnego porozumiewania się z

różnymi uczestnikami tego procesu

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2015-02-24 - 2015-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Cichoń-Piasecka, Marta Krasuska-Betiuk, Ewa Lewandowska-Tarasiuk
Prowadzący grup: Małgorzata Cichoń-Piasecka, Marta Krasuska-Betiuk, Ewa Lewandowska-Tarasiuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

SPOSÓB POMIARU EFEKTÓW KSZTAŁCENIA:

Test zawierający pytania zamknięte sprawdzające widzę i pytania otwarte rekonstruujące wiedzę i sprawdzające umiejętności kognitywne.

WARUNKI ZALICZENIA:

Student zalicza przedmiot, jeśli:

1. Uzyska 51% punktów z testu końcowego zawierającego pytania zamknięte sprawdzające wiedzę oraz pytania otwarte rekonstruujące wiedzę i sprawdzające umiejętności kognitywne.

2. Poprawnie wykonuje na zajęciach zadania z zakresu korekty tekstu z błędami charakterystycznymi dla języka i składni dziecka.

3. Zaliczył wymaganą liczbę godzin kontaktowych i wykazał się aktywnością na zajęciach.

Pełny opis:

CELE I ZAŁOŻENIA PRZEDMIOTU:

Podstawowymi założeniami przedmiotu jest uświadomienie studentom roli i rangi wiedzy polonistycznej nauczyciela, jego kultury językowej i znajomości zasad poprawnościowych niezbędnych do realizacji treści z zakresu edukacji polonistycznej w zintegrowanym systemie kształcenia w klasach i-III. Zajęcia mają za zadanie przypomnieć i uporządkować posiadaną już wiedzę studentów z gramatyki opisowej języka polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem treści pozwalających na prawidłowe prowadzenie procesu edukacyjnego w zakresie metodyki czytania, pisania, ortografii,rozwoju mowy dziecka

TREŚCI KSZTAŁCENIA:

1. Język jako narzędzie porozumiewania się. Definicja języka w ujęciu funkcjonalnym i strukturalnym. Składniki języka: język, mowa, mówienie. Funkcje języka. Podsystemy języka. Język polski wśród języków słowiańskich.

2. Kultura języka jako niezbędny składnik kultury bycia. Pojęcie normy i błędu językowego.Innowacja a błąd. Kryteria oceny innowacji językowych. Rodzaje błędów językowych.

3.Fonetyka jako nauka o głoskach. Fonetyka a fonologia. Narządy mowy. Głoska a fonem. Głoska a litera. Analiza fonetyczna wyrazów. Różnice akustyczne, artykulacyjne i funkcjonalne pomiędzy samogłoskami i spółgłoskami. Sylaba czyli zgłoska. Podział wyrazów na sylaby. Klasyfikacja samogłosek i spółgłosek polskich. Akcent w języku polskim.

4.Upodobnienia pod względem dźwięczności i miejsca artykulacji. Upodobnienia wewnątrzwyrazowe - antycypacja i perseweracja. Upodobnienia międzywyrazowe. Zanikanie dźwięczności spółgłosek na końcach wyrazów. Wymowa grup spółgłoskowych. Wymowa samogłosek nosowych. Zanikanie nosowości samogłosek w określonych pozycjach fonologicznych. Sposoby zapisywania spółgłosek miękkich. Zapis fonetyczny.

5. Fleksja jako odmiana wyrazów. Kryteria podziału wyrazów na części mowy. Części mowy odmienne i nieodmienne. Deklinacja i koniugacja. Części mowy samodzielne i niesamodzielne. Słowotwórstwo jako nauka o budowie wyrazów. Podstawowe środki słowotwórcze w języku polskim - derywacja, kompozycja. Podział słowotwórczy wyrazów. Rodzaje formantów. Tendencje słowotwórcze we współczesnym języku polskim.

6. Składnia jako nauka o budowie wypowiedzeń. Związki składniowe - związki zgody, rządu, przynależności. Części mowy a części zdania. Analiza składniowa wypowiedzeń pojedynczych.

7. Wypowiedzenia współrzędnie i podrzędnie złożone. Wypowiedzenia wielokrotnie złożone. Analiza wypowiedzeń złożonych. Błędy składniowe. Kolokwium zaliczeniowe.

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA

Bąk P., Gramatyka języka polskiego, Warszawa 2010.

Dukiewicz L., Sawicka I., Gramatyka współczesnego języka polskiego. Fonetyka i fonologia, Kraków 1995.

Jadacka H., Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2008.

Klemensiewicz Z., Składnia, stylistyka, pedagogika językowa, Warszawa 1982.

Nagórko A., Podręczna gramatyka języka polskiego, Warszawa 2010.

Ożóg K., Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku. Wybrane zagadnienia. Rzeszów 2001.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

Kurek H., Polszczyzna mówiona inteligencji, Kraków 2008.

Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, Kraków 2000.

Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, [red.] H. Zgółkowa, A. Kurpisz, Poznań 2005.

Wierzbicka A., Język – umysł – kultura. Wybór prac, Warszawa 1999.

Uwagi:

METODY KSZTAŁCENIA:

Zajęcia prowadzone metodami asymilacji wiedzy, metodami problemowymi, aktywizującymi (np. "burza mózgów", mapy mentalne)

NAKŁAD PRACY STUDENTA:

Godziny kontaktowe: 15 godzin

Przygotowanie do zajęć: 10 godzin

Przygotowanie do kolokwium zaliczeniowego: 5 godzin

Sumaryczna liczba punktów ECTS: 1

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-22 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Krasuska-Betiuk, Ewa Lewandowska-Tarasiuk, Dorota Wojewódzka
Prowadzący grup: Marta Krasuska-Betiuk, Ewa Lewandowska-Tarasiuk, Agnieszka Pawlak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Obserwacja aktywności studentów na zajęciach,

Test z wiedzy o języku i sprawności językowych

Pełny opis:

Zajęcia są poświęcone poznaniu aparatu pojęciowego współczesnej nauki o języku w zakresie umożliwiającym przyszłym nauczycielom prowadzenie zajęć z zakresu języka ojczystego w przedszkolu i w klasach młodszych szkoły podstawowej. Ich celem jest usystematyzowanie dotychczasowej wiedzy słuchaczy, poszerzenie oraz rozwijanie pragmatycznych sprawności językowych słuchaczy Zajęcia są wstępem do bloku zajęć metodycznych z zakresu języka polskiego.

Właściwości i uwarunkowania rozwoju systemu języka mówionego i pisanego dzieci w młodszym wieku szkolnym. Rozwój językowy a rozwój poznawczy. Modele uczenia się języka przez dziecko. Rozwój języka dziecka w aspekcie fonologicznym, semantycznym, syntaktycznym, morfologicznym, pragmatycznym.

Istota, cele i treści kształcenia językowego w zintegrowanym systemie edukacji wczesnoszkolnej - nauka o języku i nauka języka. Podręczniki do kształcenia zintegrowanego (treści kształcenia językowego).

Podstawowe pojęcia z zakresu i komunikacji językowej: m.in. akty mowy, funkcje języka, kompetencja językowa i komunikacyjna.

Głoska a litera. Klasyfikacyjna artykulacja głosek polskich, procesy analizy i syntezy głoskowej.

Procesy fonetyczne i ich znaczenie w prawidłowej artykulacji wyrazów.

Lingwistyczne podstawy początkowej nauki czytania i pisania. Proces czytania, rozumienie treści, strategie i rozwojowe modele czytania, sposoby rozwijania umiejętności czytania ze zrozumieniem.

Początkowa nauka pisania: etapy kształtowania umiejętności i nawyków pisania.

Metody i techniki kształcenia sprawności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Sposoby stymulowania kreatywności językowej.

Narracja dziecięca: specyfika konstruowania wypowiedzi ustnych i pisemnych przez dzieci i kryteria oceny.

Struktura i organizacja ćwiczeń w mówieniu i pisaniu. Ćwiczenia redakcyjne, słownikowe, frazeologiczne, syntaktyczne, ćwiczenia z zakresu kultury języka i poprawności językowej w klasach młodszych. Nauka ortografii, metody i środki opracowywania materiału ortograficznego.

Literatura:

Dziecko w świecie języka, (2004), red. B. Bula, D. Krzyżyk, H. Synowiec, Kraków.

Filipiak E., (2002), Konteksty rozwoju aktywności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Bydgoszcz, 2002

Prorozwojowe aspekty kształcenia językowego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym,(2012) red. Z. Ratajek, Z. Zbróg „Studia Pedagogiczne”. T. 20, , Kielce.

Żytko M., (2011) Pozwólmy dzieciom mówić i pisać, CKE, Warszawa.

Literatura uzupełniająca:

Mnich M., (2002), Sprawność językowa dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Kraków.

Nauka o języku dla polonistów (1996), red. S. Dubisz, Warszawa.

Wiedza o języku polskim w zreformowanej szkole, (2005), J. Puzynina, Nowa Era, 2005

Krasuska-Betiuk M., (2012) Miejsce nauki o języku w kształceniu językowym uczniów w młodszym wieku szkolnym, [w:] Wiedza o języku i kompetencje językowe uczniów, red. nauk. B. Niesporek-Szamburska, Katowice.

Polański E., Rychlik A., (2006), Ortografia i interpunkcja w zintegrowanym kształceniu wczesnoszkolnym. Mysłowice.

Przybylska R., (2003), Wstęp do nauki o języku polskim: podręcznik dla szkół wyższych, Kraków.

Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy, (2007) red. B. Bokus, Grace W. Shugar, Gdańsk.

Uwagi:

Metody kształcenia: Ćwiczenia w mówieniu i pisaniu, analiza fonologiczna, słowotwórcza , fleksyjna wyrazów, ocena poprawności językowej wypowiedzi uczniowskich.

Nakład pracy studenta

Godziny kontaktowe: 15h , ćw

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 10h

Przygotowanie się do kolokwium pisemnego: 5h

Sumaryczna liczba punktów ECTS – 1

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjnarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-29 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 12 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Pawlak
Prowadzący grup: Agnieszka Pawlak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

kolokwium z wybranych zagadnień omawianych podczas zajęć i wiedzy nt. języka

Pełny opis:

Zajęcia są poświęcone poznaniu aparatu pojęciowego współczesnej nauki o języku w zakresie umożliwiającym przyszłym nauczycielom prowadzenie zajęć z zakresu języka ojczystego w przedszkolu i w klasach młodszych szkoły podstawowej. Ich celem jest usystematyzowanie dotychczasowej wiedzy słuchaczy, poszerzenie oraz rozwijanie pragmatycznych sprawności językowych słuchaczy Zajęcia są wstępem do bloku zajęć metodycznych z zakresu języka polskiego.

Właściwości i uwarunkowania rozwoju systemu języka mówionego i pisanego dzieci w młodszym wieku szkolnym. Rozwój językowy a rozwój poznawczy. Modele uczenia się języka przez dziecko. Rozwój języka dziecka w aspekcie fonologicznym, semantycznym, syntaktycznym, morfologicznym, pragmatycznym.

Istota, cele i treści kształcenia językowego w zintegrowanym systemie edukacji wczesnoszkolnej - nauka o języku i nauka języka. Podręczniki do kształcenia zintegrowanego (treści kształcenia językowego).

Podstawowe pojęcia z zakresu i komunikacji językowej: m.in. akty mowy, funkcje języka, kompetencja językowa i komunikacyjna.

Głoska a litera. Klasyfikacyjna artykulacja głosek polskich, procesy analizy i syntezy głoskowej.

Procesy fonetyczne i ich znaczenie w prawidłowej artykulacji wyrazów.

Lingwistyczne podstawy początkowej nauki czytania i pisania. Proces czytania, rozumienie treści, strategie i rozwojowe modele czytania, sposoby rozwijania umiejętności czytania ze zrozumieniem.

Początkowa nauka pisania: etapy kształtowania umiejętności i nawyków pisania.

Metody i techniki kształcenia sprawności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Sposoby stymulowania kreatywności językowej.

Narracja dziecięca: specyfika konstruowania wypowiedzi ustnych i pisemnych przez dzieci i kryteria oceny.

Struktura i organizacja ćwiczeń w mówieniu i pisaniu. Ćwiczenia redakcyjne, słownikowe, frazeologiczne, syntaktyczne, ćwiczenia z zakresu kultury języka i poprawności językowej w klasach młodszych. Nauka ortografii, metody i środki opracowywania materiału ortograficznego.

Literatura:

Dziecko w świecie języka, (2004), red. B. Bula, D. Krzyżyk, H. Synowiec, Kraków.

Filipiak E., (2002), Konteksty rozwoju aktywności językowej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Bydgoszcz, 2002

Prorozwojowe aspekty kształcenia językowego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym,(2012) red. Z. Ratajek, Z. Zbróg „Studia Pedagogiczne”. T. 20, , Kielce.

Żytko M., (2011) Pozwólmy dzieciom mówić i pisać, CKE, Warszawa.

Literatura uzupełniająca:

Mnich M., (2002), Sprawność językowa dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Kraków.

Nauka o języku dla polonistów (1996), red. S. Dubisz, Warszawa.

Wiedza o języku polskim w zreformowanej szkole, (2005), J. Puzynina, Nowa Era, 2005

Krasuska-Betiuk M., (2012) Miejsce nauki o języku w kształceniu językowym uczniów w młodszym wieku szkolnym, [w:] Wiedza o języku i kompetencje językowe uczniów, red. nauk. B. Niesporek-Szamburska, Katowice.

Polański E., Rychlik A., (2006), Ortografia i interpunkcja w zintegrowanym kształceniu wczesnoszkolnym. Mysłowice.

Przybylska R., (2003), Wstęp do nauki o języku polskim: podręcznik dla szkół wyższych, Kraków.

Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy, (2007) red. B. Bokus, Grace W. Shugar, Gdańsk.

Uwagi:

Metody kształcenia: ćwiczenia z tekstem, analiza prac uczniowskich, praca z podręcznikiem dla klas 1-3

Nakład pracy studenta

Godziny kontaktowe: 12h , ćw

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 10h

Przygotowanie się do kolokwium pisemnego: 5h

Sumaryczna liczba punktów ECTS – 1

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.