Metody terapii niedyrektywnej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu [PC-5S-MNA] Semestr letni 2024/2025
Ćwiczenia, grupa nr 1

obowiązkowa

1. Affolter F. (1997). Spostrzeganie, rzeczywistość, język. Warszawa: WSiP

2. Ayres A. J. (2015). Dziecko a integracja sensoryczna. Gdańsk: Harmonia

3. Danielewicz D., Pisula E. (red.). (2003). Terapia i edukacja osób z autyzmem, Wydawnictwo APS, Warszawa.

4. Delacato C. (1999). Dziwne niepojęte. Autystyczne dziecko. Warszawa: Fundacja Synapsis

5. Faherty, C. (2016). Autyzm... Co to dla mnie znaczy? : podręcznik z ćwiczeniami dla dzieci i dorosłych ze spektrum autyzmu. Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

6. Guzman L. (2026). Terapia sztuką. Praktyczny przewodnik po arteterapii. 50 artystycznych ćwiczeń i wskazówki na pokonanie lęku, osiągnięcie relaksu i emocjonalnego spokoju. Warszawa: Vital

7. Kaufman R. (2022). Autyzm. Przełom w podejściu. Wyd. Kobiece.

8. Jackson L., (2005). Świry, dziwadła i Zespół Aspergera. Wydawnictwo Fraszka Edukacyjna, Warszawa.

9. Kielin, J., Klimek-Markowicz, K. (2013). Krok po kroku. Nauczanie i terapia dzieci z umiarkowaną, znaczną i głęboką niepełnosprawnością intelektualną. Sopot. GWP

10. Konieczna E. (2022). Arteterapia w teorii i praktyce. Kraków: Impuls

11. Maas V. (2005). Uczenie się przez zmysły, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa

12. Malchiodi C.(2024). Arteterapia. Podręcznik. Gdańsk: Harmonia

13. Olechnowicz H., Wiktorowicz R., (2012). Dziecko z autyzmem. Wyzwalanie potencjału rozwojowego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

14. Olechnowicz H. (2004). Wokół autyzmu: fakty, skojarzenie, refleksje. Warszawa: Wydaw. Szkolne i Pedagogiczne.

15. Ozaist, P. (2014). Metoda 3i i intensywny program pomocy terapeutycznej. W: A. Prokopiak, Niedyrektywność i relacja. Terapia osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Warszawa: Wydawnictwo Fraszka Edukacyjna, s. 45-59.

16. Piszczek M. (1997). Terapia zabawą, terapia przez sztukę: (wybrane zagadnienia i metody). Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno -Pedagogicznej MEN.

17. Piszczek M. (2013). Autyści. Jak odbierają i rozumieją świat. Warszawa: Kompendium.

18. Piszczek M. (2018). Autyści. Indywidualne i grupowe metody terapii. Zajęcia adresowane do rodziców. Warszawa: Wydawnictwo ES.

19. Rogers, S.J., Dawson, G., Vismara, L. A. (2014). Metoda Wczesnego Startu dla dziecka z autyzmem (ESDM) Jak wykorzystywać codzienne aktywności, aby pomóc dzieciom tworzyć więzi, komunikować się i uczyć. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

20. Williams D.(2005). Nikt nigdzie. Wydawnictwo Fraszka Edukacyjna, Warszawa

21. Wiśniewska, M. (2022). Wspomaganie rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną. Poradnik dla rodziców i terapeutów. Kraków. Oficyna Wyd. IMPULS

Uzupełniająca

1. Frith U. (2008). Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, przel. M. Hernik, G. Krajewski, Gdańsk: GWP

2. Hołub J. (2024). Wszystko mam bardziej. Wołowiec: Wyd. Czarne.

3. Kaczan T., Śmigiel R. (2012). Wczesna interwencja i wspomagania rozwoju dzieci z chorobami genetycznymi. Kraków: IMPULS.

4. Kaja B. (2003). (red). Wspomaganie rozwoju. Psychostymulacja. Psychokorekta. Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej.

5. Kaja B. (2001). Zarys terapii dziecka. Bydgoszcz: WSP

6. Pisula E., (2007). Rodzice i rodzeństwo dzieci z zaburzeniami rozwoju. Warszawa. Wyd. UW

7. Plichta, P., Jagoszewska I. i in. (2018). Specjalne potrzeby edukacyjne uczniów z niepełnosprawnościami. Kraków. Oficyna Wyd. IMPULS

8. Wiśniewska M. (2013). Ćwiczenia językowe cz. 1. Propozycje zadań dla dzieci i dorosłych z zaburzeniami w komunikacji językowej. Gdańsk: Harmonia.

9. Wiśniewska M. (2014). Sensoryczny Bruno. Historia chłopca z nadwrażliwością systemów zmysłowych. Warszawa: EMPIS.

10. Wiśniewska M. (2014). Ćwicz razem z Brunem – karty praksji dla dzieci. Warszawa: Empis.

11. Wiśniewska M. (2015). Profil sensoryczny dziecka. Gdańsk: PTP-P.

12. Wiśniewska M. (2015). Ćwicz razem z Łucją i Brunem – aktywności czuciowo-przedsionkowe. Warszawa: Empis.

13. Wiśniewska M. (2016). Ćwiczenia językowe cz. 2. Propozycje zadań dla dzieci i dorosłych z zaburzeniami w komunikacji językowej. Gdańsk: Harmonia.

14. Wiśniewska M. (2017). Karty posturalne. Gdańsk: Harmonia.

15. Wiśniewska M. (2017). Dyspraktyczna Łucja - historia sensoryczna dziewczynki z trudnościami w planowaniu ruchów. Warszawa: Empis.

Wykład

1. Autystyczne spectrum zaburzeń – omówienie zaburzenia, przyczyny, epidemiologia.

2. Typologia osób z autyzmem w ujęciu L. Wing i G. Gould oraz O. S. Nikolskiej.

3. Wątki niedyrektywności i dyrektywności w podejściach terapeutycznych.

4. Wprowadzenie w zagadnienia terapii niedyrektywnej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: założenia, cele, zasady prowadzenia terapii.

5. Kwestie etyczne w podejściach terapeutycznych.

6. Edukacja i terapia.

7. Praca z rodzicami pacjentów z ASD.

8. Metody psychologiczno-pedagogiczne stosowane w terapii osób z ASD, a praktyka oparta na dowodach (evidence base practice).

Ćwiczenia

1. Prezentacja modeli niedyrektywnych: EMDR, Ruch Rozwijający V. Sherborne, Programy aktywności M. i CH. Knill, EMDR, integracja sensoryczna SI, Growth trough Play, SonRise (metoda opcji), Handle, model DIR/Floortime S. Greenspana, model H. Olechnowicz, podejście 3i, arteterapia, metoda M. Montessori, F. Affolter

2. Planowanie pracy z dzieckiem - dokumentacja procesu diagnostyczno-terapeutycznego.

3. Przygotowanie do współpracy oraz współdziałanie środowiska rodzinnego, przedszkola/szkoły dziecka oraz innych podmiotów zaangażowanych w proces terapii dziecka/ucznia w modelu terapii niedyrektywnej.

4. Zachowania będące wyzwaniem (np. agresja, autoagresja, stimy) – postępowanie terapeutyczne.

5. Przeciążenie sensoryczne: meltdown, shutdown. Maskowanie. Syndrom wypalenia. Regres.

6. Analiza indywidualnych przypadków – przygotowanie programu wsparcia, opracowanie zaleceń do domu, do placówki.

7. Syndrom wypalania się sił u rodziców i terapeutów.

8. Spotkania osobiste z rodzicami i osobami z ASD.

9. T. Grandin, D. Williams, L. Jackson – osoby dorosłe z ASD i ich spojrzenie na proces terapii.

Metody kształcenia:

- wykład informacyjny i prezentacja multimedialna,

- studia przypadków,

- praca z materiałami źródłowymi,

- dyskusja dydaktyczna - "burza mózgów",

- problemowa,

- film,

- instruktaż.

Wykład: egzamin: test sprawdzający wiedzę

Ćwiczenia:

- aktywność na zajęciach,

- przygotowanie prac cząstkowych,

- kolokwium,

- udział w hospitacjach.

grupa ćwiczeniowa III DMPC-ETA