Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Problem przemocy, znęcania się i wykluczenia w szkole

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-3S-PZW Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Problem przemocy, znęcania się i wykluczenia w szkole
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy: Obowiązkowe dla V r. PY; spec.: psychologia wspierania rozwoju i kszałcenia (5-l) niestacjonarne
Obowiązkowy dla V r. PY; spec.: psychologia wspierania rozwoju i kształcenia, (5-l) stacjonarne
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Stosowane sposoby pomiaru efektów kształcenia:

- zadania do wykonania w trakcie zajęć

- kolokwium na zakończenie (test z pytaniami zamkniętymi i otwartymi)

- wykonanie projektu, którego rezultatem ma być materiał edukacyjny/ulotka informacyjna/plakat profilaktyczny.

Pełny opis:

Zagadnienia:

1. Istota przemocy w szkole. Definicje (agresja, przemoc, bullying), typologia zachowań agresywnych, rodzaje przemocy. Agresja elektroniczna i właściwości nowych technologii.

2. Agresor w klasie szkolnej. Psychologiczne teorie zachowania agresywnego. Działania ukierunkowane na sprawców przemocy rówieśniczej.

3. Ofiara przemocy, znęcania się i wykluczenia w szkole. Bullying uprzedzeniowy. Obszary pracy

z ofiarą przemocy.

4. Wykluczenie rówieśnicze – istota, mechanizmy grupowe.

5. Uczniowie w roli świadków przemocy w szkole.

6. Szkoła – arena czy generator zachowań agresywnych? Czynniki związane z klimatem i kulturą szkoły. Nauczyciel wobec przemocy rówieśniczej.

7. Koncepcje wyjaśniające przemoc w szkole i implikacje dla profilaktyki.

Literatura:

Tłuściak-Deliowska A. (2017). Dręczenie szkolne. Społeczno-pedagogiczna analiza zjawiska. Warszawa: Wydawnictwo APS

Rigby, K. (2010). Przemoc w szkole. Jak ją ograniczać? Poradnik dla rodziców i pedagogów. Kraków: Wydawnictwo UJ

Olweus D. (2007). Mobbing. Fala przemocy w szkole. Jak ją powstrzymać? Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski & CO

Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Analizy IBE/01/2014

Urban B. (2012). Agresja młodzieży i odrzucenie rówieśnicze. Warszawa: PWN

Deptuła M. (2013). Odrzucenie rówieśnicze. Profilaktyka i terapia. Warszawa: PWN

Surzykiewicz, J., (2000). Agresja i przemoc w szkole. Uwarunkowania socjoekologiczne. Warszawa: CMPP-P

Pyżalski J. (2012). Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży. Kraków: Impuls

Kowalski R.M., Limber S.P., Agatston P.W., (2010), Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Tłuściak-Deliowska A. (2015). Nauczyciel a przemoc rówieśnicza wśród uczniów, „Ruch Pedagogiczny”, nr 3, s. 155-171.

Tłuściak-Deliowska A. (2014). Interwencja rówieśników w sytuacji dręczenia szkolnego. Rola czynników kontekstowych. Implikacje praktyczne. „Studia Edukacyjne”, nr 32, s. 303-320.

Kołodziejczyk J. (2004), Agresja i przemoc w szkole. Konstruowanie programu przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole, Kraków: Sophia

Literatura uzupełniająca:

Czemierowska-Koruba E. (2014), Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć, by skutecznie przeciwdziałać, ORE

Kulesza M. (2012). Klimat szkoły a zachowania agresywne i przemocowe uczniów. Łódź: Wydawnictwo UŁ

Tłuściak-Deliowska A. (2017). Dręczenie rówieśników jako strategia osiągania własnych celów w świetle badań nad społeczną dominacją i działaniami przymuszającymi. „Rozprawy Społeczne”, tom 11, nr 6, s. 7-13.

Tłuściak-Deliowska A. (2014). Normy grupy rówieśniczej regulujące zachowanie się w sytuacji dręczenia szkolnego. „Psychologia Wychowawcza”, nr 6, s. 25-36.

Gaś, Z. (1999). Młodzieżowe programy wsparcia rówieśniczego. Katowice

Klaus W., Wykorzystanie sprawiedliwości naprawczej w zapobieganiu przemocy rówieśniczej w szkole. [w:] Mediacja, red. L. Mazowiecka, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 334-359

Urban B., (2005). Zachowania dewiacyjne młodzieży w interakcjach rówieśniczych. Kraków: Wydawnictwo UJ

Salmivalli, C. (2010). Bullying and the peer group: A review. „Aggression and Violent Behavior”. 15 (2), s.112-120

Borecka-Biernat D., (2013)(red.). Zachowania agresywne dzieci i młodzieży. Uwarunkowania oraz możliwości przezwyciężania. Warszawa: Difin

Borzucka-Sitkiewicz K. (2010). Środowiskowe uwarunkowania agresywnych zachowań młodzieży (jako wyznacznik oddziaływań profilaktycznych i interwencyjnych). Katowice: Wydawnictwo UŚ

Krahe B. (2006). Agresja. Gdańsk: GWP

Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, nr 1 (26), 2009 (cały numer poświęcony cyberprzemocy)

Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, nr 1 (15), 2016 (cały poświęcony przemocy rówieśniczej)

Dąbkowska M., Dąbkowski M. (2010). Zastraszanie i przemoc szkolna. Profilaktyka – podręcznik dla nauczyciela. Toruń: WN UMK

Frączek A., Pufal-Struzik I., (1996)(red.). Agresja wśród dzieci i młodzieży. Perspektywa psychoedukacyjna. Kielce

Pufal-Struzik I. (2007). Agresja i przemoc w szkole. Przyczyny, rozpoznawanie, zapobieganie. Kielce: Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP

Bjorkqvist K., Lagerspetz K.M.J., Kaukiainen A., (1992). Do girls manipulate and boys fight? Developmental trends in regard to direct and indirect aggression. „Aggressive Behavior”, 18(2), s. 117-127.

Efekty kształcenia:

Wiedza

- Umie zdefiniować zagadnienie agresji, przemocy, znęcania się, wykluczenia w szkole;

- Jest w stanie scharakteryzować determinanty indywidualne i sytuacyjne przemocy szkolnej;

- Zna i potrafi wymienić efekty przemocy i znęcania się dla zdrowia fizycznego i psychicznego ofiary a także dla grupy w której dochodzi do prześladowania;

- Potrafi opisać mechanizm powstawania przemocy w klasie i podstawowe procesy grupowe, które wspierają rozwój przemocy;

Umiejętności

- Umie analizować sytuację w grupie z przemocą z perspektywy społeczno-poznawczej;

- Potrafi korzystać z wiedzy teoretycznej na temat przemocy aby zaplanować i przeprowadzić interwencję w system klasowy i szkolny;

- Umie współpracować i kierować działaniami zespołu wychowawczego oraz rodziców w prewencji agresji oraz interwencji w sytuacji wystąpienia przemocy;

Kompetencje społeczne

- Potrafi współpracować w grupie zajęciowej;

- Postępuje zgodnie z zasadami etyki psychologa;

- Jest wrażliwy na potrzeby ofiar przemocy;

Metody i kryteria oceniania:

Uwagi:

Stosowane metody:

Mini-wykład, dyskusja w grupie i podgrupach, kierowana rozmowa dydaktyczna, metoda sytuacyjna (analiza przypadków), zadania problemowe, ćwiczenia w grupach, ćwiczenia indywidualne, praca z tekstem, prezentacja multimedialna, analiza filmu, projekt.

Godziny kontaktowe np. ćwiczenia 15

Przygotowanie się do zajęć, lektury 10

Przygotowanie się do zaliczenia 20

Przygotowanie projektu 20

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karolina Konopka
Prowadzący grup: Aleksandra Tłuściak-Deliowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

- zadania do wykonania w trakcie ćwiczeń

- zadania do wykonania w domu

- kolokwium na zakończenie (test z pytaniami zamkniętymi i otwartymi)

- wykonanie projektu, którego rezultatem ma być materiał edukacyjny/ulotka informacyjna/plakat profilaktyczny.

Pełny opis:

1. Istota przemocy w szkole. Przypomnienie podstawowych pojęć (agresywność, agresja, przemoc, bullying), typologia zachowań agresywnych, rodzaje przemocy. Agresja elektroniczna i właściwości nowych technologii.

2. Przemoc w polskiej szkole - przegląd badań i ważniejszych ustaleń.

3. Agresor w klasie szkolnej. Psychologiczne teorie zachowania agresywnego (m.in. hipoteza frustracji – agresji, neoasocjacjonizm poznawczy, teoria transferu pobudzenia, podejście społeczno-poznawcze, uczenie się agresji, model interakcjonizmu społecznego). Działania ukierunkowane na sprawców przemocy rówieśniczej (podejście dyscyplinujące, praktyki sprawiedliwości naprawczej).

4. Sytuacja psychologiczna ofiary przemocy rówieśniczej. Bullying uprzedzeniowy. Obszary pracy z ofiarą przemocy. Metoda bez obwiniania, Metoda Wspólnej Sprawy.

5. Wykluczenie rówieśnicze – istota, przejawy, mechanizmy. Grupa rówieśnicza jako kontekst rozwoju.

6. Uczniowie w roli świadków przemocy w szkole. Młodzieżowe programy wsparcia rówieśniczego.

7. Nauczyciel wobec przemocy rówieśniczej. Postawy dorosłych wobec przemocy. Etapy interwencji.

8. Koncepcje wyjaśniające przemoc w szkole (psychologiczne, socjologiczne, pedagogiczne, integrujące) i implikacje dla oddziaływań wychowawczych i profilaktycznych.

Literatura:

Literatura obowiązkowa

Rigby, K. (2010). Przemoc w szkole. Jak ją ograniczać? Poradnik dla rodziców i pedagogów. Kraków: Wydawnictwo UJ

Tłuściak-Deliowska A. (2017). Dręczenie szkolne. Społeczno-pedagogiczna analiza zjawiska. Warszawa: Wydawnictwo APS

Olweus D. (2007). Mobbing. Fala przemocy w szkole. Jak ją powstrzymać? Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski & CO

Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Analizy IBE/01/2014

Urban B. (2012). Agresja młodzieży i odrzucenie rówieśnicze. Warszawa: PWN

Deptuła M. (2013). Odrzucenie rówieśnicze. Profilaktyka i terapia. Warszawa: PWN

Surzykiewicz, J., (2000). Agresja i przemoc w szkole. Uwarunkowania socjoekologiczne. Warszawa: CMPP-P

Pyżalski J. (2012). Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży. Kraków: Impuls

Kowalski R.M., Limber S.P., Agatston P.W., (2010), Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Coloroso, B. (2002). The bully, the bullied and the bystander. From Pre-School to High School. How Parents and Teachers Can Help Break the Cycle of Violence. Toronto, Ontario: Harper Collins Publishers Ltd.

Tłuściak-Deliowska A. (2015). Nauczyciel a przemoc rówieśnicza wśród uczniów, „Ruch Pedagogiczny”, nr 3, s. 155-171.

Tłuściak-Deliowska A. (2014). Interwencja rówieśników w sytuacji dręczenia szkolnego. Rola czynników kontekstowych. Implikacje praktyczne. „Studia Edukacyjne”, nr 32, s. 303-320.

Kołodziejczyk J. (2004), Agresja i przemoc w szkole. Konstruowanie programu przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole, Kraków: Sophia

Literatura uzupełniająca:

Czemierowska-Koruba E. (2014), Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć, by skutecznie przeciwdziałać, ORE

Kulesza M. (2012). Klimat szkoły a zachowania agresywne i przemocowe uczniów. Łódź: Wydawnictwo UŁ

Tłuściak-Deliowska A. (2017). Dręczenie rówieśników jako strategia osiągania własnych celów w świetle badań nad społeczną dominacją i działaniami przymuszającymi. „Rozprawy Społeczne”, tom 11, nr 6, s. 7-13.

Tłuściak-Deliowska A. (2014). Normy grupy rówieśniczej regulujące zachowanie się w sytuacji dręczenia szkolnego. „Psychologia Wychowawcza”, nr 6, s. 25-36.

Gaś, Z. (1999). Młodzieżowe programy wsparcia rówieśniczego. Katowice

Klaus W., Wykorzystanie sprawiedliwości naprawczej w zapobieganiu przemocy rówieśniczej w szkole. [w:] Mediacja, red. L. Mazowiecka, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 334-359

Urban B., (2005). Zachowania dewiacyjne młodzieży w interakcjach rówieśniczych. Kraków: Wydawnictwo UJ

Salmivalli, C. (2010). Bullying and the peer group: A review. „Aggression and Violent Behavior”. 15 (2), s.112-120

Borecka-Biernat D., (2013)(red.). Zachowania agresywne dzieci i młodzieży. Uwarunkowania oraz możliwości przezwyciężania. Warszawa: Difin

Borzucka-Sitkiewicz K. (2010). Środowiskowe uwarunkowania agresywnych zachowań młodzieży (jako wyznacznik oddziaływań profilaktycznych i interwencyjnych). Katowice: Wydawnictwo UŚ

Krahe B. (2006). Agresja. Gdańsk: GWP

Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, nr 1 (26), 2009 (cały numer poświęcony cyberprzemocy)

Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, nr 1 (15), 2016 (cały poświęcony przemocy rówieśniczej)

Dąbkowska M., Dąbkowski M. (2010). Zastraszanie i przemoc szkolna. Profilaktyka – podręcznik dla nauczyciela. Toruń: WN UMK

Frączek A., Pufal-Struzik I., (1996)(red.). Agresja wśród dzieci i młodzieży. Perspektywa psychoedukacyjna. Kielce

Pufal-Struzik I. (2007). Agresja i przemoc w szkole. Przyczyny, rozpoznawanie, zapobieganie. Kielce: Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP

Bjorkqvist K., Lagerspetz K.M.J., Kaukiainen A., (1992). Do girls manipulate and boys fight? Developmental trends in regard to direct and indirect aggression. „Aggressive Behavior”, 18(2), s. 117-127.

Cohen J., Espelage D.L., Twemlow S., Berkowitz M., Comer J., (2015). Rethinking effective bully and violence prevention efforts: promoting healthy school climates, positive youth development and preventing bully-victim-bystander behavior. „International Journal of Violence and Schools”, 15, s. 2-40.

Smith P.K., Pepler D., Rigby K. (2004)(red.). Bullying in schools: How successful can interventions be? Cambridge, UK: Cambridge University Press

Uwagi:

Stosowane metody kształcenia:

Mini-wykład, dyskusja w grupie i podgrupach, kierowana rozmowa dydaktyczna, metoda sytuacyjna (analiza przypadków), zadania problemowe, ćwiczenia w grupach, ćwiczenia indywidualne, praca z tekstem, prezentacja multimedialna, analiza filmu, projekt.

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe np. ćwiczenia - 30

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 15

Przygotowanie się do zaliczenia - 20

Przygotowanie projektu - 20

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Zajenkowska
Prowadzący grup: Aleksandra Tłuściak-Deliowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Magdalena Bartoszak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-03-01
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Magdalena Bartoszak, Zbigniew Małysz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Bartoszak
Prowadzący grup: Magdalena Bartoszak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Bartoszak
Prowadzący grup: Magdalena Bartoszak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.