Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Metodyka edukacji przyrodniczej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-4S-MPR Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Metodyka edukacji przyrodniczej
Jednostka: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Analiza Podstawy Programowej.

Operacjonalizacja celów kształcenia.

Rozwijanie umiejętności rozumowania indukcyjnego i dedukcyjnego.

Metody i środki dydaktyczne w edukacji wczesnoszkolnej. Projektowanie doświadczeń i obserwacji. Prowadzenie doświadczeń i obserwacji. Zajęcia terenowe. Praca zespołowa.

Projektowanie narzędzi dydaktycznych. Przykłady użytecznych narzędzi dydaktycznych w edukacji przyrodniczej.

Zastosowanie zasad nauczania w poszczególnych strategiach nauczania.

Ocenianie i ewaluacja.

Pełny opis:

1. Podstawa programowa kształcenia ogólnego w nauczaniu wczesnoszkolnym w aspekcie treści przyrodniczych. Akty prawne o charakterze nadrzędnym stanowiące podstawę prawną w nauczaniu. Zalecenia podstawy programowej w stosunku do metod kształcenia na poszczególnych etapach edukacyjnych.

2. Cele kształcenia umiejętności i ich operacjonalizacja. Kategoryzacja osiągnięć ucznia: wiedza, umiejętności i postawy. Kompetencje ucznia. Cele kognitywne, afektywne i behawioralne kształcenia przyrodniczego.

Rozwijanie umiejętności rozumowania indukcyjnego i dedukcyjnego w oparciu o wybrane przykłady.

3. Strategie nauczania: asocjacyjna, emocjonalna, operacyjna, problemowa.

- Projektowanie przykładowych doświadczeń i obserwacji obejmujących treści programowe, z uwzględnieniem różnych obszarów tematycznych.

- Prowadzenie przykładowych doświadczeń i obserwacji obejmujących treści programowe, z uwzględnieniem różnych obszarów tematycznych.

- Projektowanie przykładowych zajęć tematycznych, scenariuszy z uwzględnieniem inteligencji wielorakich.

- Zajęcia terenowe - przykładem aktywnie zdobywanej wiedzy i pomysłem na twórcze działania.

4. Projektowanie w zespole narzędzi dydaktycznych do przydzielonych obszarów tematycznych, w tym również gier dydaktycznych.

5. Projektowanie przykładowych zajęć zintegrowanych, uwzględniając i wykorzystując przygotowane narzędzia dydaktyczne, obserwacje czy doświadczenia.

6. Ocenianie jako element metodyki prowadzenia zajęć przyrodniczych. Funkcje oceny. Czynniki zniekształcające ocenianie. Wymagania programowe. Elementy pomiaru dydaktycznego.

7. Ewaluacja metod kształcenia i form pracy z uczniem na przedszkolnym i wczesnoszkolnym etapie edukacyjnym. Kontrola przebiegu zajęć edukacyjnych: obserwacja, hospitacja, analiza przebiegu pod katem ogniw zajęć edukacyjnych, ocena kontroli pracy uczniów.

Literatura:

Literatura: obowiązkowa i uzupełniająca

• Braun D., Badanie i odkrywanie świata z dziećmi, Wyd. „Jedność”, Kielce 2002.

• Brown S.E., Robimy eksperymenty, przeł. R. Waliś, Wyd. K.E. Liber, Warszawa 2005.

• Budniak A., Aktywizacja uczniów klas początkowych poprzez doświadczenia przyrodnicze, [w:] Edukacja – szkoła – nauczyciel. Promowanie rozwoju dziecka, red. J. Kuźma, J. Morbitzer, Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2005

• Budniak A., Doświadczenia przyrodnicze w poznawaniu środowiska przez uczniów klas początkowych , „Deni-Press”, Katowice 2009

• Brudnik E., Moszyńska A., Owczarska B., Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących, Wyd. Jedność, Kielce 2000

• Dobrosz-Teperek K., Dasiewicz B., Edukacja poprzez zmysły i doświadczenia , „Meritum” (2009)2, s. 48-52

• Dymara B. (red.), Dziecko w świecie współdziałania, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2001

• Gardner H., Inteligencje wielorakie. Teorie w praktyce. Media rodzina, Poznań 2002

• Gąsecki K., Wychowanie do dialogu z przyrodą w edukacji wczesnoszkolnej, [w:] Twórcze działania przyrodnicze i matematyczne w edukacji wczesnoszkolnej , red. A. Komorowska-Zielony, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2008

• Gąsecki K., Zastosowanie metod i technik aktywizujących w nauczaniu przyrody , „Edukacja Przyrodnicza w Szkole Podstawowej” (2005)1/2, s. 57-91

• Gutowska H. (red.), Środowisko społeczno-przyrodnicze w klasach I-III. Książka przedmiotowo-metodyczna, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989

• Jąder M., Efektywne i atrakcyjne metody pracy z dziećmi, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków 2010

• Krzyżewska J., Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej, Wyd. AU OMEGA, Suwałki 2000

• Kujawiński J. (red.), Rozwijanie twórczej aktywności uczniów klas początkowych, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1999

• Michalak R., Aktywizowanie ucznia w edukacji wczesnoszkolnej, Oficyna wydawnicza IMPULS, Kraków 2004

• Vopel Klaus W.: Jak pobudzić kreatywność grupy? Propozycje ćwiczeń i zabaw, Kielce, Wyd. Jedność, 2003

• Żytko M., Kształcenie zintegrowane. Problemy teorii i praktyki, Wyd. „Żak”, Warszawa 2002

Warto przeczytać

• Wood D., Jak dzieci uczą się i myślą. Społeczne konteksty rozwoju poznawczego. Wyd. Uniwersytetu Jagielońskiego, Kraków 2006

• Adamek I., Bałachowicz J., Kompetencje kreatywne nauczyciela wczesnej edukacji dziecka. Oficyna wydawnicza IMPULS, Kraków 2013

• R.J. Sternberg, L.Spera-Swerling, „Jak nauczyć dzieci myślenia”GWP, Pedagogika, Gdańsk 2003

W sieci:

Szewczuk K., Mali badacze - doświadczenia przyrodnicze w edukacji wczesnoszkolnej. Academia Ignatianum, EEwTiP 27(2013)1,

Internetowe czasopismo ORE „TRENDY”

• Braun M., Mach M., Jak pracować ze zdolnymi., ORE, 2012

• Fechner-Sędzicka I., Ciekawe i skuteczne metody nauczania w edukacji wczesnoszkolnej. Internetowe czasopismo edukacyjne ORE „Trendy”, 3/2011

• Krysa W., Jak wykorzystać naturalną ciekawość małego dziecka w szkole? Internetowe czasopismo edukacyjne ORE „Trendy”, 1/2012

• Taraszkiewicz M., Jak uczyć lepiej? czy refleksyjny praktyk w działaniu. ORE 2000

• Zawadzka K., Każde dziecko jest zdolne. Internetowe czasopismo edukacyjne ORE „Trendy”1/2011

Warto odwiedzić:

www.scholaris.pl

Efekty kształcenia:

PE2_W19 ma szczegółową wiedzę dotyczącą prowadzenia działalności pedagogicznej na etapie wczesnej edukacji

Metody i kryteria oceniania:

Metody pracy:

- pogadanka

- metody aktywizujące

- metody problemowe

- metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy

Kryteria oceniania

EGZAMIN Z REALIZOWANYCH TREŚCI

aktywność i zaangażowanie na zajęciach

prace praktyczne wykonywane w trakcie zajęć

Przygotowanie projektu edukacyjnego

Przygotowanie się do testu wiedzy praktycznej

Prowadzenie obserwacji przyrodniczych

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2015-02-24 - 2015-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Maria Pielichowska
Prowadzący grup: Maria Pielichowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Pełny opis:

treści jak powyżej, dodatkowo dla grupy docelowej:

1. Rozpoznaje podstawowe gatunki roślin zielnych, drzew, krzewów, ptaków i bezkręgowców charakterystycznych dla danego ekosystemu (np. borówka brusznica, wrzos, klon zwyczajny, buk, grab, mazurek, kowalik, zięba, kos, chrząszcz majowy, rusałka pawik, stonka ziemniaczana, ważka, pasikonik zielony). Poznaje aspekt wczesnowiosenny lasów i parków - geofity.

2. Charakteryzuje podstawowe ekosystemy, w których funkcjonuje przyroda, takie jak park, las, pole, sad, ogród. Określa zależności jakie funkcjonują w różnych ekosystemach. Klasyfikuje i rozpoznaje organizmy właściwe dla danego ekosystemu.

3. Tłumaczy poznane zjawiska meteorologiczne przekładając wiedzę na umiejętność zaprojektowania obserwacji lub doświadczenia. Przeprowadza proste obserwacje meteorologiczne. Prowadzi dziennik obserwacji pogodowych.

Literatura:

dodatkowo celem uzupełnienia treści przyrodniczych dla osób nie mających wcześniej podstaw edukacji przyrodniczej:

- H. Bellman, Atlas owadów. Poradnik obserwatora. RM, Warszawa 2012

- K. Blessing, S. Langer, T. Fladt, Przyroda i jej tajemnice. Przewodnik dla całej rodziny. Delta W-Z, Warszawa 2010,

- H. Hamer, Klucz do efektywności nauczania. Veda, Warszawa 1994,

- J. Liszewska, M. Maruszczak, G. Meternicka, Młody obserwator przyrody. Encyklopedia. Multico, Warszawa

- D. Singer, Ptaki śpiewające Europy środkowej. Delta W-Z, Warszawa 2010,

- P. Škubla, Wielki atlas grzybów. Elipsa, Bratislava 2007,

- S. Wąsik, Zwierzęta Polski. Multico, Warszawa

- D. Wood, Jak dzieci uczą się i myślą. Społeczne konteksty rozwoju poznawczego. Wyd. Uniwersytetu Jagielońskiego, Kraków 2006,

Warto przeczytać:

1. E. Brudnik, A. Moszyńska, B. Owczarska, Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie. Przewodnik po metodach aktywizujących, Kielce 2000

2. B. Dymara (red.), Dziecko w świecie współdziałania, Kraków 2001

3. H. Gardner, Inteligencje wielorakie. Teorie w praktyce. Media rodzina, Poznań 2002

4. M. Jąder, Efektywne i atrakcyjne metody pracy z dziećmi, Kraków 2010

5. J. Krzyżewska, Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej, Suwałki 2000

6. J. Kujawiński (red.), Rozwijanie twórczej aktywności uczniów klas początkowych, Warszawa 1999

7. R. Michalak, Aktywizowanie ucznia w edukacji wczesnoszkolnej, Kraków 2004

Uwagi:

program jest dostosowany indywidualnie do grupy docelowej, w której 90% osób, nie miała wcześniej w programie zrealizowanego programu z zakresu podstaw edukacji przyrodniczej. Dlatego realizowane treści będą obejmowały elementy podstaw przeplatane metodyką nauczania przyrody.

Zaliczenie zajęć będzie obejmowało treści z obszaru podstaw i metodyki.

Godziny kontaktowe - ćwiczenia 30h

Przygotowanie się do zajęć, lektury 25h

Przygotowanie się do egzaminu 20h

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-22 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ligia Tuszyńska
Prowadzący grup: Ligia Tuszyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ligia Tuszyńska
Prowadzący grup: Adamina Korwin-Szymanowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2017-02-20 - 2017-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ligia Tuszyńska
Prowadzący grup: Ligia Tuszyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Adamina Korwin-Szymanowska
Prowadzący grup: Marta Czerniak-Czyżniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

1. Wartości i cele w edukacji przyrodniczej.

2. Edukacja przyrodnicza w książkach dla dzieci, programach nauczania, pakietach edukacyjnych, bajkach.

3. Rola zmysłów w doświadczaniu przyrody i rozwoju dziecięcego myślenia.

4. Metody i formy pracy na zajęciach przyrodniczych drogą do rozbudzania ciekawości przyrodniczej.

5. Zajęcia terenowe jako przykład aktywnie zdobywanej wiedzy, umiejętności i kompetencji.

6. Metoda projektu i jej znaczenie w edukacji przyrodniczej.

7. Rola nauczyciela i ucznia w procesie edukacyjnym.

8. Ewaluacja i monitoring procesu rozwoju.

Pełny opis:

1. Aksjologiczne aspekty edukacji przyrodniczej. Rola wartości w procesie edukacyjnym ukierunkowanym na holistyczny rozwój dziecka. Cele edukacji przyrodniczej.

2. Rola zmysłów w doświadczaniu przyrody i rozwoju dziecięcego myślenia. Kontakt z naturą jako forma poznawania świata. Model schodów przyrodniczych strategią zaangażowania w przyrodę i drogą do jej poznania.

3. Metody i formy pracy na zajęciach przyrodniczych drogą do rozbudzania ciekawości przyrodniczej: obserwacja, eksperyment, doświadczenie, pokaz, objaśnienie, rozmowa. Procedura prowadzenia eksperymentów i doświadczeń przyrodniczych. Zakresy edukacji przyrodniczej: ziemia, woda, powietrze (zjawiska atmosferyczne), rośliny i zwierzęta, człowiek, ekologia, kosmos. Realizacja w praktyce.

4. Zajęcia terenowe jako przykład interdyscyplinarnego podejścia do procesu edukacyjnego, aktywnie zdobywanej wiedzy, umiejętności i kompetencji. Kształtowanie postaw proprzyrodniczych i proekologicznych. Land art jako przykład zdobywania umiejętności współpracy.

5. Metoda projektu i jej znaczenie w edukacji przyrodniczej. Opracowanie projektu edukacyjnego z wykorzystaniem i-Labów.

6. Rola nauczyciela w procesie edukacyjnym. Nauczyciel jako obserwator, inicjator, moderator procesu edukacyjnego. Uczeń jako badacz, odkrywca, myśliciel, aktor społeczny. Konstruktywistyczna wizja edukacji.

7. Prowadzenie ewaluacji zajęć oraz monitoringu procesu rozwoju dziecka.

Literatura:

Literatura podstawowa

Budniak, A. (2005). Aktywizacja uczniów klas początkowych poprzez doświadczenia przyrodnicze. W: J. Kuźma, J. Morbitzer (red.). Edukacja – szkoła – nauczyciel. Promowanie rozwoju dziecka. Kraków: Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Budniak, A. (2009). Doświadczenia przyrodnicze w poznawaniu środowiska przez uczniów klas początkowych. Karowice: Wyd. Deni-Press.

Dobrosz-Teperek, K. & Dasiewicz, B. (2009). Edukacja poprzez zmysły i doświadczenia, Meritum, 2, s. 48-52.

Dymara, B. (red.) (2001). Dziecko w świecie współdziałania. Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.

Korwin-Szymanowska, A., Lewandowska, E., & Witkowska-Tomaszewska, A. (2016). Edukacja dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wyzwań społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Korwin-Szymanowska, A., Lewandowska, E., & Tuszyńska, L. (2015). Edukacja środowiskowa w kształceniu nauczycieli w perspektywie praktycznej. Warszawa: Wyd. Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Literatura uzupełniająca

Elbanowska, S. (1983). Przyroda nieożywiona w wychowaniu przedszkolnym. Warszawa: WSiP.

Gardner, H. (2002). Inteligencje wielorakie. Teorie w praktyce. Poznań: Media rodzina.

Gąsecki, K. (2008). Wychowanie do dialogu z przyrodą w edukacji wczesnoszkolnej. W: A. Komorowska-Zielony (red.). Twórcze działania przyrodnicze i matematyczne w edukacji wczesnoszkolnej. Gdańsk: Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego.

Jelinek J.A. (2014). Edukacja przyrodnicza starszych przedszkolaków w domu i w przedszkolu. W: E. Gruszczyk-Kolczyńska (red.), Starsze przedszkolaki. Jak skutecznie je wychowywać i kształcić w przedszkolu i w domu”. Kraków: Wydawnictwo Bliżej Przedszkola.

Kielar-Turska, M. (1992). Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata. Warszawa: WSiP.

Krzyżewska, J. (2000). Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej. Suwałki: Wyd. AU OMEGA.

Kujawiński, J. (red.)(1999). Rozwijanie twórczej aktywności uczniów klas początkowych. Warszawa: Wyd. Szkolne i Pedagogiczne.

Michalak, R. (2004). Aktywizowanie ucznia w edukacji wczesnoszkolnej. Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.

Muchacka, B.(2006). Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej. Kraków: Wydawnictwo AP.

Saan: „365 pomysłów na eksperymentowanie” (2005), oraz „365 pomysłów na majsterkowanie” (2006), Wydawnictwo Rea, Warszawa.

Sławińska, M. (2010). Konstruowanie wiedzy na zajęciach w przedszkolu. Kraków: Impuls.

Sternberg, R.J. & Spear Swerling, L. (2003). Jak nauczyć dzieci myślenia. Gdańsk: GWP.

Vopel Klaus, W. (2003). Jak pobudzić kreatywność grupy? Propozycje ćwiczeń i zabaw. Kielce: Wyd. Jedność.

Walter, G (2004). Żywioły w przedszkolu. Seria: Ogień, Powietrze, Ziemia, Woda, Kielce.

Żytko, M. (2002). Kształcenie zintegrowane. Problemy teorii i praktyki. Warszawa: Wyd. „Żak”.

Uwagi:

Metody pracy:

- pogadanka

- metody aktywizujące

- metody problemowe

- metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: 30 godz.

Przygotowanie projektu edukacyjnego/scenariusze zajęć: 30 godz.

Przygotowanie się do testu wiedzy praktycznej: 5 godz.

Prowadzenie obserwacji przyrodniczych: 25 godz.

Sumaryczna liczba punktów ECTS – 3.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.