Rodzina dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: kolokwium pisemne końcowe (test wyboru).

Umiejętności: ocena prac grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie studenta w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE:

1. Zapoznanie z sylabusem zajęć oraz warunkami zaliczenia przedmiotu. Definicja rodziny, funkcje rodziny, typologia rodzin.

2. Kryzys w rodzinie. Terminologia - dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

3. Utrudnienia życiowe rodziców (matki, ojcowie) i rodzeństwo dzieci z SPE oraz uwarunkowania funkcjonowania (czynniki podmiotowe, socjodemograficzne, społeczne, materialne). Koncepcje adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka. Problemy adaptacji rodziny do choroby lub niepełnosprawności dziecka. Problematyka zespołu wypalenia sił u rodziców dzieci z niepełnosprawnością

4. Czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny dziecka z SPE (w poszczególnych okresach życia dziecka). Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny: niepełnosprawność intelektualna, autyzm, niepełnosprawność sensoryczna, niepełnosprawność ruchowa, choroba przewlekła, inne SPE.

5. Charakterystyka postaw rodzicielskich (wg. M. Ziemskiej, M. Plopa) - ich wpływ na współpracę z placówką, nauczycielami, szkołą, zakres wspierania dziecka ze SPE. Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

6. Uwarunkowania specyfiki pracy z rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w poszczególnych okresach życia dziecka (z uwzględnieniem czynników po stronie rodziców, po stronie szkoły/placówki, po stronie nauczycieli, specjalistów). Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami. Zasady diagnozowania sytuacji rodzinnej dziecka ze SPE. Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

7. Wsparcie społeczne rodziny dziecka ze SPE. Rodzaje i źródła wsparcia społecznego. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE. Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

8. Kolokwium.

Janicka, I., Liberska, H. (2014). Psychologia rodziny. Warszawa: PWN.

Jakoniuk – Diallo A. Kubiak H. (2010) O co pytają rodzice dzieci z Niepełnosprawnością. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Liberska H. (2011). Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju. Warszawa: Difin.

Szurowska, B. (2019). Rodzina w sytuacji trudnej. Zdążyć z pomocą. Warszawa: Difin.

Kędziora, S. (2007). Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie rodziny. Nauczyciel i Szkoła, 3-4, 57-66.

Kielin J. (2011). Jak pracować z rodzicami dziecka upośledzonego. Gdańsk: GWP

Kulesza M.(2017). Rodzinne zasoby w pedagogice społecznej i praktyce psychopedagogicznej. Warszawa: Difin.

Metody kształcenia: dyskusja, analiza tekstu, praktycznego działania.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - 30 godz. ćwiczeń

Przygotowanie się do zajęć, studiowanie literatury - 15 godz.

Przygotowanie cząstkowych prac zaliczeniowych - 15 godz.

Liczba punktów: 2 ECTS.

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: kolokwium pisemne końcowe (test wyboru).

Umiejętności: ocena prac grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie studenta w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE:

1. Zapoznanie z sylabusem zajęć oraz warunkami zaliczenia przedmiotu. Definicja rodziny, funkcje rodziny, typologia rodzin.

2. Kryzys w rodzinie. Terminologia - dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

3. Utrudnienia życiowe rodziców (matki, ojcowie) i rodzeństwo dzieci z SPE oraz uwarunkowania funkcjonowania (czynniki podmiotowe, socjodemograficzne, społeczne, materialne). Koncepcje adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka. Problemy adaptacji rodziny do choroby lub niepełnosprawności dziecka. Problematyka zespołu wypalenia sił u rodziców dzieci z niepełnosprawnością

4. Czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny dziecka z SPE (w poszczególnych okresach życia dziecka). Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny: niepełnosprawność intelektualna, autyzm, niepełnosprawność sensoryczna, niepełnosprawność ruchowa, choroba przewlekła, inne SPE.

5. Charakterystyka postaw rodzicielskich (wg. M. Ziemskiej, M. Plopa) - ich wpływ na współpracę z placówką, nauczycielami, szkołą, zakres wspierania dziecka ze SPE. Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

6. Uwarunkowania specyfiki pracy z rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w poszczególnych okresach życia dziecka (z uwzględnieniem czynników po stronie rodziców, po stronie szkoły/placówki, po stronie nauczycieli, specjalistów). Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami. Zasady diagnozowania sytuacji rodzinnej dziecka ze SPE. Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

7. Wsparcie społeczne rodziny dziecka ze SPE. Rodzaje i źródła wsparcia społecznego. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE. Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

8. Kolokwium.

Janicka, I., Liberska, H. (2014). Psychologia rodziny. Warszawa: PWN.

Jakoniuk – Diallo A. Kubiak H. (2010) O co pytają rodzice dzieci z Niepełnosprawnością. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Liberska H. (2011). Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju. Warszawa: Difin.

Szurowska, B. (2019). Rodzina w sytuacji trudnej. Zdążyć z pomocą. Warszawa: Difin.

Kędziora, S. (2007). Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie rodziny. Nauczyciel i Szkoła, 3-4, 57-66.

Kielin J. (2011). Jak pracować z rodzicami dziecka upośledzonego. Gdańsk: GWP

Kulesza M.(2017). Rodzinne zasoby w pedagogice społecznej i praktyce psychopedagogicznej. Warszawa: Difin.

Metody kształcenia: dyskusja, analiza tekstu, praktycznego działania.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - 30 godz. ćwiczeń

Przygotowanie się do zajęć, studiowanie literatury - 15 godz.

Przygotowanie cząstkowych prac zaliczeniowych - 15 godz.

Liczba punktów: 2 ECTS.

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: ocena pracy pisemnej i zadań realizowanych podczas zajęć

Umiejętności: ocena prac indywidualnych i grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE

- Koncepcje adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka. Problemy adaptacji rodziny do choroby lub niepełnosprawności dziecka.

- Utrudnienia życiowe rodziców (matki, ojcowie) i rodzeństwa dzieci z SPE.

- Czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny dziecka z SPE (w poszczególnych okresach życia dziecka).

- Uwarunkowania specyfiki pracy z rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w poszczególnych okresach życia dziecka.

- Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny.

- Zasady diagnozowania sytuacji rodzinnej dziecka z SPE.

- Wsparcie społeczne rodziny dziecka ze SPE. Rodzaje i źródła wsparcia społecznego. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE.

- Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

- Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

- Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami.

- Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

Janicka, I., Liberska, H. (2014). Psychologia rodziny. Warszawa: PWN.

Jakoniuk – Diallo A. Kubiak H. (2010) O co pytają rodzice dzieci z Niepełnosprawnością. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Liberska H. (2011). Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju. Warszawa: Difin.

Szurowska, B. (2019). Rodzina w sytuacji trudnej. Zdążyć z pomocą. Warszawa: Difin.

Kędziora, S. (2007). Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie rodziny. Nauczyciel i Szkoła, 3-4, 57-66.

Kielin J. (2011). Jak pracować z rodzicami dziecka upośledzonego. Gdańsk: GWP

Kulesza M.(2017). Rodzinne zasoby w pedagogice społecznej i praktyce psychopedagogicznej. Warszawa: Difin.

Metody kształcenia: dyskusja, metoda problemowa, case study, inne metody aktywizujące

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Nakład pracy:

Godziny kontaktowe - 30 godz. ćwiczeń

Przygotowanie się do zajęć, studiowanie literatury - 15 godz.

Przygotowanie cząstkowych prac zaliczeniowych - 15 godz.

Liczba punktów: 2 ECTS.

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: ocena pracy pisemnej i zadań realizowanych podczas zajęć

Umiejętności: ocena prac indywidualnych i grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE

- Koncepcje adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka. Problemy adaptacji rodziny do choroby lub niepełnosprawności dziecka.

- Utrudnienia życiowe rodziców (matki, ojcowie) i rodzeństwa dzieci z SPE.

- Czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny dziecka z SPE (w poszczególnych okresach życia dziecka).

- Uwarunkowania specyfiki pracy z rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w poszczególnych okresach życia dziecka.

- Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny.

- Zasady diagnozowania sytuacji rodzinnej dziecka z SPE.

- Wsparcie społeczne rodziny dziecka ze SPE. Rodzaje i źródła wsparcia społecznego. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE.

- Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

- Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

- Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami.

- Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

Janicka, I., Liberska, H. (2014). Psychologia rodziny. Warszawa: PWN.

Jakoniuk – Diallo A. Kubiak H. (2010) O co pytają rodzice dzieci z Niepełnosprawnością. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Liberska H. (2011). Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju. Warszawa: Difin.

Szurowska, B. (2019). Rodzina w sytuacji trudnej. Zdążyć z pomocą. Warszawa: Difin.

Kędziora, S. (2007). Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie rodziny. Nauczyciel i Szkoła, 3-4, 57-66.

Kielin J. (2011). Jak pracować z rodzicami dziecka upośledzonego. Gdańsk: GWP

Kulesza M.(2017). Rodzinne zasoby w pedagogice społecznej i praktyce psychopedagogicznej. Warszawa: Difin.

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: ocena z zaliczenia pisemnego i zadań realizowanych podczas zajęć

Umiejętności: ocena prac indywidualnych i grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE

- Koncepcje, etapy i trudności w adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka.

- specyfika funkcjonowanie rodziny dziecka z niepełnosprawnością, okresy krytyczne, czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny.

- rozpoznawanie sytuacji rodziny : kwestionariusz jakości życia rodziny, RBI, 6 F, ekomapa.

- postawy rodzicielskie i typy "trudnych" rodziców

- rola aktywności zawodowej w rodzinie dziecka ze SPE

- rodzina dziecka z niepełnosprawnością a prawo do odpoczynku: rozwiązania wytchnieniowe

- Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny.

- Rodzaje i źródła wsparcia rodziny dziecka ze SPE. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE.

- Rodzeństwo dzieci ze SPE

- Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

- Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

- Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami.

- Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

- modele współpracy z rodziną dziecka ze spe

Dybowska, E. (2012). Teoria systemowej pracy z rodziną. Regionalny Ośrodek pomocy społecznej, Kraków

Field, D.(2007), Osobliwości rodzinne, Logos, Warszawa

Krause, A.(2010), Dziecko niepełnosprawne w rodzinie w perspektywie zmiany społecznej [w:] (red. )A. Żyta, Rodzina osób z niepełnosprawnością intelektualną wobec wyzwań współczesności, Toruń

Liberska,H.(2011), Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym – możliwości i ograniczenia rozwoju, Difin SA, Warszawa

Wołosiuk, B., Sobczuk, S., Ruszkowska, M. (2017). Współpraca terapeutów z rodzicami dziecka o specjalnych potrzebach edukacyjnych. W: Rozprawy

Społeczne, 11 (2), 23-27.

Zagroba, Z., Zawitkowska-Grad, A. (2011).Pedagog wobec problemów trajektorii cierpienia rodziców dzieci niepełnosprawnych. Edukacja Humanistyczna, 2, (25), 193-199.

Ziółkowski, P. (2016). Pedagogizacja rodziców. Potrzeby i uwarunkowania, Bydgoszcz: Wydawnictwo WSM.

Literatura dodatkowa:

Brezinova, I. (2018) Krzycz po cichy braciszku!wyd. Stara Szkoła

Hołub, J. (2021) Żeby umarło przede mną. Opowieści matek niepełnosprawnych dzieci, wyd. Czarne

Nakład pracy:

Godziny kontaktowe - 30 godz. ćwiczeń

Przygotowanie się do zajęć, studiowanie literatury - 15 godz.

Przygotowanie cząstkowych prac zaliczeniowych - 15 godz.

Liczba punktów: 2 ECTS.

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Wiedza: kolokwium pisemne końcowe (test wyboru).

Umiejętności: ocena prac grupowych wykonanych w trakcie zajęć, obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach i przygotowanie do zajęć

Kompetencje społeczne: zaangażowanie studenta w trakcie zajęć

TREŚCI PROGRAMOWE:

1. Zapoznanie z sylabusem zajęć oraz warunkami zaliczenia przedmiotu. Definicja rodziny, funkcje rodziny, typologia rodzin.

2. Kryzys w rodzinie. Terminologia - dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

3. Utrudnienia życiowe rodziców (matki, ojcowie) i rodzeństwo dzieci z SPE oraz uwarunkowania funkcjonowania (czynniki podmiotowe, socjodemograficzne, społeczne, materialne). Koncepcje adaptacji rodziny w kontekście niepełnosprawności (choroby przewlekłej) dziecka. Problemy adaptacji rodziny do choroby lub niepełnosprawności dziecka. Problematyka zespołu wypalenia sił u rodziców dzieci z niepełnosprawnością

4. Czynniki wpływające na funkcjonowanie rodziny dziecka z SPE (w poszczególnych okresach życia dziecka). Wpływ rodzaju zaburzeń rozwoju dziecka na funkcjonowanie rodziny: niepełnosprawność intelektualna, autyzm, niepełnosprawność sensoryczna, niepełnosprawność ruchowa, choroba przewlekła, inne SPE.

5. Charakterystyka postaw rodzicielskich (wg. M. Ziemskiej, M. Plopa) - ich wpływ na współpracę z placówką, nauczycielami, szkołą, zakres wspierania dziecka ze SPE. Możliwości wspierania funkcjonowania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w rodzinie.

6. Uwarunkowania specyfiki pracy z rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w poszczególnych okresach życia dziecka (z uwzględnieniem czynników po stronie rodziców, po stronie szkoły/placówki, po stronie nauczycieli, specjalistów). Relacje między rodziną dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a specjalistami. Zasady diagnozowania sytuacji rodzinnej dziecka ze SPE. Personalizowanie procesu wychowania w zależności od zdiagnozowanych zróżnicowanych potrzeb i możliwości uczniów.

7. Wsparcie społeczne rodziny dziecka ze SPE. Rodzaje i źródła wsparcia społecznego. Formalne i nieformalne systemy wsparcia społecznego rodziny dziecka ze SPE. Założenia i metody wspierania rodziny dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym w całym cyklu jego życia.

8. Kolokwium.

Aksamit, D. (2019). Kobiety-matki o macierzyństwie. Warszawa: Wydawnictwo APS

Janicka, I., Liberska, H. (2014). Psychologia rodziny. Warszawa: PWN.

Jakoniuk – Diallo A. Kubiak H. (2010) O co pytają rodzice dzieci z Niepełnosprawnością. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Liberska H. (2011). Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym - możliwości i ograniczenia rozwoju. Warszawa: Difin.

Pisula E., Danielewicz D. (red.) (2007). Rodzina z dzieckiem z niepełnosprawnością. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Plutowska-Witaszek I. (2022). Supełki czyli marzenia się spełniają. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo ARTI.

Szurowska, B. (2019). Rodzina w sytuacji trudnej. Zdążyć z pomocą. Warszawa: Difin.

Kędziora, S. (2007). Wpływ przewlekłej choroby dziecka na funkcjonowanie rodziny. Nauczyciel i Szkoła, 3-4, 57-66.

Kielin J. (2011). Jak pracować z rodzicami dziecka upośledzonego. Gdańsk: GWP

Kulesza M.(2017). Rodzinne zasoby w pedagogice społecznej i praktyce psychopedagogicznej. Warszawa: Difin.

Zasępa E., Wołowicz A. (2010). Jakość życia rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną. Warszawa; Wydawnictwo APS.

Żyta A. (2013). Rodzeństwo osób z niepełnosprawnością. Warszawa: Stowarzyszenie Rodzin i Opiekunów Osób z Zespołem Downa "Bardziej Kochani".

Metody kształcenia: dyskusja, analiza tekstu, praktycznego działania.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe - 15 godz. ćwiczeń

Przygotowanie się do zajęć, studiowanie literatury - 15 godz.

Przygotowanie cząstkowych prac zaliczeniowych - 15 godz.