Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Literatura dla dzieci z elementami biblioterapii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: PE-2S-LDB Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Literatura dla dzieci z elementami biblioterapii
Jednostka: Instytut Pedagogiki
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PE, pedagogika korekcyjna, (2-l) niestacj. II st.
Obowiązkowe dla I r. PE, pedagogika korekcyjna, (2-l) stacj. II st.
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest przygotowanie studentów do wykorzystywania literatury w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, zapoznanie z podstawowymi pojęciami i problemami literatury dla dzieci ze wskazaniem na jej związki z psychologią rozwojową i pedagogiką oraz na terapeutyczny wymiar literatury. Studenci na zajęciach zdobędą umiejętność analizy tekstu literackiego, ze zwróceniem uwagi na psychologiczne i intelektualne uwarunkowania lektury oraz zapoznają się z twórczością dla dzieci w aspekcie historyczno- i teoretyczno-literackim.

METODY POMIARU EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W CZASIE STANU EPIDEMII:

Materiały do opracowania poszczególnych tematów zajęć będą przesyłane studentom drogą mailową przez pocztę USOSweb, natomiast weryfikacja zakładanych efektów kształcenia za pomocą informacji i zadań zwrotnych ( esej na jeden z podanych tematów - zob. Metody i kryteria oceniania - przesłany na pocztę USOSweb prowadzącego zajęcia)

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Literatura dla dzieci – „literatura osobna” lub „literatura czwarta”. Miejsce literatury dla młodego odbiorcy w literaturze ogólnej. Początki literatury dla dzieci. Problemy dydaktyzmu i artyzmu. Związki z pedagogiką i psychologią. Obrazy dziecka i dzieciństwa w utworach różnych autorów.

Zadania literatury dla dzieci. Cechy utworu literackiego dla dzieci. Dzieło literackie jako swoisty typ wypowiedzi. Kategorie i gatunki w „literaturze osobnej”. Inicjacje czytelnicze i rozwój zainteresowania dziecka książką.

Utwór dla dzieci jako komunikat literacki. Kryteria oceny tekstu literackiego dla dzieci. Kategoria komizmu i tragizmu, piękna i brzydoty. Magiczność, symboliczność, fantazja jako naturalna potrzeba dziecka. Archetypy literatury dziecięcej. Arcydzieła literatury dziecięcej jako przygotowanie do odbioru literatury wysokiej i rozumienia kultury.

Przegląd podstawowych form gatunkowych w literaturze dla dzieci. Powiastka dydaktyczna, bajka, baśń ludowa i literacka. Rola baśni w życiu dziecka. Baśń z perspektywy psychologii rozwojowej.

Baśń jako model świata. Poszukiwanie tożsamości i oswajanie lęków w baśni. Psychoterapeutyczna moc baśni. Analiza wybranych baśni pod kątem możliwości wykorzystania ich w terapii.

Lęki u dzieci. Dziecięce strategie radzenia sobie z lękiem. Bajka terapeutyczna, jej rodzaje i sposoby terapeutycznego oddziaływania na dziecko. Przykłady bajek terapeutycznych możliwych do wykorzystania w sytuacjach trudnych.

Poszukiwania nowych środków wyrazu we współczesnej prozie i poezji dla dzieci. Wiersze dla dzieci inspirowane folklorem dziecięcym.

Paidialność jako podstawowa kategoria wiersza dziecięcego. Oblicza i funkcje komizmu w wierszach dla dzieci. Tradycja i awangardowość, czyli od M. Konopnickiej do D. Wawiłow. Znaczenie twórczości J. Tuwima, J. Brzechwy, K. Makuszyńskiego w polskiej poezji dla dzieci.

Końcowy test zaliczeniowy

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA

Adamczykowa Z., Literatura dziecięca. Funkcje – Kategorie – Gatunki, Warszawa 2004.

Baluch A., Archetypy literatury dziecięcej, Wrocław 1993.

Baluch A., Ceremonie literackie, a więc obrazy, zabawy i wzorce w literaturze dla dzieci, Kraków 1998.

Bettelheim B., Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, Warszawa 2010.

Brett D., Opowiadania dla twojego dziecka. Koją, leczą, rozwiązują problemy, Gdańsk 1998.

Cichoń-Piasecka M., Baśń w kulturze, terapii i wychowaniu, [w:] Baśń w terapii i wychowaniu, red. Sz. Kawalla, E. Lewandowska-Tarasiuk, J.W. Sienkiewicz, Warszawa 2012.

Cieślikowski J., Literatura osobna, Warszawa 1985.

Molicka M., Bajkoterapia, Poznań 1999.

Papuzińska J., Dziecko w świecie emocji literackich, Warszawa 1996.

Poezja dla dzieci. Antologia form i tematów, oprac. R. Waksmund, Wrocław 1987.

Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej, red. B. Tylicka, G. Leszczyński, Wrocław 2002.

Tyszkowa M., Baśń i jej recepcja z punktu widzenia psychologii rozwojowej, „Psychologia Wychowawcza”1978, nr 4.

Ziółkowska-Sobecka M., Hans Christian Andersen. Portrety autorów lektur szkolnych, Warszawa 2001.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

Baśń i dziecko, red. H. Skrobiszewska, Warszawa 1978.

Cichoń-Piasecka Małgorzata, Baśnioterapia w rehabilitacji dzieci upośledzonych umysłowo, „Szkoła Specjalna”, 2005, nr 1.

Cieślikowski J., Antologia poezji dziecięcej, Wrocław 1980.

Sto lat baśni polskiej, red. G. Leszczyński, Warszawa 1995.

Szeliga K., Bajkoterapia, czyli jak z Guziołkiem tworzyć i wykorzystywać bajki i opowiadania w biblioterapii oraz rozwoju aktywności twórczej dziecka, Kraków 2008.

Waksmund, Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej, Wrocław 2000.

Efekty uczenia się:

Wiedza

ma uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę obejmującą kluczowe oraz wybrane zagadnienia z zakresu zaawansowanej wiedzy szczegółowej dotyczącej literatury dla dzieci z elementami biblioterapii jako przedmiotu pedagogiki; zna teorie pedagogiczne dotyczące wychowania, uczenia się i nauczania oraz innych procesów edukacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem teorii pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej

Umiejętności

potrafi wybrać i zastosować odpowiedni do wykorzystywanej literatury dla dzieci sposób postępowania, potrafi dobierać środki i metody pracy z literaturą dla dzieci, w tym elementy biblioterapii, w celu efektywnego wykonania pojawiających się zadań zawodowych na etapie wczesnej edukacji

Kompetencje społeczne

wykazuje wrażliwość i gotowość działania z wykorzystaniem literatury dla dzieci i elementów biblioterapii na rzecz dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym wymagających szczególnej opieki, pomocy i troski

Metody i kryteria oceniania:

Student zalicza przedmiot na podstawie obecności na zajęciach, aktywności na zajęciach oraz pisemnej pracy na jeden z podanych tematów:

1. Literatura dla dzieci w procesie wychowania i terapii.

2. Obrazy dziecka i dzieciństwa w literaturze dziecięcej różnych epok.

3. Znaczenie i wartości baśni w życiu dziecka.

Prace studenckie(eseje) będą oceniane wg. następujących kryteriów: 1. zgodność pracy z tematem; 2. Zakres przedstawionych treści;3. Poprawność merytoryczna pracy;4. Odwołania do literatury przedmiotu; 5. Poprawność językowa, stylistyczna i ortograficzna; 6. Oryginalność ujęcia tematu.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Lewandowska-Tarasiuk
Prowadzący grup: Ewa Lewandowska-Tarasiuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Tworzenie scenariuszy zajęć dydaktycznych związanych z interpretacją różnorodnych fragmentów literatury dziecięcej-i ich ocena

Interpretacje biblioterapeutycznej funkcji literatury – na wybranych przykładach literackich

Bajkoterapeutyczne i poezjoterapeutyczne koncepcje wykorzystywania fragmentów literackich w różnorodnych sytuacjach życiowych ich odbiorców-bogactwo konceptów i próby ich realizacji, także zdalnych, wraz z ich opisem

Kręcenie krótkich filmów edukacyjnych na kanwie różnorodnych pomysłów biblioterapeutycznych, jako inspiracja do dyskursów – ocena

Pełny opis:

• Kreowanie różnorodnych form obcowania z książką , w tym z literaturą dziecięcą

• Poznawanie ciekawych fragmentów literatury dziecięcej – tradycja i współczesność

• Kulturowy zwrot teorii jako nowe podejście do tekstów literackich- życie na miarę literatury- idea nowego czytania

• Biblioterapia i jej wielkie szanse wykorzystania w kreowaniu różnorodnych form kontaktu z literaturą dziecięcą- na przykładzie wybranych fragmentów literatury dziecięcej

• Bajkoterapia i poezjoterapia- istota i ich udział w kulturze i doświadczeniach życiowych człowieka

Literatura:

Krzyśka S .Lecznicza moc poezji w AKANT 2014

Markowski M.P. Życie na miarę literatury Kraków 2009

Molicka M. Biblioterapia i Bajkoterapia Poznań2011

Waśko A.O edukacji literackiej ( nie tylko dla polonistów) Kraków 2019

Zgółkowa H. Świat w dziecięcych słowach Poznań 2019

Uwagi:

Przesyłanie wszystkim (!) studentom , w każdym tygodniu, merytorycznych prezentacji w Power-Poincie, skanów fragmentów tekstów literackich, opracowań naukowych dotyczących literatury dziecięcej i biblioterapii. Przesłano już studentom ok. 40 prezentacji. Teraz będzie ich więcej. Zajęcia odbywają się poprzez aplikację Teams zgodnie z godzinami wyznaczonymi w planie zajęć lub umówionymi ze studentami. Zaliczenie na podstawie prac pisemnych-esejów, scenariuszy zajęć dydaktycznych i aktywnego udziału w zajęciach akademickich.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjonarnych 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-29 - 2020-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Cichoń-Piasecka
Prowadzący grup: Małgorzata Cichoń-Piasecka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest przygotowanie studentów do wykorzystywania literatury w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, zapoznanie z podstawowymi pojęciami i problemami literatury dla dzieci ze wskazaniem na jej związki z psychologią rozwojową i pedagogiką oraz na terapeutyczny wymiar literatury. Studenci na zajęciach zdobędą umiejętność analizy tekstu literackiego, ze zwróceniem uwagi na psychologiczne i intelektualne uwarunkowania lektury oraz zapoznają się z twórczością dla dzieci w aspekcie historyczno- i teoretyczno-literackim.

METODY POMIARU EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W CZASIE STANU EPIDEMII:

Materiały do opracowania poszczególnych tematów zajęć będą przesyłane studentom drogą mailową przez pocztę USOSweb, natomiast weryfikacja zakładanych efektów kształcenia za pomocą informacji i zadań zwrotnych ( esej na jeden z podanych tematów - zob. Metody i kryteria oceniania - przesłany na pocztę USOSweb prowadzącego zajęcia)

Pełny opis:

TREŚCI PROGRAMOWE

Literatura dla dzieci – „literatura osobna” lub „literatura czwarta”. Miejsce literatury dla młodego odbiorcy w literaturze ogólnej. Początki literatury dla dzieci. Problemy dydaktyzmu i artyzmu. Związki z pedagogiką i psychologią. Obrazy dziecka i dzieciństwa w utworach różnych autorów.

Zadania literatury dla dzieci. Cechy utworu literackiego dla dzieci. Dzieło literackie jako swoisty typ wypowiedzi. Kategorie i gatunki w „literaturze osobnej”. Inicjacje czytelnicze i rozwój zainteresowania dziecka książką.

Utwór dla dzieci jako komunikat literacki. Kryteria oceny tekstu literackiego dla dzieci. Kategoria komizmu i tragizmu, piękna i brzydoty. Magiczność, symboliczność, fantazja jako naturalna potrzeba dziecka. Archetypy literatury dziecięcej. Arcydzieła literatury dziecięcej jako przygotowanie do odbioru literatury wysokiej i rozumienia kultury.

Przegląd podstawowych form gatunkowych w literaturze dla dzieci. Powiastka dydaktyczna, bajka, baśń ludowa i literacka. Rola baśni w życiu dziecka. Baśń z perspektywy psychologii rozwojowej.

Baśń jako model świata. Poszukiwanie tożsamości i oswajanie lęków w baśni. Psychoterapeutyczna moc baśni. Analiza wybranych baśni pod kątem możliwości wykorzystania ich w terapii.

Lęki u dzieci. Dziecięce strategie radzenia sobie z lękiem. Bajka terapeutyczna, jej rodzaje i sposoby terapeutycznego oddziaływania na dziecko. Przykłady bajek terapeutycznych możliwych do wykorzystania w sytuacjach trudnych.

Poszukiwania nowych środków wyrazu we współczesnej prozie i poezji dla dzieci. Wiersze dla dzieci inspirowane folklorem dziecięcym.

Paidialność jako podstawowa kategoria wiersza dziecięcego. Oblicza i funkcje komizmu w wierszach dla dzieci. Tradycja i awangardowość, czyli od M. Konopnickiej do D. Wawiłow. Znaczenie twórczości J. Tuwima, J. Brzechwy, K. Makuszyńskiego w polskiej poezji dla dzieci.

Końcowy test zaliczeniowy

Literatura:

LITERATURA OBOWIĄZKOWA

Adamczykowa Z., Literatura dziecięca. Funkcje – Kategorie – Gatunki, Warszawa 2004.

Baluch A., Archetypy literatury dziecięcej, Wrocław 1993.

Baluch A., Ceremonie literackie, a więc obrazy, zabawy i wzorce w literaturze dla dzieci, Kraków 1998.

Bettelheim B., Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, Warszawa 2010.

Brett D., Opowiadania dla twojego dziecka. Koją, leczą, rozwiązują problemy, Gdańsk 1998.

Cichoń-Piasecka M., Baśń w kulturze, terapii i wychowaniu, [w:] Baśń w terapii i wychowaniu, red. Sz. Kawalla, E. Lewandowska-Tarasiuk, J.W. Sienkiewicz, Warszawa 2012.

Cieślikowski J., Literatura osobna, Warszawa 1985.

Molicka M., Bajkoterapia, Poznań 1999.

Papuzińska J., Dziecko w świecie emocji literackich, Warszawa 1996.

Poezja dla dzieci. Antologia form i tematów, oprac. R. Waksmund, Wrocław 1987.

Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej, red. B. Tylicka, G. Leszczyński, Wrocław 2002.

Tyszkowa M., Baśń i jej recepcja z punktu widzenia psychologii rozwojowej, „Psychologia Wychowawcza”1978, nr 4.

Ziółkowska-Sobecka M., Hans Christian Andersen. Portrety autorów lektur szkolnych, Warszawa 2001.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

Baśń i dziecko, red. H. Skrobiszewska, Warszawa 1978.

Cichoń-Piasecka Małgorzata, Baśnioterapia w rehabilitacji dzieci upośledzonych umysłowo, „Szkoła Specjalna”, 2005, nr 1.

Cieślikowski J., Antologia poezji dziecięcej, Wrocław 1980.

Sto lat baśni polskiej, red. G. Leszczyński, Warszawa 1995.

Szeliga K., Bajkoterapia, czyli jak z Guziołkiem tworzyć i wykorzystywać bajki i opowiadania w biblioterapii oraz rozwoju aktywności twórczej dziecka, Kraków 2008.

Waksmund, Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej, Wrocław 2000.

Uwagi:

Kontakt ze studentami w okresie zawieszenia zajęć podczas ogłoszonego stanu epidemicznego będzie odbywał się za pośrednictwem poczty w domenie aps.edu.pl

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjonarnych 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-03-01 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.