Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etyka badań naukowych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: SC-2F-EBN Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Etyka badań naukowych
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. SC, stacjonarne II stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

1. Wartość nauki. Nauka jako obszar refleksji odnoszonych do obszaru wartości.

2. Nauka jako realizacja określonego etosu. Możliwe sensy etosu nauki. Historyczny i społeczny kontekst nauki. Nauka a technika. Bezinteresowność nauki. Neutralność etyczna nauki i techniki a pytanie o odpowiedzialność nauki i techniki w XX i XXI wieku.

3. Zasady etycznej praktyki naukowej. Rzetelność badacza – uczciwość, sumienność. Zasady dobrej praktyki badawczej: reguły badawczej rzetelności, reguły lojalności wobec uczestników badań.

4. Nieuczciwe zachowania w nauce: fabrykowanie danych, fałszowanie wyników i plagiat.

5. Praktyka naukowa wobec nowych wyzwań etycznych. Zerwanie z tradycją absolutyzowania efektów badań. Szacunek dla życia – prawa „królika doświadczalnego”. Szacunek dla osoby - właściwe traktowanie uczestników badań – dbałość o niewyrządzenie krzywdy osobom uczestniczących w badaniach. Zasada dobroczynności. Zasada sprawiedliwości (zasada świadomej zgody, zasada właściwej proporcji ryzyka i korzyści, zasada bezstronności w wyborze uczestników badań).

6. Nauka a biznes. Kryzys tradycyjnej idei bezinteresowności badań naukowych. Granice podporządkowania działalności naukowej przedsiębiorczości.

7. Nauka a polityka. Działalność badawcza wobec roszczeń i oczekiwań polityków.

8. Odpowiedzialność współczesnej nauki i technologii – ryzyko, brak możliwości w zakresie przewidywania ostatecznych praktycznych konsekwencji badań naukowych.

Efekty uczenia się:

Wiedza

Student/-ka rozumie istotę etyki badań naukowych.

Zna historyczny i społeczny kontekst uprawiania nauki oraz odpowiedzialność nauki i techniki w XX i XXI wieku.

Zna dobre praktyki w nauce oraz inne kodeksy badań naukowych.

Umiejętności

Student/-ka ma umiejętność wskazania ograniczeń poznawczych nauki i praktycznego wykorzystania wyników badań naukowych.

Podejmuje analizę krytyczną tekstów dotyczących etycznych aspektów badań naukowych.

Potrafi uzasadnić swoje stanowisko wykorzystując filozoficzne narzędzia argumentacji.

Kompetencje społeczne

Student/-ka jest zorientowany na głębszy namysł nad szerszym kontekstem uprawiania nauki i konsekwencjami badań naukowych oraz odpowiedzialnością nauki oraz naukowca i badacza.

Jest świadomy/-a odpowiedzialności współczesnej nauki i technologii oraz ryzyka i barku możliwości w zakresie przewidywania ostatecznych praktycznych konsekwencji badań naukowych.

Lepiej rozumie siebie jako przyszłego badacza oraz potrzebę respektowania etyki.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-16
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Rosół
Prowadzący grup: Helena Ciążela
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Sposób pomiaru

Dyskusja na ćwiczeniach na podstawie lektur, kolokwium zaliczeniowe

Dyskusja na ćwiczeniach na podstawie lektur i kazusów.

Dyskusja i praca na ćwiczeniach

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

1. Wartość nauki. Nauka jako obszar refleksji odnoszonych do obszaru wartości.

2. Nauka jako realizacja określonego etosu. Możliwe sensy etosu nauki. Historyczny i społeczny kontekst nauki. Nauka a technika. Bezinteresowność nauki. Neutralność etyczna nauki i techniki a pytanie o odpowiedzialność nauki i techniki w XX i XXI wieku.

3. Zasady etycznej praktyki naukowej. Rzetelność badacza – uczciwość, sumienność. Zasady dobrej praktyki badawczej: reguły badawczej rzetelności, reguły lojalności wobec uczestników badań.

4. Nieuczciwe zachowania w nauce: fabrykowanie danych, fałszowanie wyników i plagiat.

5. Praktyka naukowa wobec nowych wyzwań etycznych. Zerwanie z tradycją absolutyzowania efektów badań. Szacunek dla życia – prawa „królika doświadczalnego”. Szacunek dla osoby - właściwe traktowanie uczestników badań – dbałość o niewyrządzenie krzywdy osobom uczestniczących w badaniach. Zasada dobroczynności. Zasada sprawiedliwości (zasada świadomej zgody, zasada właściwej proporcji ryzyka i korzyści, zasada bezstronności w wyborze uczestników badań).

6. Nauka a biznes. Kryzys tradycyjnej idei bezinteresowności badań naukowych. Granice podporządkowania działalności naukowej przedsiębiorczości.

7. Nauka a polityka. Działalność badawcza wobec roszczeń i oczekiwań polityków.

8. Odpowiedzialność współczesnej nauki i technologii – ryzyko, brak możliwości w zakresie przewidywania ostatecznych praktycznych konsekwencji badań naukowych.

Literatura:

Etyka a nauka, Centrum Upowszechniania Nauki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1992 ( wybrane fragmenty).

„Nauka” 2010, nr 3, wybrane teksty.

G. Picht, Odwaga utopii, Warszawa 1981, fragmenty.

Dobre obyczaje w nauce. Zbiór zasad i wytycznych, Komitet Etyki w Nauce przy Prezydium PAN, Warszawa 1994.

Dobre obyczaje w nauce . Zbiór zasad i wytycznych., Wydanie trzecie zmienione, PAN Komitet etyki w Nauce , Warszawa 2003.

W. Galewicz , O etyce badań naukowych, /w ;/ Etyczne i prawne granice badań naukowych, red. W. Galewicz, Universitas, Kraków 2009 s. 59-70

M. Czarkowski, Wykorzystywanie wyników badań naukowych w celach sprzecznych z ich założeniami, /w:/ Etyczne i prawne granice badań naukowych, red. W. Galewicz, Universitas, Kraków 2009 s. 35-44

G. Marx, Uwagi na temat odkrywania, gromadzenia i oceny ukrytych i brudnych danych, /w:/ „Ask. Społeczeństwo. Badania. Metody” 12/2003, s. 7-49

P. W. Sztabiński, Badacz jako współautor wyników badania, „Ask. Społeczeństwo. Badania. Metody” 12/2003, s. 51 -83

S. Krimsky, Nauka skorumpowana? O niejasnych związkach nauki i biznesu, PIW, Warszawa 2006

J. Barta, R. Markiewicz, Prawo autorskie a swoboda badań naukowych, /w:/ Etyczne i prawne granice badań naukowych, red. W. Galewicz, Universitas, Kraków 2009 s. 95 - 104

S. Stanisławska-Kloc, Zasady wykorzystywania cudzych utworów; prawo autorskie i dobre obyczaje. Etyka cytatu, /w:/ Etyczne i prawne granice badań naukowych, red. W. Galewicz, Universitas, Kraków 2009 s. 169-194

Uwagi:

Metody kształcenia:

- dyskusja moderowana

- praca w grupach

- omawianie przykładów

Nakład pracy studenta:

- obecność na zajęciach 30 h

- przygotowanie do kolokwium 10 h

- opracowanie lektur 20 h

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.