Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Antropologia kulturowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 10-4F-AKU Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Antropologia kulturowa
Jednostka: Instytut Pedagogiki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Efekty kształcenia:

PE2_W07

- ma wiedzę wprowadzającą w zakresie ogólnych prawidłowości rozwoju gatunku ludzkiego formułowanych przez przedstawicieli głównych nurtów i kierunków

antropologii,

- posiada ogólną wiedzę dotyczącą definicji gatunku człowiek i kultury, kwestii różnicy między gatunkiem i rasą, najdawniejszych dziejów ludzkości, rewolucji

neolitycznej, gospodarki pierwotnej więzi pokrewieństwa i powinowactwa, ceremonii inicjacyjnych, organizacji plemiennej itd. Różnic między społecznościami pierwotnymi a cywilizowanymi, podstawowych koncepcji kulturowego wyjaśniania rozwoju gatunkui ich krytyki.

- zna genezę antropologii, etnografii i etnologii oraz koncepcje relacji między nimi, zna założenia ewolucjonizmu, dyfuzjonizmu, socjologizmu, funkcjonalizmu,

psychokulturalizmu, strukturalizmu, poststrukturalizmu, postmodernizmu, neoewolucjonizmu, spojrzenia z zewnątrz,

- zna związki antropologii kulturowej ze współczesnym multikulturalizmem, żeby wymienić tylko najbardziej oczywiste szczegółowe zagadnienia składające się na

pogłębioną wiedzę o rodzajach więzi społecznej niesioną przez antropologię kulturową.

PE2_W09

- zna mechanizmy reprodukcji i rozwoju kulturowego które wyróżniają człowiekaw świecie zwierzęcym,

- wie, że kultura opiera się na przekazie edukacyjnym ,

- zna rozróżnienie na kulturę jedno i dwuwarstwową wyjaśniające podstawowe mechanizmu rozwoju edukacji w ujęciu Bogdana Suchodolskiego,

- zna związki między koncepcją Levy Bruhla a Piageta itd.

PE2_U01

- potrafi dokonać obserwacji i interpretacji zjawisk związanych z funkcjonowaniem kultur pierwotnych,

- zna zasady metody terenowej Bronisława Malinowskiego i potrafi je stosować w praktyce,

- potrafi czytać ze zrozumieniem prace antropogiczne.

PE2_U04

- potrafi wykorzystywać wiedzę antropologiczną w analizie problemów pedagogicznych, ukazywać szerszą, gatunkową perspektywę tych zagadnień.

PE2_K01

- ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, dąży do uzupełnienia i rozwinięcia wiedzy czytając klasyczne dzieła antropologii kulturowej jak i śledząc nowe informacje dotyczące rozwoju tej dziedziny.

PE2_K06

- odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy,podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów i pośrednio modeluje to podejście wśród innych.

PE2_K08

- potrafi sprawnie posługiwać się wybranym i ujęciami teoretycznymi w celu analizowania podejmowanych działań praktycznych.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2014/2015" (zakończony)

Okres: 2015-02-24 - 2015-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Urszula Markowska-Manista
Prowadzący grup: Urszula Markowska-Manista
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Celem zajęć z antropologii kulturowej jest prezentacja podstawowych problemów, zagadnień, koncepcji, szkół i pojęć tej dyscypliny; zapoznanie z wybranymi – klasycznymi oraz współczesnymi – tekstami antropologicznymi poświęconymi badaniom różnorodnych społeczności i kulturowych zjawisk na świecie.

Pełny opis:

Wprowadzenie w problematykę antropologii kulturowej. Przedstawienie problemów metodologicznych towarzyszących próbom europo- i amerykańsko- centrycznych badań kultur ludów określanych mianem: „niecywilizowanych”, „rdzennych” i pierwotnych, faz rozwoju kultur współczesnych oraz ich konsekwencjom na gruncie nauk humanistycznych i społecznych. Przedstawienie historii rozwoju antropologii kulturowej. Wprowadzenie w system kategorialny antropologii kulturowej. Sformułowanie pytań o granice myślenia antropologicznego w odniesieniu do problemów człowieka i kultury dawniej i współczesnej oraz prowadzonych w XIX, XX i XXI wieku badań w obszarze antropologii kulturowej.

Literatura:

E. Nowicka, Świat człowieka. Świat kultury, PWN, Warszawa (wyd. VII. 2006).

A. Barnard, Antropologia, Zarys teorii i historii, PIW, Warszawa 2008.

A. Mencwel (red.), Antropologia kultury. Zagadnienia i wybór tekstów, Wyd. UW, (dowolne wydanie), (fragmenty).

E. Nowicka, M. Głowacka-Grajper, Świat człowieka- świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii., Wybór, PWN, Warszawa 2007.

E. Nowicka, M. Kempny (wybór), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, PWN, Warszawa, 2003.

E. Krawczak, Antropologia kulturowa. Klasyczne orientacje, szkoły, kierunki, Wyd. UMCS, Lublin 2006.

F. Barth, A. Ginrich, R. Parkin, S. Silverman, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i amerykańska, Wyd. UJ, Kraków 2007.

B. Olszewska – Dyoniziak: Człowiek – kultura – osobowość. Wstęp do klasycznej antropologii kulturowej, Wrocław 2001.

M. Mead, Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego, przeł. J. Hołówka, PWN Warszawa 2000.

R. Benedict, Wzory kultury, przeł. J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1966, (również: MUZA, Warszawa 1999)

C. Jencks, Kultura, tłum. J. Burszta, Zysk i S-ka, Poznań 1999.

E. W. Said, Orientalizm, (dowolne wyd.).

H. Eildermann, Społeczeństwo pierwotne, Książka i Wiedza, Warszawa 1953. (fragmenty)

J. Olędzki, Ludzie wygasłego wejrzenia, Dialog, Warszawa 1999. (fragmenty)

W. Burszta, K. Piątkowski: O czym opowiada antropologiczna opowieść Warszawa 1994, s . 85 – 103.

W. Burszta: Antropologia kultury, Poznań 1998.

M.Douglas, Ukryte znaczenia. Wybrane szkice antropologiczne. Wybrane szkice antropologiczne,(przeł. E.Klekot), Wyd. Marek Derewecki, Kęty, 2007. (fragmenty)

W. Kuligowski, Antropologia współczesności. Wiele światów, jedno miejsce, Universitas, Kraków 2007 (fragmenty)

R. Vorbich, Plemienna i postplemienna AFRYKA. Koncepcje i postaci wspólnoty w dawnej i współczesnej Afryce, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012 (fragmenty).

M. Herzfeld, Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie, Wyd. UJ, Wydanie I, Kraków 2004 (fragmenty).

Literatura uzupełniająca:

C. Jencks, Kultura, tłum. J. Burszta, Zysk i S-ka, Poznań (1999).

R. Deliège, Historia antropologii, Oficyna Naukowa, Warszawa (2011) .

A. Barnard, Antropologia, Zarys teorii i historii, PIW, Warszawa (2008).

F. Barth, A. Ginrich, R. Parkin, S. Silverman, Antropologia. Jedna dyscyplina, cztery tradycje: brytyjska, niemiecka, francuska i

amerykańska, Wyd. UJ, Kraków (2007) .

P. C. Salzman, P.C.Rice, Myśleć jak antropolog, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk (2009).

A. Appadurai, Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, Universitas, Kraków (2005).

H. Eildermann, Społeczeństwo pierwotne, Książka i Wiedza, Warszawa 1953.

J. Olędzki, Ludzie wygasłego wejrzenia, Dialog, Warszawa 1999.

J. Kamocki, Etnologia ludów pozaeuropejskich. Zarys, Universitas 2003

J.Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze, Impuls, Kraków (2012).

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-22 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Ciążela
Prowadzący grup: Urszula Markowska-Manista
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-21
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 21 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Przemysław Florczak
Prowadzący grup: Przemysław Florczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Pełny opis:

WYKŁAD I:

Zagadnienia wstępne. Definicja antropologii, antropologii kultury oraz pojęcia kultury. Charakterystyka antropologii jako nauki. Perspektywa antropologii kulturowej - badania porównawcze, holizm, relatywizm kulturowy. Kultura w rozumieniu atrybutywnym i dystrybutywnym. Cechy i kategorie kultury.

WYKŁAD II:

Prezentacja genezy antropologii/antropologii kulturowej - Starożytność, Rzym, Średniowiecze, Epoka wielkich odkryć, Renesans, Rewolucja naukowa. Podstawowy słownik pojęć i terminów antropologicznych. Badanie kultury - metody badań antropologicznych, przykłady klasycznych współczesnych badań antropologicznych.

WYKŁAD III:

Prezentacja głównych orientacji teoretycznych w antropologii: ewolucjonizm, dyfuzjonizm, funkcjonalizm, strukturalizm. Natura konfliktów pomiędzy nimi.

WYKŁAD IV:

Rodzina w perspektywie badawczej antropologii. Rodzina - małżeństwo - pokrewieństwo. Erotyka, seksualność i prokreacja w wybranych kulturach i religiach. Rodzina współczesna w kontekście emancypacji kobiet, kryzysu męskości i nowych form "bycia razem".

WYKŁAD V:

Antropologiczne badanie religii. Elementy religii - język symbol, rytuał. Sacrum, profanum, mit. Miejsce i rola praktyk religijnych w różnych kulturach. Synkretyzm religijny.

WYKŁAD VI:

Globalizm i popkultura w perspektywie antropologicznej. Kultura lokalna a globalizacja kulturowa. Popkulturowe ramy tożsamości. Kicz. Antropologia wobec wyzwań współczesności.

Literatura:

Aries Ph. (2010) Historia dzieciństwa, Warszawa 2010

Barnard A., Antropologia, Zarys teorii i historii, PIW, Warszawa 2008

Bowie Fiona, Antropologia religii. Wprowadzenie, Kraków 2008.

Deliege R., Historia antropologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2011

Eller J.D., Antropologia kulturowa. Globalne siły, lokalne światy, 2012

Gajda J., Antropologia kulturowa. Kultura obyczajowa początku XXI wieku. Kraków 2008.

Kuligowski W., Antropologia współczesności. Wiele światów, jedno miejsce, Kraków 2007

Nowicka E., Głowacka-Grejper M. (red.), Świat człowieka - świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii. Warszawa 2009.

Slany K., Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Kraków 2002

Staszczak Z. (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Warszawa-Poznań 1987.

Szyjewski Andrzej, Etnologia religii, Kraków 2001.

Sulima R., Antropologia codzienności. Kraków 2000.

Tyszka Z., Rodzina we współczesnym świecie, Poznań 2002

Zajęcia w cyklu "Semestr letni dla niestacjnarnych 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2016-02-29 - 2016-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 21 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Przemysław Florczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2017-02-20 - 2017-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Urszula Markowska-Manista
Prowadzący grup: Urszula Markowska-Manista
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy dla niestacjonarnych 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 21 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Przemysław Florczak
Prowadzący grup: Przemysław Florczak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Skrócony opis:

Sposób pomiaru efektów kształcenia:

Egzamin pisemny w formie testowo-opisowej [18 pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru + 2 pytania opisowe otwarte]. Egzamin obejmuje zakresem treści wykładowe.

Pełny opis:

WYKŁAD I:

Zagadnienia wstępne. Definicja antropologii, antropologii kultury oraz pojęcia kultury. Charakterystyka antropologii jako nauki. Antropologia a etnologia i etnografia. Perspektywa antropologii kulturowej - badania porównawcze, holizm, relatywizm kulturowy. Kultura w rozumieniu atrybutywnym i dystrybutywnym. Cechy i kategorie kultury.

WYKŁAD II:

Prezentacja genezy antropologii/antropologii kulturowej - Starożytność, Rzym, Średniowiecze, Epoka wielkich odkryć, Renesans, Rewolucja naukowa. Podstawowy słownik pojęć i terminów antropologicznych. Badanie kultury - metody badań antropologicznych, przykłady klasycznych oraz współczesnych badań antropologicznych.

WYKŁAD III:

Prezentacja wybranych ORIENTACJI TEORETYCZNYCH w antropologii, w szczególności: ewolucjonizm, dyfuzjonizm, funkcjonalizm, strukturalizm. Natura konfliktów pomiędzy nimi.

WYKŁAD IV:

RODZINA w perspektywie badawczej antropologii. Rodzina - małżeństwo - pokrewieństwo. Erotyka, seksualność i prokreacja w wybranych kulturach i religiach. Rodzina współczesna w kontekście emancypacji kobiet, kryzysu męskości i nowych form "bycia razem".

WYKŁAD V:

Antropologiczne badanie RELIGII. Elementy religii - język symbol, rytuał. Sacrum, profanum, mit. Miejsce i rola praktyk religijnych w różnych kulturach. Synkretyzm religijny. Elementy wierzeń Prasłowian.

WYKŁAD VI:

Globalizm i popkultura w perspektywie antropologicznej. Kultura lokalna a globalizacja kulturowa. Popkulturowe ramy tożsamości. Kicz. Antropologia wobec wyzwań współczesności.

Literatura:

Aries Ph. (2010) Historia dzieciństwa, ALETHEIA, Warszawa 2010

Barnard A., Antropologia, Zarys teorii i historii, PIW, Warszawa 2008

Bowie Fiona, Antropologia religii. Wprowadzenie, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.

Deliege R., Historia antropologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2011

Eller J.D., Antropologia kulturowa. Globalne siły, lokalne światy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, KRAKÓW 2012

Gajda J., Antropologia kulturowa. Kultura obyczajowa początku XXI wieku, IMPULS, Kraków 2008.

Kuligowski W., Antropologia współczesności. Wiele światów, jedno miejsce, TAiWPN Universitas, Kraków 2007

Nowicka E., Głowacka-Grejper M. (red.), Świat człowieka - świat kultury. Antologia tekstów klasycznej antropologii, PWN, Warszawa 2009.

Slany K., Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, NOMOS, Kraków 2008

Staszczak Z. (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne, PWN, Warszawa-Poznań 1987.

Szyjewski Andrzej, Etnologia religii, NOMOS, Kraków 2001.

Sulima R., Antropologia codzienności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.

Tyszka Z., Rodzina we współczesnym świecie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2002

Uwagi:

Opis metod kształcenia:

Wykład - metoda podająca, prezentacja multimedialna, prezentacja treści filmowych

Nakład pracy studenta:

Godziny kontaktowe: 21

Przygotowanie się do zajęć, lektury - 15

Przygotowanie się do egzaminu - 80

Sumaryczna liczba punktów ECTS: 4

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.