Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-1F-FIL Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Filozofia
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PE, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla I r. PE, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia:

wykład: egzamin pisemny;

ćwiczenia: kolokwium pisemne, obecność i aktywność na zajęciach.

Pełny opis:

Wykład:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Ćwiczenia:

1.Descartes, Rozprawa o metodzie, Warszawa 1970.

2.D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977.

3.I. Kant, Prolegomena, Warszawa 1960.

4.A. Krokiewicz, Dzieje filozofii greckiej, Warszawa 2000.

5.Platon, Dialogi, t. I-II, Kęty 1999.

Efekty kształcenia:

W roku akademickim 2017/2018 student powinien osiągnąć efekty:

WIEDZA

PE1_W03

- Ma wiedzę na temat filozoficznych podstaw wychowania i kształcenia oraz specyfiki myślenia filozoficznego.

PE1_W04

- Zna główne kierunki filozoficzne dotyczące człowieka i kultury, rozumie zależności zachodzące między nimi rozwojem myśli i praktyki pedagogicznej.

- Dostrzega zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i określa relacje między tymi zależnościami.

UMIEJĘTNOŚCI

PE1_U06

- Potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie na temat problemów filozoficznych ujętych w perspektywie pedagogicznej.

PE1_U08

- Posiada umiejętność prezentowania własnych opinii, opierając się na samodzielnej analizie i interpretacji tekstów filozoficznych, stawiając hipotezy i stosując argumentację odnoszącą się do poglądów różnych autorów.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

PE1_K01

- Ma świadomość poziomu swojej wiedzy z zakresu filozofii, rozumie potrzebę jego podnoszenia ze względu na rozwój osobisty i zawodowy.

----------------------------------------------------------------------------------------------

Po ukończeniu przedmiotu student:

WIEDZA

PE1_W03

- zna genezę filozofii i etyki oraz jej filozoficzne usytuowanie, zna podstawowe pojęcia i dystynkcje w filozofii i etyce, ich istotę – odrębność, specyfikę myślenia filozoficznego.

PE1_W04

- zna i rozumie rolę refleksji filozoficznej kształtowaniu osobowości człowieka i kultury

- zna główne kierunki filozoficzne i rozumie zależności zachodzące między tymi kierunkami a rozwojem pedagogiki

UMIEJĘTNOŚCI

PE1_U03

- dostrzega zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i określa relacje między tymi zależnościami

- formułuje w mowie i piśmie problemy filozoficzne i etyczne oraz krytycznie je komentuje

- samodzielnie analizuje i interpretuje teksty filozoficzne wykorzystuje wiedzę filozoficzną i etyczną w formułowaniu hipotez i konstruowaniu krytycznych argumentacji

PE1_U08

- jasno i precyzyjnie wskazuje problemy społeczne

- starannie i metodycznie rozwiązuje problemy

- poprawnie wnioskuje na podstawie przyjętych argumentów

- potrafi argumentować za swoim stanowiskiem w dyskusji

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

PE1_K05

dostrzega i formułuje problemy etyczne związane z pracą i życiem społecznym oraz wykazuje aktywność w rozwiązywaniu tych problemów

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2014-10-01 - 2015-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska, Halina Postek, Mateusz Radzki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Treść:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii.

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści.

3.Protagoras i sofiści.

Sokrates.

4.Platon. Idee. Skrajny realizm pojęciowy. Skrajny racjonalizm.

5.Arystoteles. Logika: sylogizmy. Metafizyka: umiarkowany realizm pojęciowy.

6.Arystoteles. Etyka: dobro, szczęście, cnoty praktyczne i teoretyczne, „złoty środek”.

7.Średniowiecze. Spór o uniwersalia.

8.Kartezjusz. Metoda analityczna, sceptycyzm metodyczny. Dualizm duszy i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku.

10.J. Locke. Empiryzm.

11.G. Berkeley. Sensualizm. Skrajny idealizm epistemologiczny.

12.D. Hume. Sądy o stosunkach między ideami a sądy o faktach.

13.I. Kant. Sądy analityczne a priori, syntetyczne a posteriori, syntetyczne a priori.

14.I. Kant. Idealizm transcendentalny, naoczność zmysłowa, intelekt, rozum.

15.Współczesna filozofia analityczna.

Ćwiczenia:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Treść:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5.„Etyka Nikomachejska” Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej.

15.Problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Pełny opis:

Wykład:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Ćwiczenia:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5.„Etyka Nikomachejska” Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej: filozofii logiki oraz filozofii języka.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej: egzystencjalizm.

15.Podstawowe problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Ćwiczenia:

1.Descartes, Rozprawa o metodzie, Warszawa 1970.

2.D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977.

3.I. Kant, Prolegomena, Warszawa 1960.

4.A. Krokiewicz, Dzieje filozofii greckiej, Warszawa 2000.

5.Platon, Dialogi, t. I-II, Kęty 1999.

Uwagi:

Wykład: egzamin pisemny.

Ćwiczenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Nakład pracy studenta (wykład i ćwiczenia):

Godziny kontaktowe: 30

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 30

Przygotowanie się do egzaminu: 30

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Halina Postek, Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Anna Drabarek, Halina Postek, Mateusz Radzki, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Treść:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii.

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści.

3.Protagoras i sofiści.

Sokrates.

4.Platon. Idee. Skrajny realizm pojęciowy. Skrajny racjonalizm.

5.Arystoteles. Logika: sylogizmy. Metafizyka: umiarkowany realizm pojęciowy.

6.Arystoteles. Etyka: dobro, szczęście, cnoty praktyczne i teoretyczne, „złoty środek”.

7.Średniowiecze. Spór o uniwersalia.

8.Kartezjusz. Metoda analityczna, sceptycyzm metodyczny. Dualizm duszy i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku.

10.J. Locke. Empiryzm.

11.G. Berkeley. Sensualizm. Skrajny idealizm epistemologiczny.

12.D. Hume. Sądy o stosunkach między ideami a sądy o faktach.

13.I. Kant. Sądy analityczne a priori, syntetyczne a posteriori, syntetyczne a priori.

14.I. Kant. Idealizm transcendentalny, naoczność zmysłowa, intelekt, rozum.

15.Współczesna filozofia analityczna.

Ćwiczenia:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Treść:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5.„Etyka Nikomachejska” Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej.

15.Problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Pełny opis:

Wykład:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady "złotego środka". Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady "brzytwy Ockhama". Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów "sporu" Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Ćwiczenia:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5. "Etyka Nikomachejska" Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej: filozofii logiki oraz filozofii języka.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej: egzystencjalizm.

15.Podstawowe problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Ćwiczenia:

1.Descartes, Rozprawa o metodzie, Warszawa 1970.

2.D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977.

3.I. Kant, Prolegomena, Warszawa 1960.

4.A. Krokiewicz, Dzieje filozofii greckiej, Warszawa 2000.

5.Platon, Dialogi, t. I-II, Kęty 1999.

Uwagi:

Wykład: egzamin pisemny.

Ćwiczenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Nakład pracy studenta (wykład i ćwiczenia):

Godziny kontaktowe: 30

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 30

Przygotowanie się do egzaminu: 30

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Halina Postek, Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Halina Postek, Mateusz Radzki, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Treść:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii.

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści.

3.Protagoras i sofiści.

Sokrates.

4.Platon. Idee. Skrajny realizm pojęciowy. Skrajny racjonalizm.

5.Arystoteles. Logika: sylogizmy. Metafizyka: umiarkowany realizm pojęciowy.

6.Arystoteles. Etyka: dobro, szczęście, cnoty praktyczne i teoretyczne, „złoty środek”.

7.Średniowiecze. Spór o uniwersalia.

8.Kartezjusz. Metoda analityczna, sceptycyzm metodyczny. Dualizm duszy i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku.

10.J. Locke. Empiryzm.

11.G. Berkeley. Sensualizm. Skrajny idealizm epistemologiczny.

12.D. Hume. Sądy o stosunkach między ideami a sądy o faktach.

13.I. Kant. Sądy analityczne a priori, syntetyczne a posteriori, syntetyczne a priori.

14.I. Kant. Idealizm transcendentalny, naoczność zmysłowa, intelekt, rozum.

15.Współczesna filozofia analityczna.

Ćwiczenia:

Sposoby pomiarów efektów kształcenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Treść:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5.„Etyka Nikomachejska” Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej.

15.Problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Pełny opis:

Wykład:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Ćwiczenia:

1.Podstawowe pytania logiki, metafizyki, epistemologii oraz etyki.

2.Filozofowie przyrody: od Talesa z Miletu do Demokryta z Abdery.

3.Sofiści i Sokrates: relatywizm poznawczy sofistów a intelektualizm etyczny Sokratesa.

4.Teoria wiedzy a metafizyka na gruncie filozofii Platona.

5.„Etyka Nikomachejska” Arystotelesa.

6.Etyka stoików, cyników oraz epikurejczyków.

7.Filozofia średniowiecza: od patrystyki do scholastyki.

8.Nurty filozoficzne w epoce Renesansu.

9.Koncepcje metafizyczne XVII wieku.

10.Koncepcje epistemologiczne XVII oraz XVIII wieku.

11.Nurty filozoficzne w epoce Oświecenia.

12.Filozofia Kanta: od epistemologii do etyki.

13.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii analitycznej: filozofii logiki oraz filozofii języka.

14.Wybrane problemy i zagadnienia współczesnej filozofii nieanalitycznej: egzystencjalizm.

15.Podstawowe problemy filozofii z punktu widzenia współczesnej nauki oraz kultury.

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Ćwiczenia:

1.Descartes, Rozprawa o metodzie, Warszawa 1970.

2.D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977.

3.I. Kant, Prolegomena, Warszawa 1960.

4.A. Krokiewicz, Dzieje filozofii greckiej, Warszawa 2000.

5.Platon, Dialogi, t. I-II, Kęty 1999.

Uwagi:

Wykład: egzamin pisemny.

Ćwiczenia: kolokwium pisemne, dyskusja w trakcie ćwiczeń.

Nakład pracy studenta (wykład i ćwiczenia):

Godziny kontaktowe: 30

Przygotowanie się do zajęć, lektury: 30

Przygotowanie się do egzaminu: 30

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu odziaływań pedagoga.

Pełny opis:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu odziaływań pedagoga.

Pełny opis:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Drabarek
Prowadzący grup: Anna Drabarek, Wioletta Dziarnowska, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Egzamin

Dyskusja na ćwiczeniach

Esej jako dodatkowa forma sprawdzenia wiedzy

Egzamin

Dyskusja na ćwiczeniach

Esej

Dyskusja na ćwiczeniach

Esej

Pełny opis:

I. Podstawowe zagadnienia filozofii

1) Pojęcia i terminy

2) Ontologia

3) Gnoseologia

4) Antropologia filozoficzna

II. Główne koncepcje ontologii i gnoseologii

1)Problem stałości i zmiany

2)Relacja umysłu i ciała

3)Wolna wola i determinizm

4)Rodzaje poznania

5)Klasyczna i nieklasyczne definicje prawdy

III. Filozofia praktyczna Sokratesa i idealizm Platona

1)Sokratejska dialektyka i intelektualizm etyczny

2)Teoria idei Platona

3)Platońska koncepcja państwa doskonałego i idei sprawiedliwości

IV. Etyka cnoty Arystotelesa oraz szkoły stoików i cyników.

1)Pojęcie formy i materii w metafizyce Arystotelesa

2)Klasyczna definicja prawdy i metody dochodzenia do prawdy

3)Pojęcie entelechii i zoon politicon

4)Teoria złotego środka i dzielności etycznej

5)Cnota w ujęciu stoickim

6)Cynicy i etyka indywidualizmu

V. Zagadnienia myśli filozoficznej średniowiecza

1)Ontologia i etyka św. Augustyna

2)Teoria predestynacji

3)Ontologia i etyka św. Tomasza z Akwinu

4) Dowody na istnienie Boga

VI. Racjonalizm Kartezjusza i

1)Znaczenie zasady cogito ergo sum

2)Dualizm ontologiczny Kartezjusza

VII. Teoria nauki F.Bacona

1)Metoda badania naukowego i teoria złudzeń w filozofii F.Bacona

2)Wiedza i władza oraz wizja społeczeństwa idealnego

VIII. . Renesansowa i nowożytna filozofia władzy

1)Koncepcja władzy i polityki N.Machiavellego

2)Koncepcja stanu natury, prawa naturalnego i umowy społecznej T.Hobbes’a

3)Empiryzm , teoria praw naturalnych i umowy społecznej J.Locke’

IX. . Dwa holistyczne systemy filozofii niemieckiej

1)I.Kant koncepcja sądów i stosunek do metafizyki

2)Etyka obowiązku

3)G.F.Hegel dialektyczna koncepcja dziejów

X. . Filozofia życia F.Nietzschego

1)Relatywizm poznawczy

2) Relatywizm moralny

3) Wola mocy, resentyment, nihilizm, dekadencja

XI. Zagadnienia psychoanalizy

1)Klasyczna psychoanaliza Z.Freuda.

2)Psychoanaliza humanistyczna E.Fromma

XII. Filozofia egzystencjalna

1)Koncepcja egzystencjalizmu S.Kierkegaarda

2)Wolność i odpowiedzialność w filozofii J.P.Sartre’a

XIII. Współczesne koncepcje sprawiedliwości

1)Teoria sprawiedliwości J.Rawlsa

2) Państwo minimalne według R.Nozicka

XIV. Koncepcja człowieka ponowoczesnego

1)Spór o szaleństwo w poglądach M.Foucault’a

2) Ponowoczesne wzory osobowe według Z.Baumana

XV. Koniec historii F. Fukuyama

1) Odwołanie do Platona i jego koncepcji duszy

2) Problem wolności u I. Kanta i W.G. Hegla

3) Koncepcja idealnej struktury społecznej – liberalna demokracja

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

1.W.Tatarkiewicz, Historia Filozofii, t. 1-3, Warszawa 1993

2.R.H.Troll, A .Popkin, Filozofia, Poznań 1994

3.F.Copelstone, Historia filozofii, Warszawa 2002

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1.B.Pascal, Myśli, Warszawa 2005

2.K.Popper, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, Warszawa 2002

3.M.Foucault, Historia szaleństwa, Warszawa 2004

4. M.McLuhan, Wybór tekstów, Warszawa 20014

Uwagi:

Nakład pracy studenta:

1. Aktywny udział w wykładach: 15 h

2. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową -20 h

3. Przygotowanie się do zaliczenia końcowego - 20 h

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

1. Egzamin pisemny

(Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe); Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.)

Pełny opis:

Wykłady

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Ćwiczenia:

1. Czym jest filozofia. Aktualność filozofii jako specyficznego rodzaju refleksji nad światem i człowiekiem. Dziedziny zastosowania filozofii w kulturze współczesnej.

2. Metody filozofii: pytania sokratejskie, ironia sokratejska, sceptycyzm metodyczny, metoda transcendentalna, metoda dialektyczna, metoda fenomenologiczna, hermeneutyka.

3. Najważniejsze problemy filozoficzne: natura człowieka, natura ludzkiego poznania, problem istnienia i jego rodzajów, szczęście jako kategoria filozoficzna, wolność, świadomość i nieświadomość w dyskusjach filozoficznych.

4. Kategoria osoby w różnych ujęciach filozoficznych. Osoba a świadomość i samoświadomość. Wolność i tożsamość osobowa. Osoba a relacje interpersonalne i znaczenie społeczne. Kategoria osoby w sporach bioetycznych.

6. Kategoria umysłu w rozważaniach filozoficznych. Umysł ludzki - świadoma myśląca substancja czy zespół automatycznych procesów mózgowych. Umysł człowieka a umysły zwierzęce oraz sztuczna inteligencja.

7. Pojęcie sensu życia i jego filozoficzne konotacje. Filozofia jako droga do bycia autentycznego.

8. Sylwetki największych postaci w historii filozofii: Sokrates, Platon, Arystoteles, Kartezjusz, Kant, Hegel. Co łączy i dzieli ich sposoby filozofowania?

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Metody pracy:

Wykłady

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Ćwiczenia:

dyskusja moderowana wokół przeczytanych tekstów lub obejrzanych filmów, burza mózgów, analiza tekstów źródłowych w podgrupach, mindmapping

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Drabarek
Prowadzący grup: Anna Drabarek, Wioletta Dziarnowska, Mateusz Radzki, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-03-01
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Janowski
Prowadzący grup: Jarosław Janowski, Mateusz Radzki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wykład:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii.

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści.

3.Protagoras i sofiści. Sokrates.

4.Platon.

5.Arystoteles.

6.Stoicy. Epikurejczycy. Sceptycy

7.Średniowiecze

8.Kartezjusz

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku

10.J. Locke

11.G. Berkeley

12.D. Hume

13.I. Kant cz. 1

14.I. Kant cz. 2

15.Współczesna filozofia analityczna

Ćwiczenia:

1. Wprowadzenie - Czym jest filozofia?

2. Najważniejsze problemy filozoficzne - sens życia

3. Najważniejsze problemy filozoficzne - zagadnienie prawdy

4. Najważniejsze problemy filozoficzne - problem istnienia

5. Edukacja moralna

Pełny opis:

Wykłady:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego. Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Ćwiczenia:

1. Wprowadzenie - Czym jest filozofia. Aktualność filozofii jako specyficznego rodzaju refleksji nad światem i człowiekiem. Dziedziny zastosowania filozofii w kulturze współczesnej

2. Najważniejsze problemy filozoficzne - sens życia. Pojęcie sensu życia i jego filozoficzne konotacje. Filozofia jako droga do bycia autentycznego

3. Najważniejsze problemy filozoficzne - zagadnienie prawdy. Różne koncepcje prawdy, jakie pojawiały się w myśli filozoficznej na przestrzeni dziejów tej dziedziny

4. Najważniejsze problemy filozoficzne - problem istnienia, jako jedno z centralnych zagadnień ontologicznych. Wieloznaczność pojęcia istnienia i jego znaczenie w rozważaniach filozoficznych.

5. Edukacja moralna. Najważniejsze pojęcia związane z tym zagadnieniem, tj. postępowania moralnego, cnoty moralnej, autorytetu, autonomii moralnej. Rola moralności w procesie wychowania

Literatura:

Wykład:

Ajdukiewicz K., Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

Russell B., Dzieje filozofii zachodu i jej związki z rzeczywistością polityczno-społeczną od czasów najdawniejszych do dnia dzisiejszego, Fundacja Aletheia, Warszawa 2000.

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, tom 1-3 (wybrane fragmenty), PWN, Warszawa 2003.

Ćwiczenia:

Carr D., O moralnym wychowaniu, poznaniu cnoty i literaturze, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 15-17.

Chrudzimski A., Spór o uniwersalia, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 12-14.

Czym jest prawda?, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 28-29.

Edukacja moralna  powinna polegać na wyrabianiu cnót. Wywiad z Lindą Trinkaus-Zagzebski, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 28-29.

Filozofia może nam pomóc w wyeliminowaniu nierozsądnych oczekiwań wobec życia. Wywiad z prof. Robertem Audim, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 30-33.

Gałkowski S., Czy autorytet niszczy naszą autonomię?, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 9-11.

Grobler A., Cała prawda i tylko prawda, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 9-11.

Grobler A., O szlachetnym egoizmie, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 41-42.

Grobler A., Suplement diety na zdrowy sens, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 6-8.

Hartman J., Po co nam filozofia, „Tygodnik Polityka”, nr 14 (3155) 4.04-10.04.2018, s. 56-58.

Heller M., Czy filozofia może być „sposobem na życie”, „Zagadnienia filozoficzne w nauce”, 39 (2006), s. 132-140.

Ingarden R., O owocnej dyskusji słów kilka, w: Tenże, Książeczka o człowieku, Kraków 2001, s. 171-176.

Istnienie jest własnością konkretnych bytów. Wywiad z Michaelem Nelsonem, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 24-25.

Jacobs J., Filozofia stawia ważne pytania, „Filozofuj!”, 2015 nr 1 (1), s. 11-15.

Jadacki J.J., Semantyczna definicja prawdy, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 15-17.

Jaspers K., Czym jest filozofia?, w: Tenże, Wprowadzenie do filozofii, tłum. A. Wołkowicz, Wrocław 2000, s. 5-10.

Judycki S., Prawda i iluminacja, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 6-8.

Lekka-Kowalik A., Filozofowanie na temat nauki, „Filozofuj!”, 2015 nr 1 (1), s. 30-33.

Leszczyński D., Wiem czy nie wiem, że nic nie wiem?, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 12-14.

Mawson T., Sens życia a Bóg, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 21-23.

Metz T., Odnajdowanie sensu w jego poszukiwaniu, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 9-11.

Olson E.T., Życie po śmierci, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 21-23.

Pobojewska A., Czego dzisiaj potrzebujemy do moralnego postępowania?, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 6-8.

Prawda jest celem wszelkich dążeń intelektualnych. Wywiad z prof. Simonem Blackburnem, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 18-19.

Prichard D., Sens życia a wartości, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 15-17.

Pyszczek G., Społeczne światy wychowania moralnego, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 22-24.

Salamucha A., Dialog: fakty i mity, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 19-21.

Seachris J.W., Śmierć, przetrwanie śmierci a sensowne życie, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 18-20

Sendłak M., W ogrodzie Meinonga, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 9-11.

Stoljar D., Materializm, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 17-20.

Szubka T., Polemika – o wielości prawd, „Filozofuj!”, 2016 nr 3 (9), s. 8.

Szutta N., Edukacja charakteru moralnego, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 12-14.

Szutta N., Poszukaj sensu życia w eudajmonii, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 24-26.

Tartaglia J., O co na prawdę chodzi w pytaniu o sens życia, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 12-14.

Urbankowska H., Czy można zrozumieć swoje istnienie?, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 44-45.

Urbankowska H., Wyhodować człowieka niemoralnego, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 45-47.

Urbankowska U, Tylko człowiek szuka sensu bycia, „Filozofuj!”, 2015 nr 2 (2), s. 27-29.

Wojtysiak J., Istnienie – między banałem a tajemnicą, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 6-8.

Woleński J., Czy istnienie jest tajemnicze?, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 42-43.

Woleński J., Kontekst edukacji moralnej, „Filozofuj!”, 2017 nr 5 (17), s. 43-44.

Wójtowicz K., Jak istnieją liczby?, „Filozofuj!”, 2017 nr 3 (15), s. 15-16.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Anna Drabarek, Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.