Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wprowadzenie do filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 20-1F-WDF Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wprowadzenie do filozofii
Jednostka: Instytut Filozofii i Socjologii
Grupy: Obowiązkowe dla I r. PS, (3-l) stacjonarne I stopnia
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Sposoby pomiaru efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin pisemny.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-19
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu odziaływań pracownika socjalnego.

Pełny opis:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Wprowadzenie w najważniejsze zagadnienia filozoficzne i zapoznanie z rozwiązaniami proponowanymi przez przedstawicieli wybranych nurtów myślowych w dziejach filozofii. Wskazanie na konotacje idei filozoficznych dla rozumienia osoby jako podmiotu odziaływań pracownika socjalnego.

Pełny opis:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

7. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

Literatura:

Opracowania:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Drabarek
Prowadzący grup: Jarosław Janowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Mateusz Radzki
Prowadzący grup: Mateusz Radzki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposoby pomiaru efektów kształcenia: egzamin pisemny.

Pełny opis:

1.Dziedziny i zagadnienia filozofii. Przedstawienie podstawowych dziedzin filozofii: logiki, metafizyki epistemologii oraz aksjologii (etyki i estetyki) oraz głównych zagadnień współczesnej filozofii analitycznej (filozofii logiki, języka, umysłu oraz nauki).

2.Filozofowie jońscy, eleaci i atomiści. Omówienie zmian w rozumieniu metafizycznego pojęcia arche i ich konsekwencji epistemologicznych. Przedstawienie teorii wiedzy według Parmenidesa. Omówienie metafizycznej koncepcji atomistów.

3.Protagoras i sofiści. Przedstawienie głównych postulatów filozofii sofistów oraz stanowisk relatywizmu poznawczego oraz relatywizmu etycznego.

Sokrates. Omówienie reakcji Sokratesa na filozofię sofistów. Wyjaśnienie pojęcia cnoty (arete) oraz przestawienie stanowiska intelektualizmu etycznego. Omówienie pojęcia dialektyki.

4.Platon. Scharakteryzowanie pojęcia idei. Przedstawienie genezy stanowiska skrajnego realizmu pojęciowego (skrajnego idealizmu metafizycznego) oraz wyjaśnienie metafizycznej koncepcji podziału rzeczywistości na dziedzinę idei oraz dziedzinę ciał zmysłowych. Wyjaśnienie pojęć: wiedza pewna (episteme) oraz mniemanie (doksa). Przedstawienie stanowiska skrajnego racjonalizmu.

5.Arystoteles. Arystotelesowska logika: wyjaśnienie pojęcia sylogizmu oraz przedstawienie dwóch typów sylogizmów: typu dedukcyjnego oraz typu indukcyjnego. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Arystotelesa systemami sylogizmów typu dedukcyjnego, a które są systemami sylogizmów typu indukcyjnego. Arystotelesowska metafizyka: przedstawienie stanowiska umiarkowanego realizmu pojęciowego. Wyjaśnienie pojęć: substancja pierwsza, substancja druga (wtórna), forma oraz materia.

6.Arystoteles. Arystotelesowska etyka: wyjaśnienie pojęć: dobro, najwyższe dobro, szczęście (eudaimonia), cnota (arete), cnoty praktyczne, cnoty teoretyczne. Omówienie przykładów tych cnót. Wyjaśnienie zasady „złotego środka”. Cynicy oraz stoicy. Przedstawienie koncepcji etyki cyników oraz stoików.

7.Średniowiecze. Omówienie tzw. sporu o uniwersalia i wyjaśnienie pojęć realizm, nominalizm i konceptualizm. Wyjaśnienie tzw. zasady „brzytwy Ockhama”. Wskazanie, które teorie naukowe są według Ockhama lepsze.

8.Kartezjusz. Przedstawienie metody analitycznej, sceptycyzmu metodycznego oraz omówienie wniosku, do którego sceptycyzm metodyczny prowadzi. Wyjaśnienie metafizycznej koncepcji dualizmu duszy (umysłu) i ciała.

9.Filozofowie francuscy XVIII wieku. Omówienie pojęć: minimalizmu, materializmu, mechanicyzmu, determinizmu oraz pozytywizmu. Przedstawienie roli filozofii na gruncie koncepcji pozytywistycznej.

10.J. Locke. Przedstawienie roli epistemologii w filozofii Locke’a. Wyjaśnienie pojęcia empiryzmu. Scharakteryzowanie pojęcie idei według Locke’a.

11.G. Berkeley. Wyjaśnienie pojęcia sensualizmu. Scharakteryzowanie pojęcia idei według Berkeleya oraz przedstawienie skrajnego idealizmu epistemologicznego. Przedstawienie stanowiska Berkeleya względem abstraktów.

12.D. Hume. Przedstawienie roli logiki w filozofii Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd, sąd o stosunkach między ideami oraz sąd o faktach. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Hume’a systemami sądów o stosunkach między ideami, a które są systemami sądów o faktach?

13.I. Kant. Omówienie reakcji Kanta na filozofię Hume’a. Wyjaśnienie pojęć: sąd analityczny a priori, sąd syntetyczny a posteriori oraz sąd syntetyczny a priori. Podanie przykładów tych sądów na gruncie filozofii Kanta. Wskazanie, które dyscypliny naukowe są według Kanta systemami sądów analitycznych a priori, a które są systemami sądów syntetycznych a posteriori oraz syntetycznych a priori?

14.I. Kant. Przedstawienie podstawowych pojęć filozofii Kanta: idealizm transcendentalny (fenomenalizm, umiarkowany idealizm epistemologiczny), naoczność zmysłowa, intelekt, rozum, formy zmysłowości, kategorie intelektu, idee regulatywne. Podanie przykładów form zmysłowości, kategorii intelektu oraz idei regulatywnych na gruncie filozofii Kanta.

15.Współczesna filozofia analityczna. Omówienie dalszych losów „sporu” Hume-Kant. Przedstawienie stanowisk pozytywizmu logicznego oraz logicyzmu. Scharakteryzowanie programu logiczno-filozoficznego Koła Wiedeńskiego. Wskazanie na wkład polskich logików i filozofów szkoły lwowsko-warszawskiej w rozwój logiki i filozofii języka.

Literatura:

Literatura:

Wykład:

1.K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003.

2.W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I-III (wybrane fragmenty), Warszawa 1993.

Uwagi:

Wykład: egzamin pisemny.

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach: 15 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 30 h

4. Przygotowanie sie do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wioletta Dziarnowska
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Zapoznanie z różnymi nurtami w historii filozofii na przykładzie dyskusji wybranych problemów filozoficznych

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Metody pracy:

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Pełny opis:

Wykład:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

7. Wybrane problemy filozoficzne: kryzys egzystencjalny. Elementy filozofii egzystencjalistycznej i filozofii życia. Specyfika idei egzystencji u przedstawicieli nurtu. Kryzys egzystencjalny, sytuacje graniczne, rzucenie w świat jako podstawa ludzkiej egzystencji. Filozofia jako rozjaśnianie egzystencji. Antyesencjalizm i krytyka europejskiej kultury . Antynaturalizm metodologiczny i ontologiczny. Intuicjonizm.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

9. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

10. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

11. Z zagadnień filozofii codzienności. Dialog, przyjaźń, tolerancja jako podstawy bycia we wspólnocie w ujęciu. Wolność, twórczość i samorealizacja jako możliwość życia spełnionego. Równość, preferencyjność i bezwzględność w życiu publicznym.

13. Z zagadnień filozofii codzienności. Przyroda jako dziedzina refleksji filozoficznej. Postawy wobec przyrody - przyroda zastana, wymagająca ochrony lub podporządkowana.

14. Z zagadnień filozofii codzienności. Kultura a natura i cywilizacja w refleksji filozoficznej. Kultura jako wyalienowanie. Alienacja jako kultura. Umoralnienie, estetyzacja i biologizacja kultury.

Literatura:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Pozostałe:

Wł. Tatarkiewicz; O szczęściu; W-wa: PWN; 1990;

N. White; Filozofia szczęścia. Od Platona do Skinnera; Kraków: WAM; 2008;

J.F. Crosby; Zarys filozofii osoby; Kraków: WAM; 2007;

Filozofia podmiotu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Aletheia:2001;

Filozofia umysłu. Fragmenty filozofii analitycznej; W-wa: Spacja; 1995;

J. Bremer; Jak to jest być świadomym; W-wa: IFIS; 2005;

A. Damasio; Tajemnica świadomości; Poznań: Rebis; 2000;

D. C. Dennett, Natura umysłów; W-wa: CIS; 1997;

T. Nagel; Pytania ostateczne; W-wa: Aletheia; 1997;

J. Bremer; Czy wolna wola jest wolna?; Kraków: WAM; 2013;

P. Przybysz; O poznawaniu innych umysłów; Poznań: Bogucki: Wydawnictwo Naukowe; 2014;

W. Vossenkuhl; Możliwość dobra; Kraków: WAM, 2012;

P.S. Churchland; Moralność mózgu; Kraków: Copernicus; 2013

Uwagi:

Nakład pracy studenta:

1. Udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 h

2. Opracowanie przedstawionych na wykładzie treści w oparciu o prezentacje power point i obrazy filmowe - 15 h

3. Zapoznanie się z wybraną literaturą filozoficzną i naukową - 15 h

4. Przygotowanie się do egzaminu końcowego - 15 h

3 ECTS

Metody pracy:

1. Metoda podająca wraz z prezentacjami najważniejszych treści w Power point (do użytku słuchaczy).

2. Wskazywanie egzemplifikacji filozoficznych pojęć z zakresu wybranej problematyki w codziennym funkcjonowaniu i myśleniu człowieka oraz jego sferze społecznej i politycznej.

3. Prezentacja filmowa - fragmenty wykładów światowej sławy myślicieli i badaczy w odniesieniu do dyskutowanych kwestii.

Metody i kryteria oceniania:

1. Egzamin pisemny;

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach;

2. Weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach (prezentacje power point, obrazy filmowe);

3. Weryfikacja testowa zapoznania się z poleconą literaturą filozoficzną i naukową.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-03-01
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiktor Wolman
Prowadzący grup: Wiktor Wolman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

1. Egzamin pisemny (weryfikacja testowa zapoznania się z materiałami przedstawianymi na wykładach - prezentacje power point, obrazy filmowe i

z poleconą literaturą filozoficzną i naukową).

2. Weryfikacja systematycznego udziału słuchaczy w wykładach.

Pełny opis:

Wykład:

1. Przedmiot i zadania filozofii. Pochodzenie terminu filozofia. Podstawowe działy filozofii - metafizyka, epistemologia, etyka, estetyka, logika. Filozofia a wiedza potoczna oraz wiedza naukowa. Najważniejsze nurty myślowe w historii filozofii.

2. Wybrane problemy filozoficzne: Szczęście. Szczęście - pojęcie potoczne a perspektywa filozoficzna. Rozumienie szczęścia w ujęciu przedstawicieli starożytnych szkół filozoficznych, w filozofii nowożytnej, współczesnej oraz neurofilozofii. Szczęście a inne modusy ludzkiej egzystencji – problem pełni realizacji człowieczeństwa. Filozofowie wobec problemu osiągalności szczęścia.

3. Wybrane problemy filozoficzne: Osoba. Własności osobowe w perspektywie filozofii starożytnej: rozumność, cnotliwość i ich funkcja w autokreacji podmiotu. Kategoria tożsamości osobowej i jej rezultaty dla rozwiązań w sporach bioetycznych. Osobowy a subosobowy poziom rozumienia człowieka w neurofilozofii - jaka definicja człowieka?

4. Wybrane problemy filozoficzne: Wartości osobowe w ujęciu różnych szkół personalistycznych w dziejach filozofii: personalizmu fenomenologicznego i historycznego, personalizmu egzystencjalistycznego, personalizmu neotomistycznego, personalizmu filozoficzno-religijnego i personalizmu socjologicznego.

5. Wybrane problemy filozoficzne: Świadomość. Miejsce świadomości w charakterystyce istoty człowieka, wiedzy oraz kultury w wybranych nurtach filozoficznych. Rodzaje świadomości i ich funkcje w perspektywie przedstawicieli neurofilozofii: świadomość fenomenalna, dostępowa, monitorująca i samoświadomość. Problem redukowalności świadomości - misterianizm a zombizm. Hipotezy neuronaukowe nt biologicznych funkcje świadomości fenomenalnej.

6. Wybrane problemy filozoficzne: Wolność. Wolność woli a wolność działania. Determinizm i indeterminizm - rodzaje i ich charakterystyka wraz implikacjami w starożytnych szkołach filozofii życia. Kompatybilizm i inkompatybilizm wobec problemu pogodzenia wolnej woli z determinizmem oraz rozwiązania proponowane w tym sporze przez wybranych filozofów. Współczesne badania nad podejmowaniem wolnych decyzji w cognitive science i ich implikacje dla filozoficznych ujęć przestrzeni ludzkiej wolności.

7. Wybrane problemy filozoficzne: kryzys egzystencjalny. Elementy filozofii egzystencjalistycznej i filozofii życia. Specyfika idei egzystencji u przedstawicieli nurtu. Kryzys egzystencjalny, sytuacje graniczne, rzucenie w świat jako podstawa ludzkiej egzystencji. Filozofia jako rozjaśnianie egzystencji. Antyesencjalizm i krytyka europejskiej kultury . Antynaturalizm metodologiczny i ontologiczny. Intuicjonizm.

8. Wybrane problemy filozoficzne: Inne umysły. Inny jako przedmiot poznania w ujęciu wybranych przedstawicieli filozofii. Epistemiczna asymetria w poznaniu Innego: dostępność wiedzy o zachowaniach a wiedzy o umyśle. Inny jako cudzy umysł w rozważaniach neurofilozoficznych. Nastawienie intencjonalne, mentalizacja i teoria umysłu jako modele mechanizmów poznawczych cudzych stanów mentalnych. Odzwierciedlanie cudzych umysłów - implikacje hipotezy neuronów lustrzanych dla filozofii Innego.

9. Wybrane problemy filozoficzne: Moralność. Kategoria dobra i zła w dyskusjach filozoficznych. Moralność - efekt konwencji społecznej, mechanizmów rozwoju osobniczego czy wrodzonej struktury moralnej? - poglądy wybranych przedstawicieli filozofii i neurofilozofii. Kompetencja moralna w perspektywie badań neuroetycznych - implikacje dla źródeł oraz roli norm moralnych w funkcjonowaniu człowieka oraz pojmowania zakresu moralnych powinności.

10. Wybrane problemy filozoficzne: Piękno. Esencjalistyczne a relatywistyczne ujęcie piękna w filozofii starożytnej. Rodzaje piękna: piękno estetyczne, piękno etyczne i piękno noetyczne. Doświadczenie estetyczne i mechanizmy odbioru dzieła sztuki w świetle badań fenomenologicznych i neuroestetycznych i wnioski dla rozważań nad istotą dzieła sztuki.

11. Z zagadnień filozofii codzienności. Dialog, przyjaźń, tolerancja jako podstawy bycia we wspólnocie w ujęciu. Wolność, twórczość i samorealizacja jako możliwość życia spełnionego. Równość, preferencyjność i bezwzględność w życiu publicznym.

13. Z zagadnień filozofii codzienności. Przyroda jako dziedzina refleksji filozoficznej. Postawy wobec przyrody - przyroda zastana, wymagająca ochrony lub podporządkowana.

14. Z zagadnień filozofii codzienności. Kultura a natura i cywilizacja w refleksji filozoficznej. Kultura jako wyalienowanie. Alienacja jako kultura. Umoralnienie, estetyzacja i biologizacja kultury.

Literatura:

Wł. Tatarkiewicz; Historia filozofii t.1-3; W-wa: PWN; 1990;

G. Reale; Historia filozofii starożytnej t.1,2; Lublin: KUL; 2012

Z. Kuderowicz; Filozofia nowożytnej Europy; W-wa: PWN; 1989;

A. Miś; Filozofia współczesna. Głowne nurty; W-wa: Scholar; 2006;

E. Martens, H. Schnadelbach (red.); Filozofia. Podstawowe pytania; W-wa: Wiedza Powszechna; 1991;

R. Scruton; Przewodnik po filozofii dla inteligentnych; W-wa: PWN; 2000;

K. Ajdukiewicz; Zagadnienia i kierunki filozofii; W-wa: Aletheia; 2003;

T. Nagel; Co to wszystko znaczy? Bardzo krótkie wprowadzenie do filozofii; W-wa: Aletheia; 2006

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Wioletta Dziarnowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.