Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Socjologia III wieku

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-2S-SWI Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Socjologia III wieku
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla III r. SC spec.: socjologia kultury, (3-l) niestacjonarne I stopnia
Obowiązkowe dla III r. SC spec.: socjologia kultury, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Kolokwium - zaliczenie na ocenę:

Jest w stanie wymienić definicje i rodzaje starości, odtworzyć koncepcje socjologiczne w ramach socjologii starości, scharakteryzować i objaśnić proces przemian – w XIX i XX w. – wpływających na zmiany statusu i sposobu życia w okresie starości w krajach zachodnich, w Polsce i – częściowo – na innych kontynentach.

Jest w stanie wskazać i omówić nowe osiągnięcia teoretyczne na temat miejsca człowieka starego w rodiznie, kulturze i społeczenstwie oraz czynników je kształtujących.

Efekty kształcenia:

Wiedza

Ma uporządkowaną wiedzę szczegółową w zakresie socjologii starości i szerokiego procesu przemian w nowoczesności, które wykształciły m.in. status ludzi starych w społeczeństwach współczesnych.

Ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach w socjologii starości oraz w refleksji nad współczesnością w naukach humanistycznych i społecznych.

Posiada wiedzę o normach i regułach (społecznych, prawnych, organizacyjnych i moralnych) organizujących struktury i instytucje społeczne społeczeństwa tradycyjnego, nowoczesnego i późnonowoczesnego i o rządzących nimi prawidłowościach oraz o ich źródłach, naturze, zmianach i sposobach działania.

Posiada wiedzę o zmianach struktur, procesów i instytucji społecznych takich jak rodzina, przebieg życia, stosunki pracy, sąsiedztwo, edukacja, massmedia, organizacja konsumpcji, rozwój kultury popularnej oraz ich elementów, o przyczynach, przebiegu, skali i konsekwencjach tych zmian dla sytuacji osób starszych.

Umiejętności

Potrafi prawidłowo interpretować zjawiska społeczne (kulturowe, polityczne, prawne, ekonomiczne i dotyczące zdrowia) w zakresie socjologii starości i refleksji nad współczesnością.

Posiada umiejętność rozumienia i analizowania zjawisk społecznych w zakresie przemian starości w nowoczesności, potrafi analizować przyczyny i przebieg konkretnych procesów i zjawisk społecznych w zakresie przemian sytuacji ludzi starszych w nowoczesności.

Kompetencje społeczne

Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie będąc świadomym sytuacji ludzi starszych we współczesnym społeczeństwie.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Zalewska
Prowadzący grup: Joanna Zalewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Skrócony opis:

Sposoby pomiaru efektów kształcenia

Kolokwium - zaliczenie na ocenę:

Wiedza

Jest w stanie wymienić definicje i rodzaje starości, odtworzyć koncepcje socjologiczne w ramach socjologii starości, scharakteryzować i objaśnić proces przemian – w XIX i XX w. – wpływających na zmiany statusu i sposobu życia w okresie starości w krajach zachodnich, w Polsce i – częściowo – na innych kontynentach.

Jest w stanie wskazać i omówić nowe osiągnięcia teoretyczne na temat miejsca człowieka starego w rodzinie, kulturze i społeczeństwie oraz czynników je kształtujących.

Jest w stanie opisać i wytłumaczyć różnice w statusie i sposobie życia osób w wieku podeszłym w społeczeństwach tradycyjnych, nowoczesnych i późnonowoczesnych oraz zidentyfikować czynniki warunkujące sytuację ludzi starszych w nich.

Jest w stanie rozróżniać pomiędzy wpływem rozmaitych czynników na sytuację ludzi starszych, wyliczyć zmiany modelu rodziny wpływające na zmianę statusu osób starszych, opisać zmiany w przebiegu życia na przestrzeni XX wieku, wytłumaczyć wpływ zmian w zakresie edukacji, społeczności lokalnych, stosunków pracy, organizacji konsumpcji, rozwoju masmediów i kultury popularnej na sytuację osób starszych.

Umiejętności

Umie zinterpretować porównawczo sytuację materialną, społeczną, kulturową, zdrowotną (częściowo – w kontekście medykalizacji), w której znajdują się ludzie starsi w Polsce i krajach zachodnich (częściowo w społeczeństwach afrykańskich i azjatyckich).

Umie przeanalizować przyczyny i przebieg przemian znaczenia starości i statusu ludzi starszych w Polsce i krajach zachodnich od początku XX wieku.

Kompetencje społeczne

Stosunek do zagadnienia po zakończeniu zajęć:

Umie wykorzystać wiedzę zdobytą na zajęciach do refleksji nad własną sytuacja.

Pełny opis:

Charakterystyka treści programowych

Zagadnienia ogólne

1. Socjologia trzeciego wieku. Wprowadzenie

2. Starość w socjologii. Podstawowe perspektywy teoretyczne

Przemiany starości w krajach zachodnich

3. Nowoczesna starość: ustanowienie emerytur a przemiany pozycji ludzi starych

4. Nowoczesna starość: uniformizacja przebiegu życia

5. Ponowoczesna „starość”: trzeci wiek i kultura młodości

6. Ponowoczesna „starość”: czwarty wiek i medykalizacja starości

7. Wspólnoty rówieśnicze seniorów jako nowe formy wspólnotowości

Przemiany starości w Polsce

8. „Użyteczność jako istota egzystencji”. Starość na wsi polskiej

9. „Zmierzch godności starego”. Starość w PRL-u

10. Starość „przed telewizorem” po transformacji ustrojowej

11. Współczesna starość w kontekście przebiegu życia. Etnografia wielostanowiskowa w Warszawie

12. Starość w polityce społecznej

13. Medialne dyskursy starości

Starość w społeczeństwach pozaeuropejskich

14. Starość tradycyjna w społeczeństwach pozaeuropejskich (japoński film fabularny)

15. Zaliczenie w formie egzaminu pisemnego

Literatura:

Literatura obowiązkowa

Jakubowska H. (2009). Społeczne wytwarzanie starości: definicje, granice, konteksty, [w:] H. Jakubowska, A. Raciniewska, Ł. Rogowski (red.), Patrząc na starość. Kultura wizualna starości. Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 15-29.

Synak B. (1999). Ludzie starzy. W: Encyklopedia socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 144-149.

Laskowska-Otwinowska J. (2000). Człowiek stary w ubogiej rodzinie polskiej wsi współczesnej, [w:] E. Tarkowska (red.), Zrozumieć biednego, o dawnej i obecnej biedzie w Polsce. Warszawa, Wyd. IFiS PAN, s. 118-148.

Literatura uzupełniająca

Bois J.P. (1996). Historia starości. Od Montaigne’a do pierwszych emerytur, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Czekanowski P. (2002). Rodzina w życiu osób starszych i osoby starsze w rodzinie, [w:] B. Synak (red.), Polska starość. Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 140-172.

Dawson A. (2002). The mining community and the ageing body: Towards a phenomenology of community? [w:] V. Amit, Realizing Community. Concepts, social relationships and sentiments. London and New York: Routledge, s. 21-37.

Gilleard Ch. i Higgs P. (2005). Contexts of Ageing: Class, Cohort and Community. Cambridge: Polity Press.

Hareven T. (1982). The Lifecourse and Ageing in Historical Perspective. [w:]: T.K. Hareven i K.J. Adams, Ageing and Life Course Transitions: An Interdisciplinary Perspective. London and New York: Tavistock Publications.

Lehr U. (2007). U schyłku życia. Starość mieszkańców wsi Beskidu Śląskiego i Podhala. Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, s. 71-181.

Read R. (2005). Altering Care: Gifts and Emotion in Nursing Practice within a Czech Nursing Home, [w:] H. Haukanes i F. Pine (red.), Generations, Kinship and Care. Gendered Provisions of Social Security in Central Eastern Europe. University of Bergen, Centre for Women’s and Gender Research, vol. 17, s. 137-161.

Szatur-Jaworska Barbara, Piotr Błędowski i Małgorzata Dzięgielewska (2006). Podstawy gerontologii społecznej, Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, s. 291-318.

Uwagi:

Metody kształcenia:

Wykład (konwencjonalny, konwersatoryjny, problemowy) wzbogacony o prezentację multimedialną. Lektura literatury obowiązkowej.

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe (wykład) - 30 godz.

Przygotowanie do egzaminu (w tym lektury) - 30 godz.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adam Buczkowski
Prowadzący grup: Adam Buczkowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Zalewska
Prowadzący grup: Joanna Zalewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

13 grudnia 2017

1. Starość w socjologii. Podstawowe perspektywy teoretyczne

18 grudnia 2017

Nowoczesna starość w krajach zachodnich

2. Ustanowienie emerytur a przemiany pozycji ludzi starych w społeczeństwie

3. Ustanowienie emerytur a przemiany pozycji ludzi starych w rodzinie

4. Uniformizacja przebiegu życia

20 grudnia 2017

5. Konsumpcyjna kultura młodości i ponowoczesny trzeci wiek

3 stycznia 2018

6. Medykalizacja starości i ponowoczesny czwarty wiek

8 stycznia 2018

Przemiany starości w Polsce

7. „Użyteczność jako istota egzystencji”. Tradycyjna starość na wsi polskiej

8. „Zmierzch godności starego”. Starość w PRL-u

9. Starość „przed telewizorem” po transformacji ustrojowej

15 stycznia 2018

Współczesna starość w Polsce

10. Współczesna starość w kontekście przebiegu życia. Etnografia wielostanowiskowa w Warszawie

11. Medialne dyskursy starości

12. Dyskusja na temat starości w kulturze konsumpcyjnej i jej obrazie w mediach, stymulowana projekcją filmu dokumentalnego

22 stycznia

Starość w społeczeństwach pozaeuropejskich

13. Zaliczenie w formie egzaminu pisemnego

14. Starość tradycyjna w społeczeństwach pozaeuropejskich (japoński film fabularny)

15. Dyskusja i podsumowanie

Literatura:

Literatura obowiązkowa

Jakubowska H. (2009). Społeczne wytwarzanie starości: definicje, granice, konteksty, [w:] H. Jakubowska, A. Raciniewska, Ł. Rogowski (red.), Patrząc na starość. Kultura wizualna starości. Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 15-29.

Synak B. (1999). Ludzie starzy. W: Encyklopedia socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 144-149.

Laskowska-Otwinowska J. (2000). Człowiek stary w ubogiej rodzinie polskiej wsi współczesnej, [w:] E. Tarkowska (red.), Zrozumieć biednego, o dawnej i obecnej biedzie w Polsce. Warszawa, Wyd. IFiS PAN, s. 118-148.

Raport PolSenior, część III

Literatura uzupełniająca

Bois J.P. (1996). Historia starości. Od Montaigne’a do pierwszych emerytur, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen.

Czekanowski P. (2002). Rodzina w życiu osób starszych i osoby starsze w rodzinie, [w:] B. Synak (red.), Polska starość. Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 140-172.

Dawson A. (2002). The mining community and the ageing body: Towards a phenomenology of community? [w:] V. Amit, Realizing Community. Concepts, social relationships and sentiments. London and New York: Routledge, s. 21-37.

Gilleard Ch. i Higgs P. (2005). Contexts of Ageing: Class, Cohort and Community. Cambridge: Polity Press.

Hareven T. (1982). The Lifecourse and Ageing in Historical Perspective. [w:]: T.K. Hareven i K.J. Adams, Ageing and Life Course Transitions: An Interdisciplinary Perspective. London and New York: Tavistock Publications.

Lehr U. (2007). U schyłku życia. Starość mieszkańców wsi Beskidu Śląskiego i Podhala. Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, s. 71-181.

Read R. (2005). Altering Care: Gifts and Emotion in Nursing Practice within a Czech Nursing Home, [w:] H. Haukanes i F. Pine (red.), Generations, Kinship and Care. Gendered Provisions of Social Security in Central Eastern Europe. University of Bergen, Centre for Women’s and Gender Research, vol. 17, s. 137-161.

Szatur-Jaworska Barbara, Piotr Błędowski i Małgorzata Dzięgielewska (2006). Podstawy gerontologii społecznej, Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, s. 291-318.

Zalewska J. (2015). Człowiek stary wobec zmiany kulturowej. Perspektywa teorii praktyk społecznych. Warszawa:Scholar.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Zalewska
Prowadzący grup: Joanna Zalewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.